بونيادى درامى له ڕۆمانى (تهمى سهر خهرهند)ـى شێرزاد حهسهندا، له ڕوانگهى تيۆرى "گۆستاف فرێيتاغ
##semicolon##
https://doi.org/10.21271/zjhs.29.SpC.20##semicolon##
دراما، گۆستاڤ فرێيتاغ، كارهكتهر، ڕووداو، كات و شوێن.پوختە
پوخته
ئهم لێكۆڵينهوهيه بهپێى ميتۆدى تهواوكاريى لێكۆڵينهوهيهكى زانستييانهيه كه كار لهسهر چۆنيهتى بونيادى درامى له ڕۆمانى “تهمى سهر خهرهند“ـى ڕۆماننووس “شێرزاد حهسهن“ دهكات، له ڕوانگهى گۆستاڤ فرێيتاغدا، ئاشكرايه دراما له پێكهاتهى ههر نهتهوهيهكدا نيشانهى پێشكهوتن و ڕۆشنبيريى و شارستانيهته، لهم ڕوانگهيهوه “شێرزاد حهسهن“ چهندين ڕۆمان و چيرۆك و كورته چيرۆكى بهپێزى خستۆته نێو كتێبخانهى كورييهوه، ئێمه لهم لێكۆڵينهوهيهدا باس له توخمهكانى دراما دهكهين له ڕۆمانى “تهمى سهر خهرهند“ لێكۆڵينهوهكه هاوشانى لهگهڵ باسكردنى توخمه سهرهكيهكانى دراما لهڕووى تيۆرييهوه ڕاستهوخۆ پڕاكتيزهى ئهو توخهمانهشى كردووه، كه وهكو يهكهيهكى سهربهخۆ له درامادا بوونيان ههيه له ڕۆمانى ئاماژه بۆكراودا لهڕوانگهى گۆستاف فرێيتاغهوه. ههروهها ڕۆمانی "تەمی سەر خەرەند" باس کارەکتەری “فەرهاد“ دهكات، کە نموونەى مرۆڤی ڕۆمانتیک و دۆڕاوە. ههروهها پەیوەندییەکانی لەگەڵ “شیرین“ـى خۆشهويستى و “نەنێ“ ڕەنگدانەوەی خەون و واقیعن. ههروهها لهم لێكۆڵينهوهيهدا ههوڵمانداوه خوێندنهوهيهكى جياواز بۆ ئهم ڕۆمانه بكهين. چونكه ئەم ڕۆمانە تێکەڵەیەکی باشە لە ئەفسانە و واقیع، کە کاریگەرییەکی قووڵ لەسەر خوێنەر دروست دەکات. بۆيه ئهم لێكۆڵينهوهيه ههوڵدهدات كه خوێندنهوه و تێڕوانين و وردبوونهوهيهكى نوێكارانه بۆ شيكاريى و لێكدانهوه و ڕاڤهكردنى جياواز بۆ ڕۆمانى “تهمى سهر خهرهند“ بكات. ههروهها له كۆتايى لێكۆڵينهوهكهمان گهيشتووين به چهند ئهنجامێك و لە چەند خاڵێکدا خراونەتەڕوو، سهرچاوهكانیش بهشێوهیهكی زانستییانه ڕیز و پۆڵێنکراون. لە کۆتاییدا پوختەی توێژینەوەکە بۆ زمانی عەرەبی و ئینگلیزی وەرگێڕدراون.
سەرچاوەکان
-1 بە زمانی کوردی:
کتێب
- ئهڵوهنى، نهجم خاليد، (د.)، (2006)، تهكنيكى دايهلۆگ (له ههندێ نموونهى هاوچهرخى كورته چيرۆكى كورديدا، له بڵاوكراوهكانى دهزگاى ڕۆشنبيريى شهفهق، چاپى يهكهم، چاپخانهى ئارابخا، كهركووك.
- ئیسماعیل، سهباح، (2011)، چهمك و ئیستاتیكای شوێن له ئهدهبدا، دهزگای چاپ و بڵاوكردنهوهى ئاراس، ههولێر.
