نارسيسييزم و داهێنانى شيعر لا‌ى شاعيرانى كلاسيكى كورديى كرمانجى ناوه‌ڕاست” نالى” و ”سالم” به‌نموونه‌

توێژەران

  • Haeder Muhammad Omar Ministry of Education, Erbil, Kurdistan Region – Iraq
  • Karzan Muhsin Qader Department of Kurdish Language, College of Basic Education, Salahuddin University –Erbil, Kurdistan Region, Iraq

##semicolon##

https://doi.org/10.21271/zjhs.29.SpB.7

##semicolon##

نارسيسييزم ، نارسيست، نالى، سالم، شاعیرانی كلاسیك

پوختە

پوخته

ئاشكرايه‌ له‌ ئه‌ده‌بى كورديدا قۆناغى شيعرى كلاسيكى كوردى هاوكوفى ئه‌ده‌بى زۆربه‌ى ميلله‌تانى دنيا پێگه‌يه‌كى گرنگ و پڕ بايه‌خى هه‌يه‌، له‌م نێوه‌نده‌دا شيعرى كلاسيكى كورديى كرمانجى ناوه‌ڕاست كه‌ له‌ لايه‌ن ”نالى“ يه‌وه داده‌مه‌زرێت، دواتر شاعيرانى وه‌ك “سالم و كوردى و مه‌حوى“‌ و چه‌ندين شاعيرى تر گرنگيى و بايه‌خى پێدراوه‌، دياره‌ هه‌ستى شانازيى به‌ خۆكردن و شانازيى به‌ ”نه‌ته‌وه‌، به‌رهه‌مى شيعريى، خێڵ و عه‌شيره‌ت، زمان، كولتوور، زێد، نيشتيمان” له‌ نێو شيعرى كلاسيكى كورديدا زۆر به‌ زه‌قى دياره‌ و شاعيرانى كورد به‌ ئاشكرا ئه‌م هه‌سته‌ى خۆيان ده‌رده‌بڕن‌، ئەم لێكۆڵینه‌وه‌یە له‌ژێر ناونیشانی (نارسيسييزم و داهێنانى شيعر لا‌ى شاعيرانى كلاسيكى كورديى كرمانجى ناوه‌ڕاست” نالى” و ”سالم” به‌نموونه‌) دایه‌. كە له‌ پێشه‌كی و دوو بەش پێكدێت. بەشی یه‌كه‌میان تیۆرییه‌، چوار ئه‌م باسانه‌ لەخۆ دەگرێت: ئه‌فسانه‌ى نارسيسييزم. چەمك و زاراوه و ‌پێناسه‌ی نارسيسييزم. تايبه‌تمه‌ندييه‌كانى نارسيست. تێكچوونى كه‌سايه‌تيى مرۆڤى نارسيست. ناسنامه‌ى مرۆڤى نارسيست له‌ ڕوانگه‌ى ده‌‌روونناسيه‌وه‌. پەیوەنديی نێوان نارسيسییزم و ئایين ئەوەی پەیوەستیش بێت بە بەشی دووه‌مەوە سەرلەبەری پڕاكتیكییە:‌ بریتيیه‌ له‌ پڕاكتیزه‌كردنی نارسيسييزم له‌ شيعرى شاعیرانی كلاسیكی كورديی كرمانجى ناوه‌ڕاست. دواتر ئەنجامەکان لە چەند خاڵێکدا خراونەتەڕوو، سه‌رچاوه‌كانیش به‌شێوه‌یه‌كی زانستییانه‌ ڕیز و پۆڵێنکراون. لە کۆتاییدا پوختەی توێژینەوەکە بۆ زمانی عەرەبی و ئینگلیزی وەرگێڕدراون.

سەرچاوەکان

سه‌رچاوه‌كان:

-1 بە زمانی کوردی:

کتێب

- ئامێدى، عه‌بدوڵڵا ياسين، (2003)، په‌يدابوونى ڕه‌خنه‌ى ئه‌ده‌بى‌ له‌ شيعرى كلاسيكى كورديدا تا جه‌نگى گێتيى يه‌كه‌م، بڵاوكراوه‌ى ئاراس، چاپى يه‌كه‌م، چاپخانه‌ى وه‌زاره‌تى په‌روه‌رده‌، هه‌ولێر.

