پێشمەرگێ ئێکەتی نیشتمانی کوردستان ل بەهدینان ١٩٧٦-١٩٧٨ خواندنه‌كا مێژوویی

A Historical Study

توێژەران

  • Hujeen Masoud Taher Western Education Directorate, Duhok Education Directorate, Kurdistan-Iraq
  • Hogir Taher Towfiq Newruz University, Kurdistan-Iraq

##semicolon##

https://doi.org/10.21271/zjhs.29.SpA.8

##semicolon##

بەهدینان، پارتی، ئێکەتى، پێشمەرگە، شەرێ هەکارى

پوختە

پوختە

دەڤەرا بەهدینان دماوەیێ ١٩٧٦-١٩٧٨ ژ دەڤەرێن ستراتیجی دهێتە هژمارتن و دبیتە بربرا پشتا شورەشا کوردی ل وی دەمی و یێ کونترول ل سەر بەهدینان کربا ژ پارتا هەرە بهێز بوو،  ل سەردەمێ شورەشا ئیلونێ ١٩٦١-١٩٧٥ سنورێ ئیران-عیراق سنورەکێ گرنگ و ستراتیجی بوو ژبەرکو پتریا هاریکاریێن شورەشێ ژ ئیرانێ دهاتن، لێ د شورەشا گولانێ دا سنورێ ستراتیجی دبیتە سنورێن عیراق-تورکیا-سوریا ژبەرکو تورکیا ل وی دەمی سیاسەتا چاڤنقاندنێ بکارئینایە و هاریکاریێن شورەشێ بتایبەتی بۆ ئێکەتی نیشتیمانی کوردستان ژ سوریا دهاتن ئەڤ سنورە کو ب درێژاهیا وێ دەڤەرا بەهدینانە دبیتە جهێ ناکوکی و ململانیێ دناڤبەرا پارتێن پارتی و ئێکەتی ژبۆ هندێ بکەڤیتە بن کونترولا وان ، ژبەرهندێ ئێکەتی چەندین جارا هەولدان کرن مەفرەزەیێت پێشمەرگەیا فریکرنە بەهدینان لێ پارتی ریک لێ گرتن ژوان ل خزیرانا ١٩٧٦ مەفرەزەیا ئیبراهیم عەزۆ گەرگەری و ل دیڤدا هێرشەکا بەرفرەهـ ل خزیرانا ١٩٧٨ فریکرنە دەڤەرێ لێ هەردوو جاران ژلایێ پارتی رێک لێ هاتە گرتن.

د ئەڤێ ڤەکولینێدا بەرسڤ لسەر ئەڤان پرسیاران هاتیە دان، ئایا ئێکەتی نیشتمانی کوردستان تا چ رادە شیا رێکخستنێن خو ل بەهدینان دروست بکەن؟ ئەگەرێن هاتنا پێشمەرگەیێن وان بۆ بەهدینان چ بوون؟ و پشتی هاتنا مەفرەزەیێن وان پەیوەندیێن ئێکەتی دگەل پارتی دکەڤنە چ دۆخ دا؟  ئەنجامێن هنارتنا وان مەفرەزەیا چ بوون؟

سەرچاوەکان

٦,١ راپورتێن یێن ئەرشیفێ پارتی دیموکراتی کوردستان

٦,١.١ راپورتێن بزمانێ کوردی

- راپورت لە بلاوکراوەکانی یەکیتی نیشتیمانی کوردستان ، ئەیلولی ١٩٧٨.

٦,١,٢ راپورتێن بزمانێ عەرەبی

- بلاغات الحزب الدیمقراطی الکردستانی-القیادة المؤقتە، تشرین الثانی ١٩٧٧.

٦,٢ رۆژنامە و گوڤار

٦,٢,١ روژنامە وگوڤارێن بزمانێ کوردی

- هەوالنامەی کوردستانی عێراق، ئابی ١٩٧٨،ژمارە ٢١.

- هەوالنامەی کوردستانی عێراق، تەمموزی ١٩٧٩، ژمارە٥.

٦,٢,٢ رۆژنامەیێن ب زمانێ عەرەبی

- صدی خەبات، ایار ١٩٧٨،العدد٤.

٦,٢,٣ ووتار و لێکولینەوەیێن زانستی

- کاروان جوهر محممد وبارزان محمد علی، ٢٠٢١، دیاردەی بارمتە گرتن لە لایەن پارتە سیاسییەکانی باشوری کوردستان ١٩٨٠- ١٩٨٨ (پ.د.ک) (ی.ن.ک) (پاسۆک) بە نموونە، گوڤاری زانکوی سەلاحەدین بۆ زانستە مرۆڤایەتییەکان، بەرگی ٢٥، ژمارە ٣.

٦,٣ بیرهاتنێن کەسوکی بزمانێ کوردی

- بیرهاتنێن فوئاد میرانی یێن نەبەلاڤکری.

٦,٤ پەرتووکێن بزمانێ کوردی

- ئەمین، نەوشیروان، ٢٠١١، کارەساتی هەکاری، چ٤، سلێمانی.

- ئەمین،نوشێروان، ١٩٩٧، لە کەناری دانوبەوە بۆ خڕی ناوزەنگ: دیوی ناوەوەی روداوەکانی کوردستانی عیراق ١٩٧٥-١٩٧٨ ، ب١، لەندەن.