- حاجى، سهنگهر قادر شێخ موحهمهد، (2009) بنياتى گێڕانهوه له (داستانى مهم و زين)ـى ئهحمهدى خانى و ڕۆمانى(شارى مۆسيقاره سپيهكانى)ـى بهختيار عهلى دا، چاپى يهكهم، چاپخانهى خانى، دهۆك.
- حهسهن، شێرزاد، (2017)، تهمى سهر خهرهند، چاپخانهى تاران، بڵاوكراوهى ناوهندى غهزهلنووس بۆ چاپ و بڵاوكردنهوه، سلێمانى.
- خهيات، ئارى عوسمان، (2019)، ڕوانگهى ڕهخنه و ڕوانينى تيۆريى، دهزگاى چاپ و پهخشى نارين، ههولێر.
- سديق، ئارام، (2009)، ستاتيكاى گێڕانهوه، چاپى يهكهم، چاپخانهى لهريا، سلێمانى.
- سهراج، عهبدوڵڵا، (2007)، بهرهو ئاستانهى ڕۆمان و گۆشهنيگاكانى، دهزگاى چاپ و پهخشى سهردهم، سلێمانى.
- شێخانى، جهوههر، (2014)، بنياتى كارهكتهر له ڕۆمانهكانى (حسێن عارف)دا، چاپخانهى ڕۆژههڵات، ههولێر.
- صالح، ئاواره كهمال، (د.)، (2020)، شێواز له ڕۆمانى كورديدا ڕۆمانهكانى كاروان عومهر كاكهسوور بهنموونه، چاپى يهكهم، ناوهندى بڵاوكردنهوهى ئاوێر، ههولێر.
- فەوزی، سامان، (2000)، ڕۆمان بەرە و کوێمان دەبات، چاپى يهكهم، چاپخانهى ئاسا، سلێمانی.
- محمد، میران جەلال، (2009)، بنیاتی ڕوداو لە ڕۆمانی کوردیى باشوورى كوردستاندا، مەڵبەندی کوردۆلۆجی، چاپخانەی ڕەنج. سلێمانى.
- مەنتک، حەمە، (2013)، تەکنیکی فرە دەنگی لە ڕۆمانی کوردیدا، چاپى يهكهم، چاپخانەی لەریا، سلێمانی.
تێز و نامه ئهكاديمييهكان
- حسین، ڤیان قانع، (2022)، هونەرەکانی گێڕانەوە لەڕۆمانی نویێ کوردیدا، نامهى ماستهر، کۆلێژی زمان، زانکۆی سهڵاحهددين، ههولێر.
- حهمهامين، سارا صدقى، (2020)، هونهرى ديالۆگ له شيعرى نوێى كورديدا (1920 – 1958)، تێزى دكتۆرا، كۆلێجى زمان، زانكۆى سلێمانى، سلێمانى.
- حەمەد، کانیاو ڕەحمان، (2015)، ڕووداوە سیاسی و کۆمەڵاییەتییەکان لەڕۆمانەکانی کەریم کاکەدا، نامهى ماستهر، کۆلێژی زمان، زانکۆی سهڵاحهددين، ههولێر.
- ساڵح، تانیا ئەسعەد محەمەد، (2006)، بینای شوێن لەدوو نموونەی ڕۆمانی کوردیدا، ، تێزى دکتۆرا، کۆلێژی زمان، زانكۆی سەڵاحەددین، ههولێر.
- فهرهج، سنوور، (2012)، تهكنيك له كۆمهڵه چيرۆكى (گوڵى ڕهش)ـى شێرزاد حهسهندا، نامهى ماستهر، فاكهڵتى زانسته مرۆڤايهتييهكان، سكوڵى زمان، زانكۆى سلێمانى، سلێمانى.
توێژينهوه بڵاوكراوهكان
- بهكر، هيمداد حوسێن، (2008)، چهمك و توخمهكانى چيرۆكى منداڵان، لهئهدهبى كورديدا (1991 – 2005)، گۆڤارى ئهكاديمياى كوردى، ژماره (7)، ههولێر.