- ئامێدى، عه‌بدوڵڵا ياسين، (2003)، په‌يدابوونى ڕه‌خنه‌ى ئه‌ده‌بى‌ له‌ شيعرى كلاسيكى كورديدا تا جه‌نگى گێتيى يه‌كه‌م، بڵاوكراوه‌ى ئاراس، چاپى يه‌كه‌م، چاپخانه‌ى وه‌زاره‌تى په‌روه‌رده‌، هه‌ولێر.

- الرحماني، ئه‌حمه‌د. (2021)، تيۆره‌كانى ڕه‌خنه‌ى ئه‌ده‌بى و پڕاكتيزه‌كردنيان، وه‌ڕگێڕانى پ.د. سه‌ردار گه‌ردى، ناوه‌ندى بڵاوكردنه‌وه‌ى ئاوێر، چاپى يه‌كه‌م.

- جاسم، ثامر حسن،(2010)، توێژينه‌وه‌ى سايكۆلۆژى له‌ داهێنانى شيعردا، وه‌رگێڕانى: حه‌مه‌ى ئه‌حمه‌د ڕه‌سووڵ، ده‌زگاى چاپ و په‌خشى سه‌رده‌م.

- خه‌زنه‌دار، مارف، (د.)، (2010)، مێژووى ئه‌ده‌بى كوردى، به‌رگى سێيه‌م، چاپى يه‌كه‌م، چاپخانه‌ى ئاراس، هه‌ولێر.

- ڕه‌سووڵ، هه‌ڵمه‌ت بايز، (2012)، ڕه‌هه‌نده‌كانی ده‌روونی له‌ چیرۆكه‌كانی شێرزاد حه‌سه‌ن دا. چاپى يه‌كه‌م، چاپخانه‌ى موكريانى، هه‌ولێر.

- سۆران، جمال، (2008)، سایكۆلۆژیای مێیه‌تی، چاپى يه‌كه‌م، چاپخانه‌ی خانی، دهۆك.

- كه‌سنه‌زانى، ئيسماعيل، (1396)، ديوانى سالم، چاپى يه‌كه‌م، بڵاوكه‌ره‌وه‌ى ئاڵاى ڕووناكى، سنه‌، ئيران.

- كه‌لهور، نه‌وزاد، (2008)، ڕه‌هه‌ندى ئايين له‌ شيعرى كلاسيكى كوردى كرمانجى خواروو، چاپى يه‌كه‌م، نووسينگه‌ى ته‌فسير، هه‌ولێر.

- گۆران، نه‌به‌ز، (2020)، ميرنشينى خاك و خۆڵ، چاپى دووه‌م، چاپخانه‌ى ئه‌ندێشه‌، سلێمانى.

- موده‌ريس، مه‌لا عبدالكريم، فاتح عبدالكريم، محمه‌مه‌دى مه‌لا كريم (2015)، ديوانى سالم، به‌رگى دووه‌م، بڵاوكراوه‌ى بنكه‌ى ژين، سلێمانى.

- موكريانى، هه‌ژار،(1384)، هه‌نبانه‌ بۆرینه، فرهنگ كوردی–فارسی، چاپى چواره‌م، انتشارات سروش، ایران.

- موده‌ريس، مه‌لا عبدالكريم، فاتح عبدالكريم، محمه‌مه‌دى مه‌لا كريم (1380)، ديوانى نالى، بڵاوكراوه‌ى كوردستان، سنه‌/ ايران.

تێز و نامه‌ ئه‌كاديمييه‌كان

- حسين، بڕيار خليل،(2022)، سیمۆلۆژیای ناسناوی شاعیرانی كورد بە نموونەی چەند شاعیرێكی كلاسیك، كۆليژى په‌روه‌رده‌ى بنه‌ڕه‌تى، زانكۆى سه‌ڵاحه‌ددين، هه‌ولێر، نامه‌ى ماسته‌ر.

- صالح، (2010)، فه‌رهاد صالح حمه‌ علی ، كه‌سێتی خۆویست له "‌ڕۆمانه‌كانی "محه‌مه‌د موكری" دا، نامه‌ی ماسته‌ر، كۆلێجی زمان، زانكۆی سلێمانی.

