جۆرێن وه‌رگرتنا په‌يڤێن بيانى د ڕۆمانا (ده‌وله‌ت و دل) دا يا ڕۆمانڤيس (محمد سليم سوارى)

توێژەران

  • Chuli Tatar Saeed Department of Kurdish Language, College of Languages, Duhok University- Duhok, Kurdistan Region, Iraq
  • Ara Ali Ahmad Department of Kurdish Language, College of Languages, Duhok University- Duhok, Kurdistan Region, Iraq

##semicolon##

https://doi.org/10.21271/zjhs.30.SpB.17

##semicolon##

word borrowing, Einar Haugen, unmodified borrowing, the novel (Dawlat u Dil)

پوختە

پوخته

وه‌رگرتنا په‌يڤێن بيانى ژ زمانان ديارده‌يه‌كا سروشتى و زيندييه‌، ژ ئه‌نجامێ په‌يوه‌ندى و تێكه‌ليا ڕه‌وشه‌نبيرى و ته‌كنولۆژى و مێژوويى ... هتد دروست دبيت. ئارمانجا سه‌ره‌كى ژ ئه‌ڤێ ڤه‌كۆلينێ ئه‌وه‌ به‌حسكرنا كارتيكرنا زمانێن بيانى و ب تايبه‌تى زمانێن جيران وه‌كى فارسى و توركى و عه‌ره‌بى و زمانێن جيهانى وه‌كى ئينگليزى ل سه‌ر زمانێ كوردى، ئه‌ڤ ڤه‌كۆلينه‌ ب ناڤونيشانێن (جۆرێن وه‌رگرتنا په‌يڤێن بيانى د ڕۆمانا (ده‌وله‌ت و دل) دا يا ڕۆمانڤيس (محمد سليم سوارى). ڤه‌كۆلين‌ ل دويڤ ڕێبازا وه‌سفى ئامارى هاتيه‌ ئه‌نجامدان و بۆ جێبه‌جێكرنا لايه‌نى پراكتيكى يێ ڤه‌كۆلينێ، مه‌ مفا ژ بيروبۆچوونێن (ئينار هاوجن)ى وه‌رگرتيه.  بۆ زانينا ئامارێن په‌يڤان مه‌ به‌رنامێ (مايكرۆسوفت ئێكسڵ) ب كارهينايه‌. ژ گرنگترين ئه‌نجامێن گه‌هشتينێ‌، وه‌رگرتنا په‌يڤێن بيانى ل ده‌ڤ ڕۆمانڤيسى ب ڕێژه‌يه‌كا په‌سه‌نده‌ و بوويه‌ ديارده، په‌يڤێن زمانێ عه‌ره‌بى و ئينگليزى ژ هه‌ميان پتر به‌رچاڤدكه‌ڤن، وه‌رگرتنا بێ ده‌ستكارى پاشى وه‌رگرتنا ب ده‌ستكارى  ژ هه‌مى جۆرێن وه‌رگرتنێ پتر ب كارهينايه‌، بكارهينانا ئه‌ڤان په‌يڤان پتر هێز و جوانى دايه‌ شێوازێ نڤيسينا ڕۆمانێ.   ‌

په‌يڤێن سه‌ره‌كى: وه‌رگرتنا په‌يڤان، ئينار هاوجن، وه‌رگرتنا بێ ده‌ستكارى، ڕۆمانا (ده‌وله‌ت و دل).

سەرچاوەکان

ب زمانێ كوردى:

- برزو، حه‌ميد، ئومێد برزان وهێرش كه‌ريم (2017)، به‌ريه‌ككه‌وتنى زمانه‌كان و ده‌وڵه‌مه‌ندكردنى فه‌رهه‌نگى كوردى، گۆڤارى زانكۆى ڕاپه‌رين، ژماره‌13

- به‌روارى، كاميران (2015)، كاريگه‌رى زمانه‌ بيانييه‌كان له‌ سه‌ر وشه‌سازى كوردى، هه‌ولێر، چاپخانه‌ى ئه‌كاديمياى كوردى

- سديق، فاروق عومه‌ر (2020). قه‌رزى وشه‌. سلێمانى. خانه‌ى چاپ و بڵاوكردنه‌وى چوارچرا

- سوارى، محه‌مه‌د سه‌ليم (2021)، ده‌وله‌ت و دل، ڕۆمان، كتێبخانا جزيرى، دهۆك

- فتاح، محمد معروف (2011). زمانه‌وانى. بڵاوكراوه‌ى ئه‌كاديمياى كوردى.هه‌ولێر

- فه‌خرى، نه‌سرين (2010)، زمانه‌وانيى گشتى و زمانى كوردى، سلێمانى، ده‌زگاى چاپ وپه‌خشى سه‌رده‌م

- محه‌مه‌د، پێشكه‌وت مه‌جيد (2022)، خواستنى زمانيى له‌ زمانى كورديدا (ژه‌هرى زمانيى)به‌ نموونه‌، تێزى دكتورا،

- مسته‌فا، شوكر (1999)، زمان و ئه‌ده‌بى كوردى، به‌غدا، كوڕى زانياريى كورد

ب زمانێ عه‌ره‌بى:

- ابومخلي، سميح (1998)، الكلام المعرب في قواميس العرب، بيروت: دارالفكر

- الخولي، محمد علي (2002)، الحياة مع اللغتين- الثنائية اللغوية، الطبعة الثانية

- القاسمي، علي (2008). علم المصطلح- أسس النظرية وتطبيقاته العملية، مكتبة‌ لبنان ناشرون، بيروت

- المغربي، عبدالقادر (1934)، تعريب الاساليب، مجلة مجمع اللغة العربية الملكي، الجزء الاول، القاهرة

- انيس، ابراهيم (1978)، من اسرار اللغة، مكتبة الانجلو المصرية. القاهرة

- اولمان، ستيفن (1975)، دور الكلمة في اللغة، ت: كمال بشر. بدون دار النشر

- جبار، مروج غني (2011).الاقتراض في العربية، مجلة كلية العلوم الاسلامية، جامعة بغداد. العدد27

- عبدالواحد، علي (2024)، الاقتراض اللغوي من اللغة العربية في اللغة التركية، الرياض:مجمع الملك سلمان العالمي للغة العربية

- فوزية، بونوة (2022)، ظاهرة الاقتراض اللغوي بين العربية و اللغة الانجليزية، مجلة اقلام الهند، السنة السابعة، العدد الرابع(اكتوبر-ديسمبر)

ژێده‌ر ب زمانێ ئينگليزى:

- Bloomfield, L (1933). Language. Chicago: University of Chicago press.

- Haugen, E (1950). The Analysis of Linguistic Borrowing. Source: Language, vol.26, No.2(Apr-Jun)1950.

- Jaafar, Buragohain, Shurooq Taleb, Dipima Buragohain (2022), LEARNING IN A CHANGING WORLD- Differences and Classification of Borrowed and Loan Words in Linguistics Context: A Critical Review, University Malaysia Perlis

- Pei, Mario (1966). Glossary of Linguistics Terminology. New York: Anckor Books

- Weinreich, U (1953). Languages in contact: Findings and problems. Linguistic Circle of New York.

##submission.downloads##

بڵاو کرایەوە

2026-04-15

ژمارە

بەش

وەرگیراوە لە تێزی دکتۆرا/لە نامەی ماستەر