کارامەیی پەیوەندیکردن و دەروون دروستی لای خوێندكارانی زانکۆ

Mohammed Rasul Khdir; Dastan Omer Mahmood; Basida Haider Anwar

doi:10.21271/zjhs.29.6.1

توێژەران

Mohammed Rasul Khdir Department of Kindergarten, College of Basic Education, University of Raparin, Kurdistan Region, Iraq
Dastan Omer Mahmood Department of Kindergarten, College of Basic Education, University of Raparin, Kurdistan Region, Iraq
Basida Haider Anwar Department of Education and Psychology, Faculty of Education, Koya University, Kurdistan Region, Iraq

##semicolon##

https://doi.org/10.21271/zjhs.29.6.1

##semicolon##

کارامەیی##common.commaListSeparator## کارامەیی پەیوەندیکردن##common.commaListSeparator## دەروون دروستی##common.commaListSeparator## خوێندکاری زانکۆ##common.commaListSeparator## مۆدێڵی (SMCR)

پوختە

ئامانجی سەرەكی ئەم توێژینەوەیە بریتییە لە دەرخستنی پەیوەندی نێوان كارامەیی پەیوەنییكردن و دەروون دروستی لای خوێندكارانی زانكۆ و پێوانەكردنی ئاستی هەردوو گۆڕاوەكە، هاوكات دەرخستنی ڕۆڵی گۆڕاوە دیمۆگڕافییەكانی ( ڕەگەز ، باری ئابووری خێزان) لەسەر ئاستی گۆڕاوەكانی توێژینەوەكە، بۆ شیكردنەوەی ئامانجەكانیش توێژەران سوودیان لە میتۆدی وەسفی بەڕێگەی ڕوپێوی كۆمەڵایەتی بە نموونە وەرگرتووە. بۆ ئەو مەبەستەش فۆڕمێكی ڕاپرسیان ئامادەكردووە، بەجۆرێك پێوەری كارامەیی پەیوەندیكردن لە (18) بڕگە، پێوەری دەروون دروستیش لە ( 18) بڕگە پێكهاتووە، كە تەواوی تایبەتمەندییە سایكۆسۆسیۆمەترییەكان بۆ هەردوو پێوەرەكە ئەنجام دراوە. هاوكات بە شێوەیەكی هەڕەمەكی چینایەتی ڕێژەیی نموونەیەكەی (400) خوێندكار لە زانكۆی كۆییە وەرگیراوە. بەجۆرێك (210) خوێندكاری ڕەگەزی مێ و (190) خوێندكاریش ڕەگەزی نێر. بۆ شیكردنەوەی داتا بە دەستهاتووەكانیش توێژەران پرۆگرامی (spss) یان بەكارهێناوە. گرنگترین ئەو ئەنجامانەی ئەم توێژینەوەیە پێی گەیشتووە برتییە لە: بە شێوەیەكی گشتی كارامەیی پەیوەندیكردن و دەروون دروستی لای نموونەی توێژینەوەكە لە ئاستێكی بەرزدایە. هەروەها دەركەوتووە هیچ جیاوازیەكی بەڵگەداری ئاماری لە نێوان ڕەگەزی نێر و مێدا نییە سەبارەت بە ئاستی كارامەیی پەوەندیكردن و دەروون دورستی. هاوكات دەركەوتووە ئەو خوێندكارانەی ئاستی ئابووری خێزانەكانیان باشە ئەوا كارامەیی پەیوەندیكردن و دەروون دروستیان بەرزترە بەبەراود بەو خوێندكارانەی ئاستی ئابووری خێزانەكانیان خراپ و یاخود مامناوەندە. لە كۆتایشدا دەركەوتووە پەیوەندیەكی بەڵگەداری ڕاستەوانە سەرو ناوەن لە نێوان كارامەیی پەیوەندیكردن و دەروون درووستیدا هەیە.

سەرچاوەکان

كوردییەكان

- انور، بەسیدە حیدر و زێباری، طاهر حسۆ (٢٠٢٢٣). پەیوەندی سەرمایەی کۆمەڵایەتی بە ڕەزامەندی پیشەیی لای مامۆستایانی زانکۆ؛ توێژینەوەیەکی مەیدانییە لە زانکۆ حکومییەکانی شاری هەولێر، گۆڤاری قەڵای زانست، بەرگی ٨، ژمارە ٣. https://doi.org/10.25212/lfu.qzj.8.3.2

عەرەبییەكان

- الهاشمیة، سعـادة بنت عيـد بن خلفـان (2017). المرونة النفسية وعالقتها بمهارات التواصل والصحة النفسية لدى عينة من طلبة جامعة نزوى بسلطنة عمان في ضوء بعض المتغيرات. رسالة الماجستير، سلطمة عمان: كلية العلوم واآلداب، قسم التربية والدراسات اإلنسانية.

- عبد الخالق، أحمد محمد. (2015). أصول اللصحة النفسية، الطبعة الثالث، جامعة الاسكندریة : الناشر دار المعرفة الجامعية.

- المهداوي، مزروق علي عبدالله. الصعب، عبدالعزیز عبدالرحمن. (2019). المهارات الاجتماعية و علاقتها بالصحة النفسية لدى طلاب المرحلة المتوسطة بمحافضة الليث. الجمعية المصرية للقراءة والمعرفة.

- القريطي، عبدالمطلب أمين. (2003) في الصحة النفسية، الطبعة الثالثة الناشر، القاهرة: دار الفكر العربي للطباعة والنشر.

