Phoneme Modification in the Speech of Central Kurdish Children: A Phonological Study

Khawen Najm Taha; Twana Saadi Hamid

doi:10.21271/zjhs.29.SpC.43

توێژەران

Khawen Najm Taha English Department, College of Language, University of Sulaimani-Sulaymaniyah, Kurdistan Region, Iraq
توانا سەعدی حەمید English Department, College of Language, University of Sulaimani-Sulaymaniyah, Kurdistan Region, Iraq

##semicolon##

https://doi.org/10.21271/zjhs.29.SpC.43

##semicolon##

فۆنۆلۆژی، کوردی ناوەند، منداڵی پێش قوتابخانە، فێربوونی دەنگە نەبزوێنەکان، دەستکاریکردنی دەنگە نەبزوێنەکان

پوختە

ئەم توێژینەوەیە لێکۆڵینەوە لە چۆنیەتی دەربڕین و دەستکاری کردنی منداڵانی باخچەی ساوایانی تەمەن 3 بۆ 5 ساڵ دەکات. توێژینەوەکە ورددەبێتەوە لە ڕیزبەندی فێربونی نەبزوێنەکان و منداڵان چۆن ئەو نەبزوێنانەی دەگۆڕن کە بەتەواوەتی فێرنەبوون و شارەزایان تییاندا بەدەست نەهێناوە. ئامانجی توێژینەوەکە دیاریکردنی جیاوازی لە دەربڕینی دەنگە نەبزوێنەکانە لە نێوان تەمەنە جیاوازەکاندا، بەتایبەتی لێکۆڵینەوە لەوەی ئایا منداڵانی بچووکتر نەبزوێنەکان جیاواز لە منداڵانی گەورەتر دەردەبڕن یان نا. بە لەبەرجاوگرتنی هەبونی توێژینەوەیەی دیکە لەسەر بێفیربوونی منداڵان بۆ نەبزوێنەکانی زمانی یەکەم لە زۆربەی زمانەکاندا. فێربوون و دەستکاریکردنی دەنگە نەبزوێنەکان لە زمانێکەوە بۆ زمانێکی دیکە جیاوازە. بۆیە لێکۆڵینەوە لەم دیاردەیە لە زمان و شێوەزارە جۆراوجۆرەکاندا زۆر گرنگە. هەرچەندە بەگوێرەی زانیاریی توێژەران، ئەم بابەتە لە زمانی کوردی ناوەنددا بەدواداچوونی بۆ نەکراوە. هەربۆیە 42 منداڵی باخچەی ساوایان لەم توێژینەوەیەدا هەڵدەسەنگێندرێن لەسەر چۆنییەتی دەربڕینی دەنگە نەبزوێنەکانی شێوەزاری کوردی نیوەنددا لە سەرەتا، ناوەڕاست و کۆتایی وشەدا. ئەرکێکی ناولێنانی وێنە بەکاردێت وەک شێوازێک بۆ کۆکردنەوەی داتا .ئەنجامەکان نیشانی دەدەن کە لەگەڵ تەمەنی تاکەکان، وردی دەربڕینیان لە دەربڕینی نەبزوێنەکان بەشێوەیەکی بەرچاو باشتر دەبێت و هیچ جیاوازییەکی بەرچاو لە نێوان ڕەگەزەکاندا بەدی ناکرێت. نەبزوێنەکانی کە قەرزکراون وەک /ħ, ʕ/ و دەنگە نەبزوێنەکانی پشتەوە زۆرترین جار گۆڕاون، لە کاتێکدا fronting و coarticulation باوترین پرۆسەی گۆڕانکاری بوون کە تێبینی کراون.

سەرچاوەکان

-Ahmadi, S., Jaff, D. Q., Alam, M. M. I. & Anastasopoulos, A., 2024. Language and speech technology for Central Kurdish varieties. Arvix preprint.

-Ahmed, R. S., 2023. An Analysis of the Phonological Processes in the Speech of Bahdini Kurdish Children. MA thesis. Zakho: Zakho University.

-Arlt, P. B. & Goodban, M. T., 1976. A comparative study of articulation acquisition as based on a study of 240 normals, aged three to six.. Language, Speech, and Hearing Services in Schools, Volume 7, pp. 173-180.

-Blevins, J., 2004. Evolutionary Phonology: The Emergence of Sound Patterns. Cambridge, UK: Cambridge University Press.

-Britannica, E., 2024. [Online]

Available at: https://www.britannica.com/topic/Kurdish-language

[Accessed 2 september 2025].

-Chomsky, N., 2015. Aspects of the theory of syntax (50th anniversary ed.). s.l.:MIT Press.