توێژينه‌وه‌ بڵاوكراوه‌كان

- حسین عه‌لی طاهر،(2002) نه‌رگسییه‌ت، یان خود له‌ شیعری "له‌تيف هه‌ڵمه‌ت"دا، گۆڤارى "زانكۆی سلێمانی"، ژماره‌ (9).

- عبدالرحمن. حسين عثمان، (2018)، "فةليتى قوتۆ" و نارسيسم "خواندنه‌كا ڕه‌خنه‌يى ده‌روونشيكارى"، مجلة العلوم الانسانیة لجامعة زاخو، ژماره‌ (6) به‌رگى يه‌كه‌م ، ئازارى 2018.

- نه‌ژدا، عه‌بدوڵڵا ڕه‌سوڵ، (1395)، لێکدانه‌وه‌یه‌کی به‌راوردکارانه‌ی فه‌خری (شانازی) زاتی له شیعری نالی و موته‌نه‌ببیدا، پژوهشنامه ادبیات كردی، سال دوم، شماره 3، بهار.

گۆڤار و ڕۆژنامه‌كان

- ئه‌دله‌ر، ت. عبد علی الجسمانی، و. شوكر سلێمان، ڕاڤه‌ی ئادله‌ر بۆ سه‌ركه‌وتن و هه‌ستی خۆبه‌كه‌م زانین، گۆڤارى "ڕامان"، ژ (113) 5/12/2005.

سايت و ماڵپه‌ره‌كان

- كمال. شوان، سايتى كوردستانى نوێ، نارسيزمى سياسى، 25/4/2024

https://knwe.org/KU/Details/

- به‌ زمانى عه‌ره‌بى

- قورئانى پيرۆز

كتێبه‌كان

- حسن، ثامر، (1986) ، البحث نفسى فى ابداع الشعر، دار الشؤن الثقافة، بغداد.

- روشكا، الاكسندر، (1989)، الابداع العام و الخاص، الترجمة: غسان عبدالحي ابو فخر، عالم المعرفة، المجلس الوطني للثقافة و الفنون و الاداب، كويت.

- صلبيا، جميل، (1978)، المعجم الفلسفي، دار الكتاب اللبنانيه، الجزء الثاني.‌

سايت و ماڵپه‌ره‌كان

- نصار، ميادة، (2022). نركسوس " أسطورة الشخصية النرجسية" ، ٢٠ يونيو. https://mawdoo.com/.

- به ‌زمانى ئينگليزى

- Abramson. pp. (1980). Personality, New York, Holt, Reinhart & wensto.

- American Psychiatric Association. (2013). Diagnostic and statistical m7annual of mental disorders (DSM-5). American Psychiatric Pub. -645-.671

- Aquinas Thomas, (2018), Summa Theologica, Subject: Christian theology.

- Binns, John (2006). "Modern Spirituality and the Orthodox Church". In Angold, Michael (ed.). The Cambridge History of Christianity. Volume 5: Eastern Christianity. Cambridge, England: Cambridge University Press.

- Binns, John (2006). "Modern Spirituality and the Orthodox Church". In Angold, Michael (ed.). The Cambridge History of Christianity. Volume 5:

- Campbell W. Keith, (2013), the Narcissism Epidemic, Living in the Age.

- Carson, R., Butcher, J.N., & Mineka, S. (2005). Abnormal Psychology and Modern Life (3rd Indian reprint). Pearson Education (Singapore).

- Carson, R., Butcher, J.N., & Mineka, S. (2005). Abnormal Psychology and Modern Life (3rd Indian reprint). Pearson Education (Singapore).

- Clinic mayo narcissistic personality disorder”, 18/11/2017, Retrieved 29/3/2022.

- Goncalo, J. A., Flynn, F. J., & Kim, S. H. (2010). Are two narcissists better than one? The link between narcissism, perceived creativity, and creative performance. Personality and Social Psychology Bulletin.

- Gundersen، Bierwiaczonek, (2022) K., A. B, & Kunst, J. R. The role of conspiracy.

- Hirst. Kris (31/8/2019), "Narcissus: Classic Greek Icon of Extreme Self-Love", thoughts, Retrieved 29/3/2022.

- Kernberg, O. F. (1975). Borderline Conditions and Pathological Narcissism. New York: Jason Aronson.