- مجيد، سهردار فايهق، (2023)، بنياتى كارهكتهر له ڕۆمانى (دوو لهت بوو)ى ئيتاڵۆ كاڵڤينۆ و ڕۆمانى (جهمشيد خانى مامم كه ههميشه با لهگهڵ خۆيدا دهيبر)ى بهختيار عهلى، توێژينهوهيهكى بهراوردكارييه، گۆڤارى زانكۆى گهرميان، ژماره (4).
ڕۆژنامه و گۆڤارهكان
- عهبدولڕهحمان، مهجيد، (2010)، بنهماكانى چيرۆكى نوێ، گۆڤارى نووسهرى نوێ، مانگى نيسان، ژماره (50).
- عهلى، حوسێن سابير، (2007)، بيناى ڕوداو له ڕۆمانى مۆسيقاى مهرگى ناوهختدا، گۆڤارى ڕامان، ژماره (125)، ههولێر.
فهرههنگ
- سهجادى و محمودى، بهختيار، محهمهد، (2004)، فهرههنگى زاراوهى ئهدهبى، دهزگاى ئاراس، ههولێر.
- به زمانى عهرهبى
كتێبهكان
- اسماعيل، عزالدين، (1976)، الادب و الفنونة، الطبعة السادسة، دار الفكر العربي، القاهرة.
- السهيمي، صالح احمد محمد، (2009)، الحوار في الشعر الهذليين، جامعة ام القرى.
- سلامة، محمد على، (د.)، (2007)، الشخصيهة الثانویة ودورها في المعمار الروائی عند نجیب محفوظ، الطبعة الاولی، دار الوفا، الطباعة والنشر، مصر.
- عبدالله، عدنان خالد، (د.)، (1986)، النقد التطبیقی التحلیلی، الطبعة الاولی، دار النشر الثقافة العامة، بغداد.
- غطاشة، داود، (2000)، قضايا النقد العربي قديمها و حديثها، الطبعة الاولى، دار الثقافة للنشر و التوزيع، عمان، الاردن.
- فاير، ديان دوات، (1988)، فن الكتابة الرواية، الترجمة: د. عبدالستار جواد، دار الشؤن القافية العامة، بغداد.
- مرتاض، عبدالله، (د.)، (1998)، في النظرية الرواية (البحث في تقنيات السرد)، سلسلة عالم المعرفة، الكويت.
- نجم، محمد يوسف، (1963)، فن القصة، الطبعة الاولى، دار الثقافة، بيروت.
- وهبة، مجدى، (1974) ، معجم المصطلحات الادبية، الطبعة الاولى، المطبعة لبنان، بيروت.
نامه و تێزه ئهكاديمييهكان
- الطائی إبراهیم، (2012) بین القصة الادبیة والقصة الصحفیة، رسالة الماجستیر، کلیة الاداب، الجامعةالعراقیة. بغداد.
توێژينهوه زانستييه بڵاوكراوهكان
- ايرل، ليون، (2013)، القصة السايكولوجية، الترجمة: محمود سمرة، المكتبة الاهلية، بيروت، نقلا عن: بسام خلف سليمان، الحوار في الرواية الاعصار و المئذنة لعماد الدين خليل (الدراسة تحليلية) مجلة كلية العلوم الاسلاميه، عدد (13)، المجلد (7).
سايت و ماڵپهرهكان
- الدقارى، مصطفى، (2009)، المفهوم الشخصية الروائية، WWW.Airssfourum. Com / showthread.php? t42021
- به زمانى فارسى
كتێبهكان
- زرقانى و صباغ، سيد مهدى و محمود رضا قربان، (1395)، نضريه ژانر، نوع الادبى، رويكرد (تحليلى، تأريخى، چاپى يهكهم، نشر هرمس، تهران.
- سيماداد، (1390)، فرهنگ اصطلاحات ادبى، چاپى پنجهم، انتشارات مرواريد، تهران
- به زمانى ئينگليزى
كتێبهكان
- Abramson. pp. (1980). Personality, New York, Holt, Reinhart & wensto.
- Aquinas Thomas, (2018), Summa Theologica, Subject: Christian theology.
- Barthes, R. (1977) – "The Death of the Author, argues that there is no such thing as the "author" of a text.
- Bida, Michal, (2017) Institution and department Charles University in Prague · Department of Software and Computer Science.
