Assessment of Temporal Changes in Depth to Groundwater in Qushtapa and Shamamik Area in Erbil Basin, Kurdistan Region-Iraq

Seber Muhsin Muhamad Ameen; Rebwar Nasir Dara

doi:10.21271/zjhs.29.4.17

توێژەران

Seber Muhsin Muhamad Ameen General Directorate of Divan, Ministry of Agriculture and Water Resources, Erbil, Kurdistan Region, Iraq Department of Earth Sciences and Petroleum, College of Science, Salahaddin University - Erbil,Kurdistan Region, Iraq
Rebwar Nasir Dara Department of Earth Sciences and Petroleum, College of Science, Salahaddin University - Erbil,Kurdistan Region, Iraq Department of Petroleum Engineering, College of Engineering, Knowledge University, Erbil, Kurdistan Region, Iraq

##semicolon##

https://doi.org/10.21271/zjhs.29.4.17

##semicolon##

بیری چاودێری##common.commaListSeparator## دەنگدەر##common.commaListSeparator## ئاوی ژێر زەوی##common.commaListSeparator## قوشتەپە##common.commaListSeparator## GIS

پوختە

دەرهێنانی ئاوی ژێر زەوی بێ كۆنترول و چالاکییە ڕێکنەخراوەکان و کاریگەرییەکانی گۆڕانی کەشوهەوای جیهانی بەشداربوون لە کەمبوونەوەی سەرچاوەکانی ئاوی ژێر زەوی لە حەوزی هەولێر لە هەرێمی کوردستان. ئەم توێژینەوەیە ئامانجی ڕوونکردنەوەی ئاستی ئاوی ژێر زەوییە لە ناوچەی قوشتەپە و شەمامک بۆ تیشک خستنە سەر گۆڕانکارییە بەرچاوەکانی ئاستی ئاوی ژێر زەوی لە ماوەی بیست ساڵی ڕابردوودا. داتاکانی ٢٠ بیری چاودێریکردن تۆمارکران و نەخشەيان بو كێىشراوە بە بەکارهێنانی سیستەمی زانیاری جوگرافیGIS بە بەکارهێنانی شێوازی ئینتەرپۆلاسیۆنی فەزایی .IDWئەنجامی ئەم توێژینەوەیە ئاماژە بەوە دەکات کە زۆرترین دابەزینی ئاستی ئاوی ژێر زەوی لە ناوچەی قوشتەپە لە ماوەی 2005-2024 نزیکەی 102.5 مەتر لە ئاستی دەریاوە، لە بیری قوشتەپە لە سەنتەری قەزاكە. کەمترین دابەزین 30.2 مەتر لە ئاستی دەریاوە لە بیری ئازیانە. لە شەمامک زۆرترین دابەزین لە بیری پیرداود 99.6 مەتر لە ئاستی دەریاوە، کەمترین دابەزین لە بیری تەندوورە 58.1 مەتر لە ئاستی دەریاوە. نەخشەکان دەریدەخەن کە دابەزینی بەرچاو لە ساڵی ٢٠١٥ دەستیپێکردووە و تا ساڵی ٢٠٢٤ توندتر بووە، زۆرترین ناوچە زیانلێکەوتووەکان سەنتەری قوشتەپە، لە کاتێکدا باکووری ڕۆژئاوای شەماک و باکوری ڕۆژهەڵاتی قوشتەپە کەمتر زیانیان بەرکەوتووە. ئەم دۆزینەوانە تێڕوانینێکی بەنرخ دەدەن سەبارەت بە پێویستی باشترکردنی بەڕێوەبردنی ئاو و بڕیاردەران دەتوانن چارەسەری گونجاو بۆ بەردەوامیی ئەم سەرچاوەیە پەرەپێبدەن. ئەنجامدانی پڕۆژەی ستراتیژی ئاوی قوشتەپە لەلایەن حکومەتی هەرێمی کوردستانەوە ڕۆڵێکی چارەنووسسازی دەبێت لە پاراستنی سەرچاوە ئاوییەکانی هەرێم لە زیادەڕۆیی لە ئیستغلالکردن.

سەرچاوەکان

-Alley, W. M. & Alley, R. 2017. High and Dry: Meeting the Challenges of the World's Growing Dependence on Groundwater, Yale University Press.

-Alley, W. M., Healy, R. W., LaBaugh, J. W. & Reilly, T. E. 2002. Flow and Storage in Groundwater Systems. 296, 1985-1990.doi:https://www.science.org/doi/10.1126/science.1067123.

-Buday, T., Tyráček, J., Kassab, I. I. M. & Jassim, S. Z. 1980. The Regional Geology of Iraq: Tectonism, magmatism and metamorphism, State Organization for Minerals, Directorate General for Geological Survey and Mineral Investigations.

-Dhungel, R. & Fiedler, F. 2016. Water Balance to Recharge Calculation: Implications for Watershed Management Using Systems Dynamics Approach. Hydrology, 3, 13.doi:.https://doi.org/10.3390/hydrology3010013.

