شكستى كارگێرى و دارایی، ههوڵهكانى چاكسازى دهوڵهتى عوسمانى له كارگێرى سەنجەقى سلێمانى سهدهى 18-19
DOI:
https://doi.org/10.21271/zjhs.30.1.1الكلمات المفتاحية:
وشه سهرهكیهكان: دهوڵهتى عوسمانى، سەنجەقى سلێمانى، فهرمانبهر، باج، داهات.الملخص
پوخته
دهوڵهتى عوسمانى دواى دابهشكارى كارگێرى ناوچهكانى عیراق، یهكه و فهرمانگهى مولكیه و سهربازى له ویلایهت و سەنجەقهكان دامهزراند، له سەنجەقى سلێمانی ئهم یهكه و فهرمانگه كارگێریانه بهپێى پێویست موتهسهرف له سەنجەق، قائیمقام له قهزا، بهرێوهبهر له ناحیه و موختار له گوندهكان دامهزران، ههروهها زۆربهى فهرمانبهران تورك بوون و تهنیا له كاتى پێویست نهبێت یهكه كارگێرییهكان به تایبهتى قائیمقامیهت رادهستى ئاغا و سهرۆك عهشیرهتهكان دهكرا، له سەنجەقى سلێمانى بۆ راییكردنى كاروبارى خهڵك له سهراى سلێمانى ئهنجام دهدرا، جگه لهمه تهواوى كهموكورى دامودهزگا و فهرمانگهكان به رێگهى بهكرێ گرتنى بینایه و كێشهى فهرمانبهرانیش به رێگهى چاكسازى و ئۆپهراسیۆنى سهربازى چارهسهر دهكرا، بێگومان ئهم كهموكورییانهى له فهرمانگهكانى مولكیه و سهربازى ههبووه، له داهاتى سەنجەق چارهسهر كراوه، ئهم داهاتهش له رێگهى باج و سهرانهى سەنجەق كۆدهكرایهوه و رهوانهى خهزینه دهكرا، له داهاتى سەنجەقیش كاروبارى ئاوهدانكردنهوه و پێداویستى سەنجەق و مووچهى فهرمانبهرانى مولكیه و سهربازى دابین دهكرا.
المراجع
- Bab-ı Ali Evrak Odası Evrakı (BEO): 1251.93757; 1265.94869; 1265.94875; 1447.108500; 1610.120691; 294.21992; 393.29458; 1838.137788; 3023.226695; 2835.212616; 2650.198722; 2655199090; 2662.199648; 2196.164635; 91.6782; 647.48500; 1447.108496; 2318.173795; 2310.173239; 378.28314; 1249.93656; 2894.216996; 2893.216906; 2175.163111; 2378.178323; 481.36011; 1447.108500; 586.43936; 481.36011; 648.48545; 166.12435; 2249.168668; 2310.173239; 2327.174512; 2330.274684; 2238.167842; 168.12592; 1786.133947; 1818.136335; 11.788; 1775.133120; 1820.136478; 541.40513; 551.41277; 1823.136709; 1873.140465; 1873.140435; 1210.90714.
- Dahiliye Nezareti İdare-i Umumiye Evrakı (DH.İ.UM): 6.78.
- Dahiliye Nezareti Sicill-i Ahval İdare-i Umumiyesi (DH.SAİD): 71.149.
- Dahiliye-Mektubi Kalemi (DH.MKT): 2263.26; 2310.4; 957.48; 1456.44; 89.45; 59.2; 738.38; 789.68; 1020.22; 1095.14; 391.75; 1089.68; 1431.81; 1427.12; 1432.115; 1645.118; 1918.91; 2582.125; 1931.55; 2001.81; 1920.104; 179.3; 198.19; 1680.4; 1808.86; 455.8; 2731.39; 2857.53; 240.33; 2724.54; 1497.10; 575.33; 267.2; 2101.8.
- Dahiliye-Muhaberat-ı Umumiye İdaresi Evrakı (DH.MUİ): 1.1.45.
- Dahiliye-Mütenevvia Evrakı (DH.MTV): 49.1.41.
- Dahiliye-Şifre Evrakı (DH.ŞFR): 223.130; 271.108; 323.12; 346.60; 318.89; 406.98; 367.74; 00367.00091; 287.15.
- Haritalar (HRT.H): 445.3.
- İrade-Dahiliye (İ.DH): 1370.8; 1328.24; 1464.19; 361.23907; 910.72271; 1341.53; 1344.24; 1359.9; 1287.101294; 1484.12.
- İrade-Meclis-i Vala (İ.MVL): 433.19095; 336.14505; 353.15432.
- İrade-Taltifat (İ.TAL): 415.49.
- Sadaret -Mektubi Mühimme Kalemi Evrakı (A.MKT.MHM): 452.12; 498.70.
- Sadaret-Mektubi Kalemi (A.MKT): 62.84.
- Sadaret-Mektubi Kalemi Umum Vilayet Evrakı (A.MKT.UM): 574.26; 455.93.
- Şura-yı Devlet (ŞD), 2963.23; 2158.27; 218.24.
- Yıldız Perakende Evrakı Meşihat Dairesi Maruzatı (Y.PRK.MŞ): 7.42.