- Bressummer, Allison, (2022), Freytag's Pyramid Definition Examples and Usage, prewriting/Freytag’s-pyramid.
-Barnard, L. K., & Curry, J. F. (2011). Self-compassion: Conceptualizations, correlates, & interventions. Review of general psychology, 15(4).
- Carson, R., Butcher, J.N., & Mineka, S. (2005). Abnormal Psychology and Modern Life (3rd Indian reprint). Pearson Education (Singapore).
- Carson, R., Butcher, J.N., & Mineka, S. (2005). Abnormal Psychology and Modern Life (3rd Indian reprint). Pearson Education (Singapore).
- Christoffersen, Erik Exe, (2021), Introduction to Peripetia and Serendipity, Umberto Eco: Serendipities. Weidenfeld & Nicolson.
- Cordova, Savannah, (2022), Freytag’s Pyramid: Understand the Shape of Tragic Drama, blog. reeds, guide/story-structure, Freytag’s-pyramid.
- Freytag, Gustav, (1900), Die Technik des Dramas, Third Edition, Chicago Scot, Foresman and company.
- Giulia.Anna(2021) Danuban, Vol. 33, Suppl. 9, pp 35-40 Conference paper0Hglflqvnd Qndodgd - Zagreb, Croatia.
- Griffith, K. (2006). Writing essays about literature: A guide and style sheet (8th ed.). Boston, MA: Wadsworth.
- Griffith, K. (2006). Writing essays about literature: A guide and style
- Hamilton, Meeker' (2008), And Other Principles Of Dramatic, Criticism(1910) Hardcover December 22.
- Lehmann, Hans-Thies, (2006), Posttraumatic Theatre, Translated and with an Introduction by Karen Jars-Munby, Published May 1, London and New York.
- Mahamood, M. (2001). The history of Malaysian animated cartoon. In J, Lent (Ed.), Animation in Asia and the Pacific (p. 131). Bloomington, IN: Indiana University Press.
- Rasmussen, Iben Nagel, (2000), Fragments of an Actor's Diary. In: Odin Teatret, John. Manchester University Press.
- Rasmussen, Iben Nagel, (2000), Fragments of an Actor's Diary. In: Odin Teatret, John. Manchester University Press.
- Rickman. R. M. (1981). Theories of Personality, second Edition, California, brooks/ coli, publishing.co.
- Song, van Proin, (2020). J.‐W., &, M. The cultural dimension of intergroup conspiracy theories. British Journal of Psychology.
- Whitmarsh, T. (2011). Narrative and identity in the Ancient Greek Novel. Cambridge, UK: Cambridge University Press. sheet (8th ed.). Boston, MA: Wadsworth.
گۆڤار و ڕۆژنامهكان
- Butcher, (2008), THE POETICS OF ARISTOTLE, A Translation by S. H. Butcher, Release Date: November 3, 2008 [eBook #1974], Last Updated: January 22, 2013.
- Jonason, P. K., et al. (2009). The Dark Triad: Facilitating short-term mating in men. European Journal of Personality, 23(1).
- Suneetha, A S R V and Vasudha Nagraj (2006): “A Difficult Match: Women’s Actions and Legal Institutions in the Face of Domestic Violence”, Economic & Political Weekly, Vol XII No 41.
توێژينهوه بڵاوكراوهكان
- Foster, J. D., Campbell, W. K., & Twenge, J. M. Journal of Psychological Science, Vol. 20, Issue 97, p 77-87, Spring (April). 2021.
- Kennedy, Maev; Phillips, Tom (21 August 2007). "Cambridge University Press backs down over China censorship". The Guardian. ISSN 0261-3077. Retrieved 22 August 2007.
- Liddle, Dallas, (2024), Falling Action: Against 'Freytag's Pyramid Studies in the Novel, Johns Hopkins University Press Volume 56, Number 4, Winter 2024 pp. 415-424 10.1353/sdn.2024.a948004 Article.
##submission.downloads##
بڵاو کرایەوە
چۆنییەتی بەکارهێنانی سەرچاوە
ژمارە
بەش
##submission.license##
##submission.copyrightStatement##
##submission.license.cc.by4.footer##

