وێنێ ژنێ د کورتە چیرۆکێن نڤیسەرێن زەلامدا ل دەڤەرا بەهدینان

المؤلفون

  • Nafeesa Ismail Haji College of Languages, Kurdish Department, University of Duhok, Duhok

DOI:

https://doi.org/10.21271/zjhs.29.4.10

الكلمات المفتاحية:

وێنێ ژنێ، یێ دی، دەنگێ پەراوێزکری، فێمێنێزم، وێنێ کەهی

الملخص

ژن وەکو ئەندامەکا گرنگا جڤاکی ب گەلەک ئەرکان رادبت و دیسان گەلەک پرس و ئێش و ئازار هەنە و نەخاسمە د جڤاکێن تێدا دەستهەلات یا زەلامی یا بندەستە و مافێن وێ خوارینە، گەلەک جاران بوویە بابەت و د ئەدەبیدا هاتیە وێنەکرن. د بیاڤێ کورتە چیرۆکێدا ل دەڤەرا مە دبت گەلەک چیرۆکنڤیسێن ژن نەبن دەربڕینێ ژ پرس و ئێش و ئازارێن وێ بکن، لەوما گەلەک جاران چیرۆکنڤیسێن زەلام بۆ مە ژن وێنەکرینە. ئەڤ ڤەکۆلینە هەوڵدانەکە بۆ پێشچاڤکرنا چەوانییا وێنەکرنا ژنێ و ئێش و ئازارێن وێ ژ ئالییێ چیرۆکنڤیسێن زەلامڤە. هەتا چەند شیاینە دەنگێ ژنێ بگەهینن؟ ئەرێ وێنەکرنەکا ژیوارییە؟ ئانکو وێنێ ئاسایی و کەهییێ ژنێیێ د جڤاکیدا پێشکێشدکت یان ژێ دویرکەتییە؟ ژن وەکو (یێ دی) وەکو هەڤڕک وێنەکریە یان نە؟ ژ ئەنجامێ ڤەکۆلینێ ل ڤان پرسان، دیاربوو د پترییا کورتە چیرۆکاندا ڤەگێڕان ب جهناڤێ کەسێ سییێ یێ نەدیارە، ئانکو هەر چەندە بابەت وێنەکرنا ژنێیە و ئەو بابەت و کەسایەتییا سەرەکییە، بەلێ چیرۆکنڤیس ب جهناڤێ من نائاخڤت و خوە نادەینت جهێ وێ. وێنێ ژنێ یێ ژ هەمیان پتر هاتیە پێشکێشکرن یێ ژنا بندەست و بێدەستهەلاتە، نەخاسمە یا دهێتە کوشتن. د پترییا کورتە چیرۆکاندا وێنێ کەهی و ئاساییێ ژنێ یێ جڤاکی بۆ دەستنیشانکری پێشکێشکریە. کێم جاران ژن وەکو هەڤڕکا زەلامێ هاتیە وێنەکرن.  

المراجع

ب زمانێ کوردی

-احمد، يونس (2011) لێ لێ وەسۆ، دەردێ ئەڤینێ، سپێدەکا دی، ژ وەشانێن ئێکەتیا نڤیسەرێن کورد-دهوک، وەزارەتا ڕەوشەنبیری و لاوان، کوردستان.

- جاسم، ئەحمەد (2020) علکێ ئەجنەی، ژ وەشانێن پڕوژێ بەندەر یێ چاپ و بەڵاڤکرنێ. بێ جه

-بەدەل، عسمەت محەمەد (2006) خەونەکا بنەڤشی، ژ وەشانێن ئێکەتیا نڤیسەرێن کورد-دهوک، چاپخانا هاوار، دهوک.

-حسن، صبيح محمد (2005) ئەوێ دژی هەمیا، ژ وەشانێن ئێکەتیا نڤیسەرێن کورد-دهوک، چاپخانا هاوار، دهوک.

- --------------- (2011) نێزیکی دوماهیا، ژ وەشانێن ئێکەتیا نڤیسەرێن کورد-دهوک، چاپخانا هاوار، دهوک.