-Dizayee, R. 2014. Groundwater Degradation and Sustainability of the Erbil Basin, Erbil, Kurdistan Region, Iraq. Master Thesis, Texas Christian University.

-Gardi, S. Q. 2017. Integrated use of geoelectrical resistivity and geochemical analysis to assess the environmental impact on soil and groundwater at erbil dumpsite, west of Erbil City-Iraqi Kurdistan Region. ARO-The Scientific Journal of Koya University, 5, 19-31.doi:.https://doi.org/10.14500/aro.10192.

-Hamad, R. 2022. Erbil Basin Groundwater Recharge Potential Zone Determination Using Fuzzy-Analytical Hierarchy Process (AHP) in North Iraq. Tikrit journal for agricultural sciences, 22, 175-190.doi:https://doi.org/10.25130/tjas.22.3.20.

-Hameed, M. M., Badr, S. S. & Muhammad, S. E. 2025. The water scarcity and its impact on environmental displacement in Dhi-Qar Governorate. Zanco Journal of Human Sciences, 29, 560–576.doi: https://doi.org/10.21271/zjhs.29.Con.1.39.

-Jasechko, S., Seybold, H., Perrone, D., Fan, Y., Shamsudduha, M., Taylor, R. G., Fallatah, O. & Kirchner, J. W. 2024. Rapid groundwater decline and some cases of recovery in aquifers globally. Nature, 625, 715-721.doi:https://doi.org/10.1038/s41586-023-06879-8.

-KRG 2012. Internal report. Erbil: Ministry Of Agriculture and Water Resources, General Directorate of Water Resources, Directorate of Groundwater in Kurdistan Region.

-KRG 2015. Kurdistan Chronicle. Ministry of Agriculture and Water Resources.

-KRG 2022. Internal Report. Erbil: Department of Media and Information.

-KRG 2025. Internal Report. Department of Media and Information.

-Mohammed, F. A., Smail, S. Q. & Kettanah, Y. A. 2013. Environmental significance of major and trace elements in the soils of selected areas in Erbil City, Kurdistan Region, Northern Iraq. Iraqi National Journal of Earth Science, 13, 15.0-32.0.

-Mohammed, S. H., Flores, Y. G., Al-Manmi, D. A. M., Mikita, V. & Szűcs, P. 2024. Assessment of groundwater level fluctuation using integrated trend analysis approaches in the Kapran sub-basin, North East of Iraq. Groundwater for Sustainable Development, 26.doi:https://doi.org/10.1016/j.gsd.2024.101292.

-Mustafa, J. S. & Mawlood, D. K. 2023a. Estimating of groundwater recharge in North, Central, and South Basin of Erbil. Mathematical Modelling in Civil Engineering, 18, 14–24.

-Mustafa, J. S. & Mawlood, D. K. 2023b. Mapping groundwater levels in Erbil Basin. Am. Sci. Res. J. Eng. Technol. Sci, 93, 21-38.

-Richey, A. S., Thomas, B. F., Lo, M. H., Reager, J. T., Famiglietti, J. S., Voss, K., Swenson, S. & Rodell, M. 2015. Quantifying renewable groundwater stress with GRACE. Water Resources Research, 51, 5217–5238.doi:https://doi.org/10.1002/2015WR017349.

-Rodell, M., Famiglietti, J. S., Wiese, D. N., Reager, J. T., Beaudoing, H. K., Landerer, F. W. & Lo, M. H. 2018. Emerging trends in global freshwater availability. Nature, 557, 651-659.doi:10.1038/s41586-018-0123-1.

-Scanlon, B. R., Fakhreddine, S., Rateb, A., de Graaf, I., Famiglietti, J., Gleeson, T., Grafton, R. Q., Jobbagy, E., Kebede, S., Kolusu, S. R., Konikow, L. F., Long, D., Mekonnen, M., Schmied, H. M., Mukherjee, A., MacDonald, A., Reedy, R. C., Shamsudduha, M., Simmons, C. T., Sun, A., Taylor, R. G., Villholth, K. G., Vörösmarty, C. J. & Zheng, C. 2023. Global water resources and the role of groundwater in a resilient water future. Nature Reviews Earth & Environment, 4, 87-101.doi:10.1038/s43017-022-00378-6.

-Shekhmamundy, I. H. & Surdashy, A. M. 2022. Geomorphological analysis and distribution of landform of Erbil Masterplan Layout. The Iraqi Geological Journal, 197-211.doi:https://doi.org/10.46717/igj.55.2F.14ms-2022-12-29.

-Stevanovic, Z. & Markovic, M. 2004 Hydrogeology of Northern Iraq, Rome, Food and Agriculture Organization of the United Nations.

-UNESCO 2023. United Nations World Water Development Report 2023: Partnerships and cooperation for water. Paris, France: United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization.