سۆسیۆلۆژیای شیعری به‌ نمونه‌ی شیعره‌کانی (قانع)

توێژەران

  • Srusht Jawhar Hawez Department Kurdish language, College of Education, Koya University/ Kurdistan Regional Government/Iraq

##semicolon##

https://doi.org/10.21271/zjhs.30.3.3

##semicolon##

وشه ‌سه‌ره‌کییه‌کان: سۆسیۆلۆژیا، شیعر، قانع، کۆمه‌ڵ، ژینگه

پوختە

   ئه‌ده‌ب دیارده‌یه‌كى كۆمه‌ڵایه‌تییه‌ و له‌ ژێر كاریگه‌رى كۆمه‌ڵدایه‌و نوسه‌ران و هونه‌رمه‌ندانیش وه‌ك تاكێكى كۆمه‌ڵایه‌تى هۆشیارو به‌ئاگای سه‌رده‌مى خۆیان توانیویانه‌ به‌پێى قۆناغه‌كان هه‌نگاوبنێن و له‌ ئاستى پێشهاته‌كاندابن، واته‌ كۆمه‌ڵ كار له‌ نوسه‌ر ده‌كات، نوسه‌ریش كاریگه‌رى له‌سه‌ر كۆمه‌ڵ هه‌یه‌، بۆیه‌ درك به‌ڕۆڵى شاعیر ده‌كه‌ین، له‌ گرینگى دان و تێگه‌یشتن و هه‌ستكردن به‌ ژینگه‌ى كۆمه‌ڵایه‌تى و ڕاده‌ى به‌ده‌نگه‌وه‌ چوونى ئه‌دیب بۆ ئه‌و ژینگه‌ كۆمه‌ڵایه‌تییه‌، ئه‌مه‌ش له‌ هه‌ست كردنى به‌ به‌رپرسیاریه‌تى به‌رامبه‌ر ویژدان و كۆمه‌ڵگه‌و مرۆڤایه‌تى، سۆسیۆلۆژیای شیعریش گه‌ڕانه‌ به‌دواى په‌یوه‌ندى نێوان ئه‌ده‌ب و كۆمه‌ڵگه‌و دۆزینه‌وه‌ى ئه‌و كاریگه‌رى و كارلێككردنه‌ى له‌ نێوانیاندا هه‌یه‌، سۆسیۆلۆژیای شیعری له‌ ڕێگه‌ى لێكۆڵینه‌وه‌ى له‌ ناوه‌رۆكى ده‌قى ئه‌ده‌بى ده‌یه‌وێت هۆشیارى ده‌سته‌و چینه‌ كۆمه‌ڵایه‌تیه‌كان دیارى بكات، (سۆسیۆلۆژیای شیعری به‌ نمونه‌ی شیعره‌کانی (قانع) هه‌وڵێكه‌ بۆخوێندنه‌وه‌ى شیعره‌كانى شاعیر به‌پێى ڕه‌هه‌ندی سۆسیۆلۆژیای شیعری، بۆیه‌ به‌ به‌رده‌وامى مامه‌ڵه‌ له‌گه‌ڵ نوسه‌ر و ده‌ق و خوێنه‌ردا ده‌كات. ئامانج له‌م لێکۆڵینه‌وه‌یه‌دا ده‌رخستنی بنه‌ماو ڕه‌هه‌نده‌کانی سۆسیۆلۆژیاو کاریگه‌ری له‌سه‌ر شاعیرو ڕه‌نگدانه‌وه‌ی له‌ شیعره‌کانیداو خستنه‌ڕووی ڕۆڵی سۆسیۆلۆژیا له‌ شیعره‌کانی (قانع)دا.         

سەرچاوەکان

به‌زمانی كوردی:

- ئه‌حمه‌د، خورشید ڕه‌شید،1989، ڕێبازى ڕۆمانتیكى له‌ ئه‌ده‌بى كوردى دا، ده‌زگاى ڕۆشنبیرى و بڵاوكردنه‌وه‌ى كوردى، چاپخانه‌ى الجاحظ، بغداد.