حيتو، عارف (2007) دالەهی یێن کەسەکێ ب تنێ، ژ وەشانێن ئێکەتیا نڤیسەرێن کورد-دهوک، چاپخانا هاوار، دهوک.

-دهۆکی، ژارۆ (2004) مەرجانێ، چاپخانا زانا، دهۆک.

- ------------ (2008) شاها چاخی، چاپخانا هەوار، دهۆک.

- ----------- (2010) ئەو کی بو دوێ شەڤێ دا دکولی ڤە، چاپخانا هاوار، دهۆک.

- ------------(2010a) ئەز وێ ناکەم، چاپخانا هاوار، دهوک.

-دوسکی، محمد امين (2008) فەرهەنگا سپیرێز، عەرەبی-کوردی.

- سلێڤانی، حسن (2019) ئەرێ ئە جان من جەهنەم دیت، پەیڤ،گۆڤارەکا ڕەوشەنبیرییە، ئێکەتیا نڤیسەرێن کورد تایێ دهوک دەردئێخیت، ژمارە 79، ل 100-104.

--سەعید، نەزاکەت حسێن حەمە و حەمید، حەکیم عوسمان (2021) شێوازەکانی توند و تیژی میدیایی بەرانبەر ژنان.. توند وتیژی ئون لاین بە نموونە،گوڤارا زانکۆ بۆ زانستە مرۆڤایەتیەکان، بەرگێ 25، ژمارە 4، ل1-13.

https://zancojournal.su.edu.krd/index.php/JAHS/article/view/1763

-عبدالرحمن، بامەرنی (2019) مایتێکرن، پەیڤ، گۆڤارەکا ڕەوشەنبیرییە، ئێکەتیا نڤیسەرێن کورد تایێ دهوک دەردئێخیت، ژمارە 79، ل109-110.

-عبدالرحمن، محسن (2006) مرن د قشلەیا پادشاهی دا، ژ وەشانێن ئێکەتیا نڤیسەرێن کورد-دهوک، چاپخانا هاوار، دهوک.

- --------------- (2008) پەتورمەکرنا گونەهان، ژ وەشانێن ئێکەتیا نڤیسەرێن کورد-دهوک، چاپخانا هاوار، دهوک.

-عمر، فاضل (2002) وەرگوهێزکێن مەمۆی، ژ وەشانێن ناڤەندا هاڤیبون یا لێکولین و وەشانێن کوردی ل بەرلین، چاپخانا هاڤیبون، بەرلین.

-کانی، کاهین (2016) پەرکێن نهێنیا مەزن، چاپخانا هیڤی، هەولێر.

-محمد، صبيح (2001) ژانێت هوزانەکا هار، پروژێ کوردولوگی ل زانکۆیا ئازادا بەرلین، وەشانێن گوڤارا هاڤیبون.

-المنجد في اللغة و الاعلام (1986) طبعة جديدة و منقحة، دار الشروق، بيروت.

- ناڤشکی، تەحسین (2013) چاڤێ سیێ، ژ وەشانێن ئێکەتیا نڤیسەرێن کورد-دهوک، چاپخانا هاوار، دهوک.

-نظام، فاضل (1990) ئەستێرە گەشە، کوردی-عەرەبی، وەزارەتی پەروەردە.

-هاجانی، اسماعیل سلیمان (2010) پشیکێن ستەمبۆلێ ژی لەغەرن، ژ وەشانێن ئێکەتیا نڤیسەرێن کورد-دهوک، چاپخانا هاوار، دهوک.

الياس، معروف محمد علي (2020) وێنێ (ئەوێ دی) د رۆمانێن (حەسەن ئیبراهیم)ی دا، نامەیا ماستەرێ، زانکۆیا دهوک، کولیژا پەروەردا بنیات.

-ئیبراهیم، حەسەن (بێ سال) هەلوو ئەوروپا، دهوک، چاپخانا زانکۆیا دهوک.

- -----------------(2000) توخیبێ مرنێ، چاپخانا کۆلیژا شەریعێ، دهوک.

-------------- (2010) سەودالیی، چاپخانا هاوار، دهوک.

