بابەتیبوون لە دەقە قورئانییەکاندا

توێژەران

  • Luqman Abdulrahman Abdulla Department of English, College of Languages, Salahaddin University-Erbil, Kurdistan Region, Iraq
  • Suhayla Hameed Majeed Department of English, College of Languages, Salahaddin University-Erbil, Kurdistan Region, Iraq

##semicolon##

https://doi.org/10.21271/zjhs.29.SpC.46

##semicolon##

بابەتیبوون، زمانەوانیی ئەرکیی سیستەمی، بابەتە نیشانکراوەکان، دەقە قورئانییەکان، پێشخستن، دواخستن.

پوختە

پوختە

ئەم توێژینەوەیە لە بابەتیبوونی دەقە قورئانییەکاندا دەکۆڵێتەوە بە پشتبەستن بە زمانەوانیی ئەرکیی سیستەمی (SFL) . توێژینەوەکە تیشکی خستووەتە سەر بەکارهێنانی بابەتە نیشانکراوەکان، وەک پێشخستن و دواخستن. لەم توێژینەوەیەدا باسی ئەوە دەکرێت کە ئەم پێکهاتانە هەڵبژاردەی ستایلیی هەڕەمەکی نین، بەڵکو ستراتیژیی ڕەوانبێژیی مەبەستدارن کە لەنێو گوتار و دەقە قورئانەیکاندا داڕێژراون. توێژینەوەکە بە بەکارهێنانی ڕێبازی شیکاریی بەراوردکاری لە نێوان ئەو ئایەتانەی بابەتە نیشانکراوەکانیان تێدایە لەگەڵ هاوتا نیشاننەکراوەکانیاندا بەراوردەکرێن. ئەم ڕێبازە تێڕوانینێکی قووڵتر نیشاندەدات دەربارەی ئەوەی کە چۆن هەڵبژاردنە بابەتییەکان سەرەکییەکان دەردەخەن. ئەمەش یەکپارچەیی دەق بەهێز دەکات و تێگەیشتنێکی قووڵتر دەبەخشێت. بۆ نموونە، پێکهاتە نیشانکراوەکانی وەک (إِيَّاكَ نَعْبُدُ) واتای تایبەتکردن نیشان دەدات، لەکاتێکدا ئایەتەکانی وەک (وَمِمَّا رَزَقْنَاهُمْ يُنفِقُونَ) بابەتی فەلسەفیی فراوانتر وەک بەڕێوەبردن دەخەنەڕوو. ئەم شیکارییە پشت بە هەردوو تیۆریی زمانەوانیی هاوچەرخ (پێکهاتەکانی بابەتیبوون  لە زمانەوانیی ئەرکیی سیستەمیدا و ڕەوانبێژیی عەرەبیی کلاسیک) دەبەستێت، بەمەش پردێک لەنێوان چوارچێوە زمانەوانییە هاوچەرخەکان و ئامرازەکانی تەفسیری کلاسیکدا دروست دەکات. ئەنجامەکان دەریدەخەن کە پێکهاتەی بابەتیبوون لە قورئاندا ئامرازێکی پەیوەندیکردنی بەهێزە کە بۆ ڕاکێشانی سەرنج دروستکردنی بەرامبەری (تقابل) و بنیاتنانی واتای نوێ بەکاردێت. شایەنی باسە، ئەم توێژینەوەیە بەشداری دەکات لە هەردوو بواری زمانەوانی و توێژینەوە قورئانییەکاندا، ئەویش لە ڕێگەی پێشکەشکردنی شیکارییەکی سیستماتیکەوە کە لەسەر بنەمای زمانەوانیی ئەرکیی سیستەمییە بۆ دیاردەی پێشخستن. هەروەها ڕوونی دەکاتەوە کە ڕێزمان و بیروباوەڕ لە قورئاندا لێک دانابڕێن، و بابەتە نیشانکراوەکان وەک میکانیزمێکی سەرەکی بۆ گەیاندنی جەوهەری پەیامە خوداییەکە بەکارهاتوون.

سەرچاوەکان

Abdel Haleem, M.A.S. (2004). The Quran: A New Translation. Oxford: Oxford University Press.

Al Zeebari, Y. R. (2025) ‘Quran's Explanation for Civilizations Fall’, Zanco Journal of Human Sciences, 26(1), pp. 78–92. Available at: https://doi.org/10.21271/zjhs.29.Con.1.30 (Accessed: 13 March 2025).

Alamiri, Z. (2020). Understanding the Qurʾān textuality: A preliminary SFL-based analysis of the Qurʾān as text. Available at: https://www.academia.edu/44342949 [Accessed 16 June 2025].

Al-Jurjānī, ‘A. (1992). Dalā’il al-I’jāz. Edited by M.M. Shākir. 3rd edn. Cairo: Maktabat al-Khānjī.