-Dodd, B., Holm, A., Hua, Z. & Crosbie, S., 2003. Phonological development: A normative study of British-English speaking children.. Clinical Linguistics and Phonetics, Volume 17, pp. 617-644.

-Edwards, J. & Beckman, M. E., 2008a. Methodological questions in studying consonant acquisition.. Clinical Linguistics & Phonetics, 22(12), pp. 937-956.

-Edwards, J., Beckman, M. E. & Munson, B., 2004. The Interaction Between Vocabulary Size and Phonotactic Probability Effects on Children's Production Accuracy. Journal of Speech, Language, and Hearing Research, 47(2), pp. 421-436.

-Fattah, I. K., 2000. Les dialectes kurdes méridionaux: étude linguistique et dialectologique. Louvain: Peeters.

-Fox, A. V. & Dodd, B. J., 1999. The phonological acquisition of German. American Journal of Speech-Language Pathology, Volume 10, pp. 291-307.

-Gharib, D. M., 2022. Homonymy in the Light of Phonology. Zanco Journal of Humanity Sciences, 26(3), pp. 88-99.

-Grunwell, P., 1987. Clinical Phonology. 2nd ed. London: Croom Helm.

-Haelsig, P. C. & Madison, C. L., 1986. A study of phonological processes exhibited by 3-, 4-, and 5-year-old children.. Language, Speech, and Hearing Services in Schools, 17(2), pp. 107-114.

-Haig, G. & Matras, Y., 2002. Kurdish linguistics: a brief overview. STUF - Language Typology and Universals (Sprachtypologie und Universalienforschung), pp. 3-14.

-Haig, G. & Öpengin, E., 2014. Kurdish: a critical research overview. Kurdish Studies, Volume 2, pp. 99-122.

-Hamid, T., 2016. The Prosodic Phonology Of Central Kurdish. Newcastle upon Tyne: Newcastle University.

-Hamid, T. S., 2019. Wh-Movement in Central Kurdish: A Cross-linguistic Study. Zanco Journal Of Human Science, 23(6), pp. 308-318.

-Kent, R. D., 1992. The Biology of Phonological Development. In: C. A. Ferguson, L. Menn & C. Stoel-Gammon, eds. Phonological development. Timonium, MD: York Press., pp. 65-90.

-Khattab, G. & Al-Tamimi, J., 2013. The acquisition of Arabic pharyngeals by Lebanese children.. In: The Development of Arabic as a Written Language. s.l.:Brill, pp. 83-102.

-Mackey, A. & Gass, S. M., 2022. Second Language Research: Methodology and Design. 3rd ed. New York; London: Routledge.

-MacLeod, A. A. N., Sutton, A., Trudeau, N. & Thordardottir, E., 2010. The acquisition of consonants in Québécois French: A cross-sectional study of pre-school aged. International Journal of Speech-Language Pathology, 13(2), pp. 94-109.

-Mayr, R., Jones, D. & Mennen, I., 2017. Speech development in Welsh-English bilingual children: The acquisition of the voiceless alveolar lateral fricative /ɬ/. Journal of Child Language, 44(1), pp. 198-218.

-McLeod, S., 2007. The International Guide to Speech Acquisition.. New York: Thomson Delmar Learning..

-McLeod, S. & Crowe, K., 2018. Children’s Consonant Acquisition in 27 Languages: A Cross-Linguistic Review. American Journal of Speech-Language Pathology, 27(4), pp. 1546-1571.

-Pollock, K. E. & Berni, M. C., 2001. Transcription of vowels. Topics in Language Disorders, Volume 21 , pp. 22-40.

-Prather, E. M. & Hedrick, D. L., 1975. Articulation development in children aged two to four years.. Journal of Speech and Hearing Disorders, Volume 40, pp. 179-191.

-Smit, A. B. et al., 1990. The Iowa articulation norms project and its Nebraska replication. Journal of Speech and Hearing Disorders, Volume 55, pp. 779-798.

-Topbaş, S., 1997. Phonological acquisition of Turkish children: Implications for phonological disorders. International Journal of Language and Communication Disorders, 32(4), pp. 377-396.

-Vihman, M. M., 1996. Phonological Development. The Origins of Language in the Child.. Oxford: Blackwell.

-Vihman, M. M. & Miller, R., 1988. Words and babble at the threshold of language: Acquisition. In: M. D. Smith & J. L. Locke, eds. The emergent lexicon: The child's development of a linguistic vocabulary. s.l.:Academic Press.

-Zarifian, T., Salavati, M., Sadeghi, A. & Shahshahani, S., 2017. Persian articulation assessment for children aged 3-6 Years: a validation study. Iranian Journal of Pediatrics, 27(4), pp. 1-6.