ڕۆڵی تیۆری سێتا لە زمانی کوردیدا
##semicolon##
https://doi.org/10.21271/zjhs.29.SpC.25##semicolon##
Theta Theory، Roles، Argument، Agent، Patientپوختە
ڕۆڵی تیۆری سێتا لە زمانی کوردیدا
ئەم توێژینەوەیە ڕۆڵی تیۆری سێتا (Theta Theory)،كە شیکردنەوەی پەیوەندیی ڕستەسازی و واتاسازی لە زمانی کوردیدا تاوتوێ دەکات. لە ئاستی ڕستەسازیی تایبەتە بە بواری واتا، واتە سێتا تێكەڵە لە نێوان ڕستەسازی و واتاسازیدا دیوی ڕستەسازی كەرەستەكانی ڕستەیە دیوی واتاسازی پەیوەستە بە فۆرم و واتاوە .تیۆری سێتا، کە بەشێکی گرنگی ڕێزمانی گشتیی چۆمسکییە، چوارچێوەیەکی ڕێکخراوە بۆ لێکۆڵینەوەی پەیوەندی نێوان کار و ئارگیۆمێنتەكانی دابین دەکات. لە زمانی کوردییدا، تیۆری سێتا دەتوانێت ڕۆڵێکی بەرچاو لە شیکردنەوەی رۆڵەكانی (كارا ، كارتێكراو ، ئامێر وئامانج و سەرچاوە ........هتد)و تایبەتمەندییەکانی شێوازی ڕستەسازی SOV)) و حاڵەتی ناوەکان ببینێت. لێکۆڵینەوەکە پیشانی دەدات، کە سێتا-ڕۆڵەکان لە زمانی کوردیی بە شێوەیەکی تایبەت دەردەکەون، بەتایبەتی لە پەیوەندی نێوان كار وئارگۆمێنتەكاندا. ئەم توێژینەوەیە ئەو ئاستەنگانەش دەخاتە ڕوو، کە تیۆری سێتای لە شیکردنەوەی هەندێک ڕستەدا ڕووبەڕووی دەبێتەوە ، دەرەنجامەکان دەریدەخەن، کە پێویستە تیۆری سێتا بۆ زمانی کوردیی تایبەتمەندتر بکرێت بۆ ئەوەی توانای شیکردنەوەی تایبەتمەندییە ڕێزمانی-مۆرفۆلۆژییەکانی هەبێت. ئەم توێژینەوەیە دەرگا لەسەر بوارێکی گرنگی لێکۆڵینەوەی زمانەوانی کوردی دەکاتەوە و بەشداری دەکات لە دەوڵەمەندکردنی تیۆری زمانەوانیی کوردی لە هەردوو لایەنی تیۆری و پراکتیکیدا.
سەرچاوەکان
بە زمانی كوردی
-پەرتووك
- قادر، سباح رشید (2009)، هەندێک لايەنی ڕێزمانی دەسەڵات و بەستنەوەGB)) له زمانی کوریدا. له بلاوکراوەکانی ئەکادیمیای کوردی. چاپخانەی ھاشم. هەولێر.
- فەرهادی، ساجیدە عەبدوڵڵا (2008) ، ڕستە و پاش ڕستە ، چاپی یەكەم ، هەولێر .
- فەرهادی، ساجیدە عبداللە (2013)، هەندێ لایەنی رستەسازی زمانی كوردی ، چاپخانەی حاجی هاشم ، هەولێر.
- محەمەد، حاتەم ولیا (2009)، پەیوەندی ڕۆنانییەكانی نواندنە سینتاكسییەكان، دەزگای توێژینەوە و بڵاوكردنەوەی موكریانی ، چاپخانەی خانە، دهۆك .
- مارف، ئەوڕەحمانی حاجی ( 2000) ، ڕێزمانی كوردی ،بەرگی یەكەم (وشەسازی) بەشی پێنجەم (كردار) ، دەزگای چاپ و پەخشی سەردەم ، سلێمانی.