- Yıldız-Hususi Maruzat Evrakı (Y.A.HUS): 317.67.
- Yıldız-Perakende Evrakı Askerî Maruzat (Y.PRK.ASK): 59.25.
- Yıldız-Perakende Evrakı Başkitabet Dairesi Maruzatı (Y.PRK.BSK): 21.76.
- Yıldız-Perakende Evrakı Başkitabet Dairesi Maruzatı (Y.PRK.BŞK): 14.18.
- Yıldız-Resmi Maruzat Evrakı (Y.A.RES): 130.93; 40.17.
- Zaptiye (ZB): 621.2.
- دار الكتب و الوثائق المركز الوطنى للوثائق، وزارة الداخلية، دائرة الاحتلال، 2554، ورقه 1.
- دار الكتب و الوثائق المركز الوطنى للوثائق، وزارة الداخلية، دائرة الاحتلال، 2554، ورقه 2.
- دار الكتب و الوثائق المركز الوطنى للوثائق، وزارة الداخلية، دائرة الاحتلال، 2554، ورقه 3.
بغداد ولایت سالنامەسی، 1292؛ 1313؛ 1325.
موصل ولایت سالنامەسی، 1312؛ 1325؛ 1330.
- الزوراء، العدد 4، 12 ربيع الاول 1286.
- الزوراء، العدد 236، 6 ربيع الاول 1286.
- عباس العزاوی، (2004)، موسوعة تاريخ العراق بين احتلالين العهد العثمانية الاول 1831-1872، ج 7، الدار العربية للموسوعات، بيروت.
- عباس العزاوی، (2004)، موسوعة تاريخ العراق بين احتلالين العهد العثمانية الاول 1872-1917، ج 8، الدار العربية للموسوعات، بيروت.
- عبدالعظيم عباس نصار، (2005)، بلديات العراق في العهد العثماني 1534-1918، الطبعة الاولى، المكتبة الحيدرية.
- Ali Fuat Örenç, (2020), “Mutasarrıf” Maddesi, C. 31, İslam Ansiklopedisi, Türkiye Diyanet Vakfı, Ankara.
- Alimcan Buğda, (2019), İslâm Savaş Hukûkunda Nefîr-i Âmm (Genel Seferberlik, KSÜ İlahiyat Fakültesi Dergisi, (34).
- ÇETİNSAYA, G., (2020), II. Abdulhamid Döneminde Irakta Osmanlı İdaresi, bırıncı baskı, Küre Yay., İstanbul.
- DEVELLİOĞLU, F., (2012), Osmanlıca-türkçe Ansiklopedik, 29 baskı, Aydın kitapevi Yayınları, Ankara.
- HURŞİD PAŞA, M., (1997), Seyahatname-i Hudud, çev: Alaattin Eser, baskı 1, yay: Simurg, İstanbul.
- KAZICI, Z., (1989), “Alay”, C. 2, Türkiye Diyanet Vakfı, İslam Ansiklopedisi, İstanbul.
- Machiel Kiel, (2002), “Kruya” maddesi, c. 26, İslam Ansiklopedisi, Türkiye Diyanet Vakfı, İstanbul.
- Mehmet Çanlı, (2013), Ankara, Kastamonu, Sivas Osmanlı Vilayet Salnamelerinde Çorum (1869-1908), birinci baskı, Ormat Matbaa, Çorum.
- Ömer İşbiler, (2013), “yük” maddesi, c. 44, İslam Ansiklopedisi, Türkiye Diyanet Vakfı, İstanbul.
- ÖZCAN, A., (1992), “Binbaşi” maddesi, c. 6, İslam Ansiklopedisi, Türkiye Diyanet Vakfı, İstanbul.
- ÖZCAN, A., (1992), “Bölük” maddesi, C. 6, İslam Ansiklopedisi, Türkiye Diyanet Vakfı, İstanbul.
- Ramazan Özey (2002), 19. Asırda Edirne Vilayeti Cografyası, Marmara Cografya Dergisi, 6, İstanbul.
- Şevket Pamuk, (2002), “Kuruş” maddesi, C. 26, İslam Ansiklopedisi, Türkiye Diyanet Vakfı, Ankara.
- ÜNAL, M., (2013), Osmanlı Müesseseleri Tarihi, 10. Baskı, yay., Fakülte Kitabevi, İspatra.
- Yüksel Çelik, (2009), “Serasker” maddesi, c. 36, İslam Ansiklopedisi, Türkiye Diyanet Vakfı, İstanbul.
- Yusuf Halaçoglu, (1996), “Fırka-i Islahiyye” maddesi, c. 13, İslam Ansiklopedisi, Türkiye Diyanet Vakfı, İstanbul.
- J. Fraser, James Baillie, (1840), Travels in Koordistan, Mesoptamia, Richard Bentley, volume 1, New Burlington Street, London.
التنزيلات
منشور
كيفية الاقتباس
إصدار
القسم
الرخصة
الحقوق الفكرية (c) 2026 Ashti Rahman Bakr

هذا العمل مرخص بموجب Creative Commons Attribution 4.0 International License.