ب زمانێ عەرەبی:

-ابو العينين، فتحي (1999) "صورة الذات و صورة الاخر في الخطاب الروائي العربي: تحليل سوسيولوجي لرواية محاولة للخروج" في كتاب صورة الاخر العربي تاظرا او منظورا اليه، تحرير: طاهر لبيب، مركز دراسات الوحدة العربية، بيروت، ط1، ص811-833.

https://books4arabs.com/B5/books4arab.com_0307.pdf

-احمد، هديل حسام الدين (2016) صورة الكورد في الرواية العربية في العراق 2000-2015، ط1، امل الجديدة للطباعة والنشر، سورية، دمشق.

-بنگراد، سعید (2019) تجليات الصورة: سميائيات الانساق البصرية، ط1، المركز الثقاقي للكتاب، الدار البيضاء، المغرب.

- ابن المنظور (بدون سنة) لسان العرب، دا المعارف، القاهرة

Online: file:///C:/Users/LENOVO/Downloads/Noor-Book.com%20%20%D9%84%D8%B3%D8%A7%D9%86%20%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B1%D8%A8%20%D8%B7%20%D8%AF%D8%A7%D8%B1%20%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%B1%D9%81%202%20.pdf

-داودي، سامية (؟) صوت المرأة في روايات ابراهيم سعدي، رسالة دكتورا، جامعة مولود معمري-تيزي وزو، كلية الاداب و للغات، الجزائر.

https://labs.ummto.dz/lad/wp-content/uploads/2018/02/these_samia-daoudi_.pdf

- ذاكر، عبد النبي (2004) افق الصورلوجيا نحو تجديد المنهج، مجلة علامات في النقد، الجزء 51، مجلد 13، صص386-396.

https://archive.alsharekh.org/Articles/181/17839/399843

-الرداد، عمر (2021) "تحولات صورة المرأة الفلسطينة المناضلة في الاعلام دراسة سيميائية الصورة" قي الخطاب النسوي في الوطن العربي، القسم الاول، بحوث علمية محكمة، منشورات جامعة فيلادلفيا، فضاءات للنشر و التوزيع، ط1، صص 543-566.

-الزاهي، فريد (2013) الصورة و الاخر رهانات الجسد و اللغة و الاختلاف، دار الحوار للنشر و التوزيع، سورية، ط1.

https://archive.org/details/20210128_20210128_0145/page/1/mode/2up?view=theater

-العبودي، سناء جبار (؟) صورة الاخر في قصص سىاء شعلان، ط1، دار امل الجديدة للطباعة والنشر و التوزيع، دمشق، سورية.

-قطوس، بسام موسى (2018) سؤال الانا والاخر في نماذج دالة من ِشعر محمود درويش، مجلة المنارة، المجلد 24، العدد 4، صص530-562.

https://repository.aabu.edu.jo/jspui/bitstream/123456789/1709/1/17%20.pdf

-هموش، محمد (2021) "صورة المرأة في أدب المرأة المغاربية: أحلام مستغانمي و ليلى ابو زيد نموذجين" قي الخطاب النسوي في الوطن العربي، القسم الثاني، بحوث علمية محكمة، منشورات جامعة فيلادلفيا، فضاءات للنشر و التوزيع، ط1، صص205-217.

-هوتر، جیرالد (2014) سلطة الصورة الذهنية كيف تغيير الرؤى و الفعل و الانسان و العالم، ت: علاء عادل، عين للدراسات و البحوث النسانية و الاجتماعية، ط1.

https://archive.org/details/365book037/page/n1/mode/2up?view=theater

ب زمانێ ئینگلیزی:

-Spivak, Gayatri Chakravorty (2013) “Can the subaltern speak?” in Colonial discourse and post-colonial theory a reader, edited and introduced by Patrick Williams and Laura Chrisman, Routledge, Taylor and Francis Group, London and New York, pp66-110

سایتێن ئەنترنێتێ:

-

منشور

2025-08-15

كيفية الاقتباس

Nafeesa Ismail Haji. (2025). وێنێ ژنێ د کورتە چیرۆکێن نڤیسەرێن زەلامدا ل دەڤەرا بەهدینان. مجلة زانكۆ للعلوم الإنسانية, 29(4), 203–222. https://doi.org/10.21271/zjhs.29.4.10

إصدار

القسم

البحوث الأصیلة