تەواوکردنی ناو لە زمانی کوردیدا بە پێی بۆچوونی ڤایڤگانگ تایبەرت

توێژەران

  • Dana Tahsin Mohammed Department of Kurdish, College of Education, Salahaddin University- Erbil, Erbil, Kurdistan Region, Iraq

##semicolon##

https://doi.org/10.21271/zjhs.28.4.15

##semicolon##

noun, nominal complement, equivalence rules, obligatory complement, classification of nouns.

پوختە

تەواوکردنی ناو لە زمانی کوردیدا بەپێی بۆچوونی ڤایڤگانگ تایبەرت ناونیشانی توێژینەوەکەمانە، ئامانج لە توێژینەوەکە نیشاندانی پۆل و جۆری ناوەکانی زمانی کوردی لەڕووی واتاوە، کە پێویستییان بە تەواوکەری بەخورتی هەیە، هەروەها نیشاندانی  ژمارە و جۆری ئەو کەرستانەی کە دەبنە تەواوکەری بەخورتی هەر جۆرێک لە جۆرەکانی ناو. ئەم توێژینەوەیە لە ژێر ڕۆشنايى ڕێبازى وەسفى ئەنجامدراوە. توێژینەوەکە، جگە لە پێشەكى و ئەنجام لە دوو بەش پێکهاتووە، بەشی يەكەم ئەم سەردێرانە دەگرێتەخۆ : (کورتەیەکی مێژوویی ڕێزمانی بەندێتی، تیۆری بارگەخستن لە زماندا، جۆرەکانی گرێ لە ڕێزمانی بەندێتی، تەواوکەر و سەربارەکان). بەشی دووەميش ئەم سەردێرانە دەگرێتەخۆ : (ئەو ناوانەی کە تەواوکەر وەردەگرن، تەواوکردنی ناو بەپێی بۆچوونی ڤایڤگانگ تایبەرت، تەواوکردنی ناو لە زمانی کوردیدا بەپێی بۆچوونی ڤایڤگانگ تایبەرت). لە کۆتاییدا توێژینەوەکە گەیشتە ئەو ئەنجامە : بەپێی بۆچوونی تایبەرت ناوەکانی زمانی کوردی لەڕووی واتاوە پۆلیندەکرێن، بۆ دوازدە جۆر و هەموویان پێویستییان بە تەواوکەری بەخورتییە.

سەرچاوەکان

- بە زمانی کوردی:

- کانبی، دلێر صادق(٢٠١٥)، تیۆری بارگەخستن و ڕۆنانی ڕستە، چاپی١، چاپخانەی موکریان، هەولێر.

- فەرهادی، ساجیدە عەبدوڵلا(٢٠١٠)، ڕێزمانی بەندێتی و هەندێ لایەنی ڕستەی کوردی، چاپخانەی ڕۆشنبیری، هەولێر.

- مەحویی، محەمەدی (٢٠١١)، بنەماکانی سینتاکسی کوردیی، بەرگی یەکەم، چاپخانەی پەیوەند، سلێمانی.

٢- بە زمانی عەرەبی:

- هلبش، جرهارد (2003)، تاريخ علم اللغة الحديث، ط1، مكتبة زهراء، قاهرة.

- بعلبكي، منير (1990)، معجم المصطلحات اللغوية،ط1، دار العلم للملايين، بيروت.

٣- بە زمانی فارسی:

- زادە، امید طبیب (١٣٩١)، دستور زبان فارسی بر اساسی نظریەی گرەهای خودگردان در دستور وابستگی، چاپ اول، نشر مرکز، تهران.

٤- بە زمانی ئینگلیزی:

- Heine, B. & Norrog, H. (2014), Linguistic analysis, second edition, oxford.

- Herbst, T.(1998), A Valency model for nouns in English, journal of linguistics,V.24,No.2.

-Herbst, T. (2019) , English Valency structures- A first sketch.

http//webdoc.gwdg.de/edoc/ia/eese/article 99/herbst/main1/html.

- Kapllani, M. (2013), Noun Valences, Noun Head and its Satellites, Academic journal of Interdisciplinary studies, V.2.No4. Roma.

- Kolarova, V. (2006), Valency of deverbal nouns in Czech, The Prague Bulletin of Mathematical linguistics, P.8.

- Osborne, T. (2019), A Dependency Grammar of English, Amsterdam/ Philadelphia.

- Somers, H, L. (1984), On the validity of the complement- adjunct distinction in valency grammar, journal of linguistics, V. 22.

٥- بە زمانی ئەڵمانی:

- Tubert, W. (1979), Valenz des Substantir, Dusseldorf.

##submission.downloads##

بڵاو کرایەوە

2024-08-15

ژمارە

بەش

توێژینەوە ڕەسەنەكان