- دزەیی، عبدوالواحید مشیر (2013) رستەسازی رۆنانكاری و گواستنەوە، ناوەندی ئاوێر، هەولێر.
- حسەین، ئازاد ئەحمەد (2008)، سینتاكسی كرداری لێكدراو لە شێوەزاری هەورامیدا، چاپخانەی یاد، سلێمانی.
- سەعید، یوسف شەریف (2009)، دۆخەكانی ژێرەوە لای فیلمۆر و هەندێك ڕستەسازیی كوردی ، چاپی یەكەم ، هەولێر.
- ئەمین، وريا عومەر(2004)،چەند ئاسۆیەکی تری زمانەوانی، بەرگی يەکەم، چاپی یەکەم، بلاوکراوەی ئاراس، چاپخانەی وەزارەتی پەروەردە. ههولێر.
- خۆشناو، نەریمان عەبدوڵڵا ( 2014) ڕستەسازی چاپی دووەم زیادكراو چاپخانەی ڕۆژهەڵات ، هەولێر.
- مەعروف، عەبدولجەبار مستەفا ) 2010)، دروستهی فرێز له زمانی کورییدا. لە بلاوکراوەکانی مەڵبەندی کوردۆڵۆجی، سلێمانی.
-نامە ئەكادیمیەكان
- عبداللە، عزیز خالد (2023)، هەژموونی كردار لە زمانی كوردیدا لە ڕوانگەی تیۆری دەسەڵات و بەستنەوە،نامەی ماستەر ،كولێژی زمان ، زانكۆی سلێمانی .
- احمد، سیروان سمین (2023)، لێكسیكۆ سینتاكسی دروستەی ئاڕگۆمێنت لە زمانی كوردیدا ، دكتۆرا نامە ، كۆلێژی زمان ، زانكۆی سلێمانی.
- فەرهادی، ساجیدە عەبدوڵڵا (1995)، ڕێزمانی بەندێتی، نامەی ماستەر ، كۆلیجی ئاداب ، زانكۆی سەلاحەدین.
- عبدالمناف، بەژدار سلێمان (2022)، ڕۆڵی سینتاكسی و سیمانتیكی ئامرازەكانی بەستنەوە بەپێی تێۆری دەسەڵات و بەستنەوە لە زمانی كوردیدا،ماستەرنامە ، فاكەڵتی پەروەدە ، زانكۆی كۆیە.
- عەبدولڕحمان، عومەر ئەحمەد( 2009)، فرێزی بەند لە زمانی كوردیدا، نامەی ماستەر ، زانكۆی سەلاحەدین ، كۆلێژی پەروەردە .
- محمد، ئەمیر مستۆ (2009 ، جێناوی لە كرمانجی ژووروودا ، نامەی ماستەر، كۆلێژی زمان، زانكۆی سەلاحەددین .
- مەجید، ئارام رشید (2016)،دروستهی کرداری فەرھەنگيی له فرێزی کردارییدا، ماستەر نامە، سکولی زمان، زانکۆی سلێمانی.
- قادر، تارا محسین (2011)، زمانی كوردیی و مینیماڵ پرۆگرام، دكتۆرا نامە ، زانكۆی سلێمان
- والی، هەژار حسەین (2015)، بەبەرهەمی و هێزی كردار لە زمانی كوردیدا ، نامەی ماستەر، زانكۆی سلێمانی.
- عومەر، نەوزاد ئەنوەر (2008)، كۆزەتیڤ لە زمانی كوردیدا، نامەی ماستەر، كۆلیجی زمان ، زانكۆی كۆیە.
- محەمەد، فریدون عبدول (1998)، چەند لایەنێكی ڕستەسازی زاری هەورامی، نامەی دكتۆرا ، كۆلێژی ئاداب، زانكۆی سەلاحەدین.