- Kruglanski Jasko, K., Webber, D. (2020). A. W., Gelfand, M., Taufiqurrohman, M., Hettiarachchi, M., & Gunaratna, R. Social context.

- Ludwig, A. M. (1995)."The Price of Greatness: Resolving the Creativity and Madness Controversy

- Lacan, J. (1977) – "The Mirror Stage as Formative of the I Function.

- Madson, Cross, (1997). Models of the self: Self-construal’s and gender. Psychological Bulletin, 122, 5-37.

- Marchlewska, Cichocka, A., , M., & Golec de Zavala, A. (2016a). Does self‐love orself‐hate predict conspiracy beliefs? Narcissism, self‐esteem, and the endorsement.

- Oxford Learner's Dictionary". oxfordlearnersdictionaries.com. Oxford University Press. Archived from the original on 25 June 2021. Retrieved 14 September 2021.

- Rikardi. Zein, R. A., Arinda, M. F. (2020). A. A., Ridlo, I. A., & Ardelia, V. The enemy of ‘Ummah’: Belief in Jewish conspiracy theories indirectly affected vacci-nation decisions. PsyArXiv.

- Rodewald. Frederick, "narcissism", Britannica, Retrieved 29/3/2022.

- Song, van Prooijen, (2021). J.‐W., &, M. The cultural dimension of intergroupconspiracy theories. British Journal of Psychology.

- van Donzel، E. J. (1994). Islamic Desk Reference. BRILL. ISBN

- Zaduqisti ،Mashuri, A., van Leeuwen, E., (2022). E., Sukmawati, F., Sakdiah, H., & Herani,I. The psychological antecedents of resistance to humanitarian aid. GroupProcesses & Intergroup Relations, 25, 280–297.

- Zavala. Golec de, A. (2011). Collective Narcissism and Intergroup Hostility: The Dark Side of ‘In-Group Love’. Social and Personality Psychology Compass, 5(6).

ڕۆژنامه‌ و گۆڤاره‌كان

- Foster, J. D., Campbell, W. K., & Twenge, J. M. (2003). Individual differences in narcissism: Inflated self-views across the lifespan and around the world. Journal of Research in Personality, 37, 469-486.

-Giulia.Anna(2021) Danuban,; Vol. 33, Suppl. 9, pp 35-40 Conference paper0Hglflqvnd Qndodgd - Zagreb, Croatia.

سايت و ماڵپه‌ره‌كان

- Fashion History, New Romantics. Accessed June 19, 2006

- به ‌زمانى فارسى

كتێبه‌كان

- شولتز. دوان ( 1384) ،نظريههاى شخصيت، ترجمة: يوسف كرميى و ديطران، ضاث اول، نشر ارسباران، تهران.

- وند، حمد على امحد (1386)، بهداشت روانى، ضاث ضهارم، انتشارات ثيام نور، تهران.

گۆڤار و ڕۆژنامه‌

- امیربیگی. محمود، رویش روان شناسی، سال هفتم، شماره10، شماره پیاپی31، دیماه 1397.

- لسانی. سمانه (1400)، مجله‌‌ علوم روانشناختی/ دوره‌ بيستم/ شماره‌ 34/ ص94-44بهار (فروردين).

- محمدی، هاشـم (1389)، «خودشـیفتگی شـاعران پارسـی تا قرن هشـتم هجری»، فڵلنامە پارسـی، شمارە 53.

سايت و ماڵپه‌ره‌كان

- خودشیفته‌ها 'شادتر' از بیشتر مردم هستند». bbc.com/persian. بی‌بی‌سی فارسی. دریافت ‌شده در آبان ۱۳۹۸.

- شده‌در. دریافت(‌ ۱۴۰۳)، وبینار رایگان نرگس مندی در مدیریت و راهگشایی». ۹ مهر.

به‌ زمانى توركى

ڕۆژنامه‌ و گۆڤاره‌كان

- Tarihi. Erişim (2019)"Narcissism nedir ve görülme sıklığı neden artıyor?". bbc.com. 22 Mart. 26 Mart 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. 22 Şubat 2020.

##submission.downloads##

بڵاو کرایەوە

2025-10-15

چۆنییەتی بەکارهێنانی سەرچاوە

ژمارە

بەش

وەرگیراوە لە تێزی دکتۆرا/لە نامەی ماستەر