Compound Verbs in the Divan-ı Halim Giray Sultan

توێژەران

  • Firas Tahsin Sabir Department of Turkish Language, College of Languages, Salahaddin University – Erbil, Kurdistan Region. Iraq Department of Administration, Faculty of Humanities and Social Sciences, Koya University, Koya 44023, Kurdistan Region – F.R. Iraq
  • Goran Salahaddin Shokor Department of Turkish Language, College of Languages, Salahaddin University – Erbil, Kurdistan Region. Iraq

##semicolon##

https://doi.org/10.21271/zjhs.29.SpC.50

##semicolon##

Halim Giray Sultan, Compound Verb, Linguistic Features, Auxiliary Verb.

پوختە

پوختە

ئەم توێژینەوەیە کە لەسەر بنەمای تێزی دکتۆرامان بە ناوی "شیکاری فۆنۆلۆژی و مۆرفۆلۆژی لە دیوانی حەلیم گیرای سوڵتان (دەق، فەرهەنگ)"، ئامادەکراوە. بەدواداچوون بۆ تایبەتمەندییە زمانییەکانی یەکێک لە کەسایەتییە گرنگەکانی ئەدەبی تورکی دەکات. دیوان کۆمەڵە شیعرێکی ٦٤ لاپەڕەیە و بە زمانی تورکی عوسمانی لەلایەن حەلیم گیرای سوڵتان نووسراوە، لە نێوان کۆتایی سەدەی ١٨ و سەرەتای سەدەی نۆزدەهەمدا ژیاوە. ناونیشانی لێکۆڵینەوەکەمان، "کرداری ئاوێتە"، ئامانجی جەختکردنەوە لەسەر ئەو ڕێگایانەی کە زمان کاردەکات، وشەکان تێکەڵ دەبن و چینەکانی مانا دروست دەبن. کرداری ئاوێتە یەکێکە لە فۆرمەکانی ڕێزمانی زمانی تورکی و پێکهاتەیەکی بەرچاوە کە ڕەنگدانەوەی دینامیزم و جوانیناسی زمانە. ئامانج لەم لێکۆڵینەوەیە چۆن و بە چ شێوەیەک ئەم کردارانە بەکاردەهێنرێن و لە کارەکەدا ڕێکدەخرێن.

ئامانجی توێژینەوەکە بەشداریکردنە لە شیکاری زمانەوانی دەقێکی مێژوویی و لێکۆڵینەوە لە ئەدەبیاتی کلاسیکی تورکی. زۆربەی کردارەکانی ئەم لێکۆڵینەوەیە لەمڕۆدا بەکاردەهێنرێن. ناونیشانەکان بەپێی جۆرەکانی کردار کە لە بەرهەمەکەدا دەستنیشانکراون، دراون.

وشەی سەرەکی: حەلیم گیرای سوڵتان، کرداری ئاوێتە، تایبەتمەندی زمان، کرداری یارمەتیدەر.

سەرچاوەکان

- BANGUOĞLU, Tahsin (1974). Türkçenin Grameri, İstanbul: Baha Matbaası.

- ERGİN, Muharrem (2011). Türk Dil Bilgisi, İstanbul: Bayrak Yayınları.

- GÜLSEVİN, Gürer; Boz Erdoğan (2010). Eski Anadolu Türkçesi, 2. bs., Ankara: Gazi Kitap Evi

- HENGİRMEN, Mehmet (2005). Türkçe Dilbilgisi, Ankara: Engin Yayınevi.

- İLHAN, Metin; AKTAN, M. Felat (2017). “Kelile ve Dimne’de Eski Anadolu Türkçesi Dil Unsurlari.” Kesit Akademi, 11, s.491–498.

- KARAAĞAÇ, Günay (2013). Türkçenin Dil Bilgisi, Ankara: Akçağ Yayınları.

- KARAHAN, Leyla (1995). ''Türkçede Söz Dizimi, Cümle Tahlilleri'', Ankara: Akçağ Yayınları.

- KARAHAN, Leyla (2010). Türkçede Söz Dizimi, Ankara: Akçağ Yayınları.

- KARAHAN, Leyla (2004). Türkçede Söz Dizimi, 7. bs., Ankara: Akçağ Yayınları.

- KORKMAZ, Zeynep (2007), Gramer Terimleri Sözlüğü, TDK Yayınları, Ankara.

- KORKMAZ, Zeynep (1992). Gramer Terimleri Sözlüğü, Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.

- KORKMAZ, Zeynep (2009). Türkiye Türkçesi Grameri (Şekil Bilgisi), Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.

- KORKMAZ, Zeynep (2014). Türkiye Türkçesi Grameri -Şekil Bilgisi-, 4.bs. Ankara: TDK Yayınları.

- TOPALOĞLU, Ahmet (1989). Dil Bilgisi Terimleri Sözlüğü, Ötüken, İstanbul.

- VURAL, Hanifi (2013). Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, II, s. 42-49.

- (https://teis.yesevi.edu.tr/%20madde-detay/halimi-halim-geray-sultan/(Erişim Tarihi:16-06-2025).

##submission.downloads##

بڵاو کرایەوە

2025-12-15

ژمارە

بەش

وەرگیراوە لە تێزی دکتۆرا/لە نامەی ماستەر