Al-Khatib, L.R. (2009). ‘A systemic functional approach to the study of the grammar of Arabic’, Journal of Universal Language, 10(1), pp. 7-42.

Al-Ṭabarī, M.J. (2000). Jāmi’ al-Bayān ‘an Ta’wīl āy al-Qur’ān. Edited by A.M. al-Turkī. Beirut: Mu’assasat al-Risālah.

Al-Zamakhsharī, M. ibn ‘Umar. (n.d.). Al-Kashshāf ‘an Ḥaqā’iq Ghawāmiḍ al-Tanzīl. Beirut: Dār al-Kutub al-’Ilmiyyah.

Bloor, M. and Bloor, T. (2013). The Functional Analysis of English. 3rd ed. London: Routledge. (Note: This was in your paper’s original reference list and cited in text. Assuming it was intended to be in the jumbled list you provided).

Eggins, S. (2004). An Introduction to Systemic Functional Linguistics. 2nd ed. London: Continuum.

Farghal, M. and Shunnaq, A. (1999). Translation with reference to English and Arabic: A practical guide. Irbid: Dar Al-Hilal for Translation.

Februanti, S., et al. (2023). Thematic progression in English essays of high, middle, and low learners. In S. Februanti et al. (Eds.), MICon 2021 (ASSEHR 708, pp. 342–354). Atlantis Press.

Halliday, M.A.K. (1985). An Introduction to Functional Grammar. London: Edward Arnold.

Halliday, M.A.K. and Matthiessen, C.M.I.M. (2004). An Introduction to Functional Grammar. 3rd ed. Hodder Education Publishers / Hodder Arnold.

Halliday, M.A.K. and Matthiessen, C.M.I.M. (2014). Halliday’s Introduction to Functional Grammar. 4th ed. London: Routledge.

Hammoodi, B. A. (2025) ‘The Semantic Dimensions of the Verb (Zakka) in the Holy Qur’an’, Zanco Journal of Human Sciences, 27(2), pp. 150–165. Available at: https://doi.org/10.21271/zjhs.29.Con.1.20 (Accessed: 13 March 2025).

Ibn Kathīr, I. ibn ‘Umar. (1999). Tafsīr al-Qur’ān al-’Aẓīm. Edited by S.S. al-Salāmah. 2nd edn. Riyadh: Dār Ṭaybah li-l-Nashr wa-l-Tawzīʻ.

Mahmoud, A.A. (2023). Investigating Gender-Based Clusters in the Holy Quran. Available at: https://www.academia.edu/106099424 [Accessed 16 June 2025].

Martin, J.R. and Rose, D. (2007). Working with Discourse: Meaning beyond the Clause. 2nd ed. London: Continuum.

Martin, J.R. and Rose, D., 2003. Working with discourse: Meaning beyond the clause. London: Continuum.

Matthiessen, C.M.I.M. and Halliday, M.A.K. (1997). Systemic Functional Grammar: A First Step into the Theory. Beijing: Higher Education Press / Tokyo: IRAL / London: Continuum. (Chosen from available options in jumbled list matching the in-text citation).

Mohd Nathir, K.A. (2021). ‘Naẓm Al Jurjāniy and Halliday’s systemic functional linguistics (SFL) approach in Quranic text study’. International Journal of Academic Research in Business and Social Sciences, 11(6), pp.1257–1271.

Qasim, H.M. and Shaber, N. (2021). ‘A comparative systemic functional analysis of four suras (4-Qul) of the Quran’. Al-Qamar, 4(2), pp.37–50.

Rajiha, N. (2020). ‘Surah Al Mujādalah translation and discourse learning in higher education: A systemic functional perspective’. Indonesian Journal of Applied Linguistics, 10(3), pp.760–770.

Ryding, K.C. (2005). A Reference Grammar of Modern Standard Arabic. Cambridge: Cambridge University Press.

Sari, N.K. and Musthafa, M. (2024). ‘Exploring thematic structures and progression in self-help literature: A textual metafunction analysis of The 5 Second Rule’. Journal of English Language Teaching and Learning, 3(1), pp.1–13.

Sibawayh, ‘A. ibn ‘Uthmān. (1988). Al-Kitāb. Edited by ‘A.M. Hārūn. 3rd edn. Cairo: Maktabat al-Khānjī.

The Qur'an (no date) Surah Al-Baqarah, 2:21. Available at: https://quran.com/2/21 (Accessed: 11 June 2025).

Thompson, G. (2004). Introducing Functional Grammar. 2nd ed. London: Arnold.

Thompson, G. (2014). Introducing Functional Grammar. 3rd ed. London: Routledge.

White, P.R.R. (2000). Functional Grammar. In P. Unsworth and M. O’Toole (Eds.), Functional Approaches to Language (pp. 32–55). London: Continuum.

##submission.downloads##

بڵاو کرایەوە

2025-12-15

ژمارە

بەش

وەرگیراوە لە تێزی دکتۆرا/لە نامەی ماستەر