- ره‌سول، شوکریه‌، 1989، ئه‌ده‌بی کوردی و هونه‌ره‌کانی ئه‌ده‌ب، مطابع التعلیم العالی، اربیل.

- ساڵح، ئاواره‌ كه‌مال، 2012، ڕه‌خنه‌ى كۆمه‌ڵایه‌تى و پراكتیزه‌كردنى له‌ شیعره‌كانى گۆراندا، چاپخانه‌ى حاجى هاشم، له‌ بڵاوكراوه‌كانى ئه‌كادیمیاى كوردى، هه‌ولێر.

– قانع، بورهان،1396، دیوانی قانع شاعیری چه‌وساوه‌کانی کوردستان، سنه‌- کتێبی میدیا- خانه‌ی چاپ و بڵاوکردنه‌وه‌ی چوارچرا، سلیمانی.

- که‌ریم،ئازاد عه‌بدولواحێد،2005، سۆسیۆلۆژیای شیعری له‌ ڕوانگه‌ی پێوه‌ره‌ ئاکارییه‌کانه‌وه‌(نیوه‌ی یه‌که‌می سه‌ده‌ی بیسته‌م، چاپخانه‌ی وه‌زاره‌تی په‌روه‌رده‌،چاپی یه‌که‌م، هه‌لێر.

- مه‌حموود، مه‌جید، 2008، شیعر و فه‌لسه‌فه‌، وه‌رگێرانى فوئاد مه‌جید میسرى، ده‌زگاى چاپ و به‌خشى حه‌مدى، چاپى دووه‌م.

گۆڤار

- سه‌جادى، به‌ختیار،2001، ڕه‌خنه‌ى ئه‌ده‌بى هاوچه‌رخ ، گۆڤارى ڕامان، مانگانه‌یه‌كى ڕۆشنبیرى ئازاده‌، ساڵى (5)، ژماره‌ (55).

به‌زمانی عه‌ره‌بی:

- ابوشقرا، محیی الدین یوسف،2005، مدخل الى سوسیولوجیا الادب العربى(المرحلة الثانویة)(الغزل– المدیح–الهجا‌ء: نموذجا)، المركز الثقافي العربي، الطابعة

الاول، الدار البیضا‌ء، المغریب.

- حجازی، د.سمیر سعد،2004، الادب والمجتمع المعاصر في المصر، دار طیبه‌ للنشر و التوزیع والتجهیز العلمیه.‌

- حمو، حوریه‌ محمد، 1988، حركة النقد المسرحي في السورية (1967-1988)، من منشورات اتحاد الكتاب العرب.

- الطالب، عمر محمد،1993، المذاهب النقدیة‌ (دراسةوالتطبیق)، دار الكتب للطباعة والنشر، الموصل.

- یسین، السید، 2007، التحلیل الاجتماعى للادب، دار العین للنشر، الطابعة الثالث، القاهرة.‌

المجلات:

- احمد،د.عاطف،1977،سوسیولوجیا المعرفة‌:الماهیة والمنهج، مجلة ‌العلوم الاجتماعیة ، العدد4، السنة‌ الرابعة، جامعة الکویت.

- غولدمان، لوسیان، 1988، بنیویة‌ التکوینیة وتاریخ الادب، ترجمة:د.علی الشرع، المجلة الثقافة‌ الاجنبیة ، العدد الرابع، السنة الثامنة، بغداد.

المعجم:

- وهبة، مجدي ،1974، معجم مصطلحات الادب (انجلیزي– فرنسي – عربي) ، مكتبة لبنان، بیروت.

##submission.downloads##

بڵاو کرایەوە

2026-06-15

ژمارە

بەش

توێژینەوە ڕەسەنەكان