- كەریم، عمر محمود (2004)، كاری تێپەر و تێنەپەڕ لە زمانی كوردیدا (كرمانجی خواروو) نامەی ماستەر، كۆلیژی پەروەردەی ئیبن روشد – زانكۆی بەغدا.
- قادر، تارا محسین (2004)، جێناو لێکدانەوەیەکی نوێ له زمانی کوردیدا، نامهی ماستەر، کۆلێژی زمان، زانکۆی سلێمانی.
-گۆڤارەكان
- حسەین، ئازاد ئەحمەد - عبداللە ،عزیز خالد (2024)، ڕۆڵی كردار لە ئاستی قوڵی رستەدا ، گۆڤاری زانكۆی راپەرین.
- ئەمین، وریا عومەر)2015)، دۆخ و ئەركی بەشەكانی ڕستە (34)گۆڤاری ئەكادیمیای كوردی .
- ئەمین، وریا عومەر (1985)، تێنەپەڕ فرمانێكی بكەر نادیارە ، گۆڤاری ڕۆشنبیری نوێ ، ژ - 107 ، بەغداد .
- بە زمانی عەرەبی
- كتێب
- الفهری ،عبدالقادر الفاسی (1990)، اللغة و التفاضل الاجتماعی ، الدار البیضاء المغریب.
- بە زمانی فارسی
- كتێب
- عمادی ،علی میر (1376(، نحو زبان فارسی (بر پایە نظریە حاكمیت و مرجع گزینی، انتشارات سازمان مطالعة و تدوین كتب علوم إنسانی دانشگاها .
- بە زمانی ئینگلیزی
Books
-Andreas kathol ,2003, Linear syntax,Cambridge Universty press.
- Chomsky ,Noam ,(1981) , Lectures on Government and Binding
- Chomsky,(1986) Barriers Gerdts .cambridge, Mass:MIT,press.
- Cowper, Elizabeth A. (1992), A Concise Introduction to Syntactic Theory . The university of Chicago .
- Crystal, David ,(1993) , a Linguistics and Phonetics reprinted, ed edition , black well , Oxford .
-Fillmore , Charles ,G. (1968) , the case for case : In universal in Linguistic theory , edited by Emmons Bach and Robert Harms , New York .
- Liliane Haegeman,(1994), Introduction to Government and Binding Theory,Blackwell Publishing, second edition..
- Todd, L. (1987). An Introduction To Linguistics. England. Longman York Press.
- Yule, G(2006). The Study of Language. 3rd Edition. Cambridge University
- Jackendoff,R(1983), Semantics and cognition. London. England.
- Cruse,D. Alan (2000) , meaning in language : An Introduction to Semantics and Pragmatics, Oxford university press
-Goldberg,A(1995), Construction: A construction Grammar Approach to Argument structure.
-Dowty, David. (1991). Thematic Proto-roles and Argument Selection,
-Grimshaw, J. (1979). "Complement Selection and the Lexicon". Linguistic Inquiry
-Jackendoff, R. (1972). Semantic Interpretation in Generative
-Jackendoff,R(2009), Semantic structure, MIT press, Cambirdge,
-Butt،M.& Hoiioway king T (1996) structural Topic and Focus without Movement ، CSLI publishers.
- Horrocks, Geoffrey (2014) . Generative Grammar, Routledge Taylor francis Group London and NewYork.
-Crystal ، (2008) ، A Dictionary of Linguistics and phonetics oxford: Blackwell
-Brown& Miller,(2013),Syntax :A Linguistic Iintroduction to Sentence Structure.
-Cook& Newson,Mark(1998) Chomskys Universal Grammar,An
##submission.downloads##
بڵاو کرایەوە
چۆنییەتی بەکارهێنانی سەرچاوە
ژمارە
بەش
##submission.license##
##submission.copyrightStatement##
##submission.license.cc.by4.footer##