- تۆفیق، حەمە نوری ، ٢٠٠٤، پیاونامە گولبژێرێکی ژیاننامەی شەهیدی نەمر عەلی عەسکەرییە، سلێمانی.

- رؤوف، فاضل، ٢٠٢١، بەرەو خۆر، ب٢، چ٢، هەولێر.

- رەشید، صلاح، ٢٠١٧، مام جەلال دیداری تەمەن لە لاوێتیەوە بۆ کۆشکی کۆمار، ب٢، سلێمانی.

- سەنگاوی، محمود، ٢٠٠٥،بیرەوەریەکانی سەنگاوی، چ٢، سلێمانی.

- شاڵی، بڵند، ٢٠٢١، کاروانی ٣٨ شۆرشگێڕەکە، وەرگیران بورهان حاجی سلێمان، سلێمانی.

- شەریف،شیلانی حاجی، ٢٠٢١، ناکۆکی و شەری ناوخۆی پارتە سیاسییەکانی کوردستانی باشوور لە سالانی ١٩٧٥-١٩٩٢: توێژینەوەیەکە لەسەر هۆکارو دەرهاویشەکانی شەڕی ناوخۆ، چ٢، سلێمانی.

- مزووری، مصطفی، ٢٠٢٢، چریسکا بەری شورەشێ، دهوک.

- مەلا بەختیار، ٢٠٢٠، لەبری بیرەوەری، تاران.

٦,٥ چاڤپێکەفتن

- ئەسەسەرد، فەرید ، سلێمانی ، ١٥ی شوباتا ٢٠٢٢ ،١٩٤٩.

- بێدوهی، ئەحمەد عەبدوللا دهوک ، ٨ی تیرمەها ٢٠٢٤ ، ١٩٣٩.

- پێداوی، عەبدولرەحمان عوسمان ، دهوک ، ١٩ی ئادارا ٢٠٢٢ ، ١٩٤٦.

- تەحلاڤای، فەریق ، دهوک ،١١ی کانوونا ئێکێ ٢٠٢٣ ، ١٩٤٥.

- خاستی، حەمید ، زاخو ، ١٦ی ئیلونا ٢٠٢١ ، ١٩٣٧.

- دهوکی، ئەدیب موحەمەد عەلی ، برێیا تێلەفونێ ، ١٤ی نیسانا ٢٠٢٤ ، 1949.

- دێرەشی، حسێن ، دهوک ،٢٢ی تەباخا ٢٠٢٣ ، ١٩٥٤.

- رۆژبەیانی، یونس ، هەولێر ، ٦ی تەباخا ٢٠٢٣ ، ١٩٤٤.

- زێباری، غازی تاهیر،پیرمام ، ١٦ی چرییا دووێ،٢٠٢٢ ، ١٩٤٩.

- سگێری، کوردۆ ، دهوک ، ٢١ تەباخا ٢٠٢٣ ، ١٩٥٧.

- سندی، حەمید شەریف ، زاخو ، ٧ی ئادارا ٢٠٢٤ ، ١٩٤٥.

- شەهباز، جەلیل عەبدال ، دهوک ، ١٦ی نیسانا ٢٠٢٤ ، ١٩٥٨.

- صالح، عەبدوللا ،١ی ئادارا ٢٠٢٢، دهوک، ١٩٥٢.

- صدقی ، ئامێدی ، دهوک ،١٧ی تەباخا ٢٠٢٣ ، ١٩٥٥.

- عەبێ، عزێر سەعید ، دهوک ، ٦ی ئادارا ٢٠٢٤ ، ١٩٦٠.

- عەلی، زەعیم، پیرمام ، ٩ی ئادارا ٢٠٢٤ ، ١٩٤٩.

- کەشانی، عەبدولکەریم فەرحان ، زاخو ، ٧ی ئادارا ٢٩٠٢٤ ، ١٩٥١.

- گوهەرزی، مەعروف جبرائیل ، دێرەلوک ، ١٨ی چرییا دووێ، ٢٠٢٢ ،١٩٥٧.

- مارونسی، بەدەل ، ٢٨ی ئیلونا ٢٠٢٢، گەڤەرێ-تورکیا، ١٩١٨.

- مزیری، مستەفا ، دهوک ، ٢١ ی ئیلونا ٢٠٢٢ ، ١٩٥٢.

- چەلەبی، ملازم فوئاد، برێیا تێلەفونێ، ١٨ی شوباتا ٢٠٢٥، ١٩٤٩.

- میرانی، شەهاب ، دهوک ، ١ی خزیرانا ٢٠٢٢ ، ١٩٥١.

- مەلا بەختیار، حکمەت موحەمەد کەریم، سلێمانی ، ١٥ی شوباتا ٢٠٢٢ ، ١٩٥٤.

- نێروەی، شکری، دهوک ، ٢٤ی شوباتا ٢٠٢٢ ، ١٩٥٧.

- ئامێدی، صەدیق عەلی، دهوک ، ١٦ی نیسانا ٢٠٢٤ ، ١٩٥٥.

- ئورەی، سادق ئەمین ، دهوک ،١٤ی چرییا دووێ ٢٠٢٢ ، ١٩٥٦.

- یوسڤی، حازم ، دهوک ، ٣١ تیرمەها ٢٠٢٣ ، ١٩٥٢.

##submission.downloads##

بڵاو کرایەوە

2025-06-15

ژمارە

بەش

توێژینەوە ڕەسەنەكان