فارسیییەكان

- سیفعلی ئی، فاطمە. (2021) بازشناسی مهارت های ارتباطی در قرآن و کارکردهای آن در روابط اجتماعی انسان. فصلنامه علمی تحقیقات کاربردی در حوزه قرآن و حدیث، سال اول، شماره 2.

- شاكری نیا، ایرج. (2015) رابطه مهارتهای ارتباطی دانشجویان پرستاری با کیفیت درمان ادراك شده توسط بیماران سالمند. فصلنامه پرستاری سالمندان، دوره دوم، شمارە 4.

- شولتز، سیدنی الن. شولتز، دیوان پی. (2005) نظریەهای شخصیت. ترجمە: یحی سید محمدی. ناشر: ویرایش تهران.

- غیرتی، انسیە. شعبانی، آرزو. اخلاقی، محبوبە. پیمان، نوشین. (2011) رابطه مهارتهای ارتباطی با سلامت روان در دانشجويان دانشگاه علوم پزشكي مشهد. مجله دانشكده بهداشت وانستيتوتحقيقات بهداشتی، دورە 14، شمارە سوم، ص 61-72.

- فیست، جس. جی فیست، گریگوری. (2002) نظریەهای شخصیت. ترجمە: یحی سید محمدی، چاپ چهارم، تهران: ناشر روان.

- کروز، شارون ویگشیدەر. (1987) چگونه خودمان را دوست بداریم: دانستن قدر و ارزش خود. ترجمە: مهدی قراچەداغی، تهران: ناشر ذهن آویز.

- معینی، بابك و دیگران. (2014) بررسی رفتارهای ارتقاء دهنده سلامت در دانش آموزان، مجلە علمی پژوهشان، شمارە 3، ص 49- 57.

- نجفی، محمود. بیگدلی،ایمان الله. دهشیری، غلامرضا. رحیمیان بوگر، اسحق، طباطبایی،موسی. (2012) نقش مهارتهای زندگی در پیش بینی سلامت روان دانش آموزان، فصلنامه علمی- پژوهشی فرهنگ مشاوره وروان درمانی، شماره 11، ص 101-116.

- نژاد، پرستو مصطفی. درتاج، فریبرز. (2010) اثربخشی آموزش مهارتهای ارتباطی بر سلامت روان دانشجويان سال اول علوم بهزيسیي دانشگاه كرمان. فصلنامه مطالعات روانشناسی بالينی، شماره چهارم، سال اول.

- نیك پور، ریحانە. (2004). آشنایی با برنامه های مهارت زندگی، تهران‌: سازمان بهزیستی کشور، معاونت امور فرهنگی و پیشگیری‌، ص 27.

ئینگلیزییەكان

- Adler, A. (1927) Understanding human nature. New York: Greenberg.

- Beebe, S. A, and other (2022). Communication: Principles for a Lifetime، Eighth edition, Pearson.

- Beigi, Khashayar; Firoozbakht, Mehrdad. (1377). Social Skills in Interpersonal Communi_ cation, Tehran: Roshd Publications.

- Berlo, David K. (1960). The Process of Communication, Holt, Rinehart & Winston.

- Fromm. E. (1981) On disobedience and other essays. New York: Seabury Press.

- Hargie, Owen. (2022). Skilled Interpersonal Communication: Research, Theory, and Practice. Routledge, Seventh Edition, London and New York. Available at: https://drive.google.com/file/d/1k7-TCCNHvN43HLPIUIc6ZX-v8ukTL7J2/view?usp=sharing

- Ibrahim, Juan Abdullah and Ismail, Khadeeja Saeed (2021), Mental Health in John Green’s Turtles All the Way Down, ZANCO Journal of Human Sciences, Vol. 25 No. 3, https://doi.org/10.21271/zjhs.25.3.11

- Kayvand, F., Shafiabadi, A. and Sudani, M., 2009. The effectiveness of social skills training on anxiety of male students in the first year of secondary education in the city of Ahvaz zone 4. Journal of Applied Psychology and research, 42, pp. 1-24. [In Persian]

- kose, S. D. (2013). Evaluation of Emotional Intelligence and Communication Skills of Health Care Manager Candidates: A Structural Equation Modeling. Int J Business Soc Sci, 4(13), P:23

- Mahmood, D. O., & Anwar, B. H. (2024). The Relationship Between Frustration and Forms of Violence Among Young People: From the Perspective Frustration Theories "Albert Cohen" And "John Dollard". Koya University Journal of Humanities and Social Sciences, 7(2), 58-72. https://doi.org/10.14500/kujhss.v7n2y2024.pp58-72

- Mahmood, D. O., & Bakr, J. I. (2023). Family Educational Style and its Relationship to Aggressive Behavior among High School Students) It is a Field Research in Ranya. Zanco Journal of Human Sciences, 27(1), 64-89. https://zancojournal.su.edu.krd/index.php/JAHS/article/view/372.

- Maslow.A. H. (1970). Motivation and personality (2nd ed.) New York. Harper & Row.

- Shannon, C. E., & Weaver, W. (1949). *The Mathematical Theory of Communication. University of Illinois Press,file:///C:/Users/TechLine/Downloads/235577-The%20%20Process%20%20Of%20%20Communication.pdf

- Sullivan. H. S. (1953 b) The interpersonal theory of psychiatry. New York: Norton.

- World Health Organization (WHO). (2004). Promoting Mental Health: Concepts, Emerging Evidence, Practice. Available at: https://apps.who.int/iris/bitstream/handle/10665/42940/9241591595.pdf