تصريف الفعل الصحيح في لهجة عنكاوا الآرامية الحديثة

Andy Soulaka Slewa; Kawther Najeeb Askar

doi:10.21271/zjhs.30.SpB.25

توێژەران

Andy Soulaka Slewa Department of Syriac Language, College of Education, Salahaddin University – Erbil, Kurdistan Region, Iraq
Kawther Najeeb Askar Department of Syriac Language, College of Education, Salahaddin University – Erbil, Kurdistan Region, Iraq

##semicolon##

https://doi.org/10.21271/zjhs.30.SpB.25

##semicolon##

Verb conjugation, Ankawa dialect, Consonantal verbs, Aramaic dialects.

پوختە

پوختە:

زاراوەی عەنکاوە یەکێکە لە زاراوە ئارامییە نوێیەکان کە تا ئێستا هیچ توێژەرێک لێکۆڵینەوەیەکی تایبەتی دەربارەی سیستەمی کار تێدا ئەنجام نەداوە؛ هەر بۆیە ئەم توێژینەوەیە هاتووە بۆ لێکۆڵینەوە لە گەردانکردنی کارە دروستەکان (دووپیتی، سێپیتی و چوارپیتی) لەم زاراوەیەدا.

توێژینەوەکە پشتی بە ڕێبازی (وەسفیی شیکاری) بەستووە بۆ بەدیهێنانی ئامانجەکانی، کە تێیدا ماددەی زانستیی توێژینەوەکە لە ڕێگەی تۆمارە مەیدانییەکانی ئاخێوەرانی ئەم زاراوەیەوە وەرگیراوە.

ئەم توێژینەوە باسی گەردانکردنی پێنج شێوازە سەرەکییەکەی کار دەکات، ئەوانیش: (ناوی بکەر، تەواو، ناوی بەرکار، شێوازی فەرمان، و شێوازی چاوگ)، لە ڕێگەی هەر سێ کێشەوە (پعه‌ل ܦܥܲܠ، په‌ععل ܦܲܥܸܠ، ئه‌پعل ܐܲܦܥܸܠ). توێژینەوەکە گەیشتووەتە چەند ئەنجامێک، لەوانە: سەلماندنی هەبوونی هەر سێ کێشە گەردانکراوەکە لەم زاراوەیەدا، هەروەها بەدۆکۆمێنتکردنی نموونەی پراکتیکی بۆ هەر بارێک لە پێنج شێوازەکەی گەردانکردنی کار.

جگە لە لایەنە ئەکادیمییە زانستییەکەی، گرنگیی ئەم توێژینەوەیە لەوەدایە کە ئاخاوتنی پیاوان وژنانی بەتەمەنی ئەم زاراوەیەی پاراستووە ووەک بەڵگەنامەیەکی زمانەوانی تۆماری کردوون، بەتایبەت کە ئەم زاراوەیە لەژێر مەترسیی لەناوچووندایە.

وشە سەرەکییەکان: گەردانکردنی کار، زاراوەی عەنکاوە، کاری دروست، ئارامیی نوێ.

سەرچاوەکان

- حدّاد، بنيامين. 1978. بنى الرباعي واصوله في السريانية "بحث مقارن" القسم الأول: الأصالة اللغوية في بنية الرباعي السرياني العامي. مجلة مجمع اللغة السريانية. المجلد 4. بغداد.

- داود، اقليميس يوسف (المطران). 1896. اللمعة الشهية في نحو اللغة السريانية. الموصل.

- الفهداوي، يوسف خلف عبد الله (رئيس بعثة التنقيب). تقرير بعثة التنقيب في تل قصرا/ الموسم الرابع. من 6/10/2008 ولمدة ستة اسابيع. جامعة صلاح الدين/ اربيل- كلية الاداب/ قسم الاثار.

- فييه (الدومنيكي)، جان موريس. ت: نافع توسا. 2011. آشور المسيحية. الجزء الأول. بغداد- العراق.

- مقدسي، طيمثاوس إرميا. عبدالاحد، كوثر نجيب (ترجمة). 2011. قواعد اللغة السريانية. أربيل. مطبعة ميديا. الطبعة الثالثة.

- نباتي، عبدالأحد عزيز. 2000. تاريخ عينكاوه. أربيل. الطبعة الأولى.

- المصادر الأجنبية

- Askar, Kawther N.. 2014. Der jüdisch-arabische Dialekt von Arbīl und der christlich-neuaramäische Dialekt von ʿAnkāwa im Vergleich: Untersuchungen zur Phonologie und zur Morphologie des Pronomens. Masterarbeit. Heidelberg, Deutschland.

- Askar, Kawther Najeeb. 2020. Der neuaramäische Dialekt von ʾAṛmoṭa: Untersuchung zur Phonologie und Morphologie. Dissertation. Heidelberg, Deutschland.

- Jastrow, Otto. 1988. Der neuaramäische Dialekt von Hertevin (Provinz Siirt). Otto Harrassowitz. Wiesbaden.

- Jubrail, Abdul Hameed Yacoob. 1981. The Segmental Systym and Syllable Structure of The Spoken Syriac of Ainkawa. Unpublished Master’s thesis, University of Wales, Bangor.

- Khan, Geoffrey. 2008. Neo-Aramaic Dialect Studies. USA: Gorgias Press LLC.

- Khan, Geoffrey. 2008. The Neo-Aramaic Dialect of Barwar. Leiden: Koninklijke Brill NV.

- Khan, Geoffrey. 2016. The Neo-Aramaic Dialect of the Assyrian Christians of Urmi. Leiden: Koninklijke Brill NV.

- Parpola, Simo - Porter, Michael. 2001. The Helsinki Atlas of the Near East in the Neo-Assyrian Period. Finnland.

- Röllig, W. 1993-1997. "Milqia", Reallexikon der Assyriologie und Vorderasiatischen Archäologie. B. 8. Berlin, New York.

- Talay, Shabo. 2008. Die neuaratnäischen Dialekte der Khabur-Assyrer in Nordostsyrien: Einführung, Phonologie und Morphologie. Harrassowitz Verlag· Wiesbaden.