The Consequences of War in (The Curse of Newbaharan) from the Perspective of Ecofeminism Criticism

Authors

  • Yasin Braim Qadir Department of Kurdish Language, Faculty of Arts, Soran University
  • Pakhshan Sabir Hamad Department of Kurdish Language, Faculty of Arts, Soran University

DOI:

https://doi.org/10.21271/zjhs.30.SpB.18

Keywords:

سروشت، جه‌نگ، ڕه‌خنه‌ی ژینگه‌یی، ئیكۆفێمنیزم، نه‌فره‌تی نه‌وبه‌هاران.

Abstract

This paper is entitled The Consequences of War in (The Curse of Newbaharan) from the Perspective of Ecofeminism Criticism. After the modernism period, particularly in the 1970s, literary criticism developed significantly in the world, along with various theories, methods and new movements emerged as well. Ecocriticism, including ecofeminism, draws on insights from both environmental critics and feminists. This study likely focuses on environmentalism and the negative and destructive consequences of war on the environment, nature and humans, more specifically on women. Additionally, in this study, the concepts, terms and definitions of war, environment, environmental criticism, and ecofeminism have been examined from numerous viewpoints. Importantly to us, is knowing how Kurdish novelists have perceived the dangers of war to environment and particularly how feminist-environmental is reflected in their texts. This study can be promoting environmental awareness and fostering responsibility among individuals in preventing the destruction of nature and ecosystem’s environment. Since, human survival is related to the health of environment, particularly the quality of earth, water and air. Simultaneously, respecting and preserving these elements is crucial for a beautiful, healthy and sustainable environment which directly leads to reducing its threats as well.

References

بە زمانی كوردی:

- حسن، شه‌وكه‌ت مه‌لا اسماعیل (2012) فه‌رهه‌نگی مامۆستا، هاوواتای كوردی-ئینگلیزی. چاپی دووه‌م، نوسینگه‌ی ته‌فسیر، هه‌ولێر.

- روحانی، ماجد مردوخ (1388) فرهنگ فارس-كردی. چاپ اول، سندج.

- عه‌بدوڵڵا، حه‌یده‌ر (2013) فه‌رهه‌نگی نما عه‌ره‌بی_كوردی. چاپی یه‌كه‌م، ناوه‌ندی ئاوێر بۆ چاپ و بڵاوكردنه‌وه‌، هه‌ولێر.

- مایی، طه مظهر (2019) فه‌رهه‌نگی مایی، كوردی-عه‌ره‌بی. چاپخانا حه‌جی هاشم، چاپا ئێكی، ده‌زگای سپیریز، هه‌ولێر.

- موكریانی، گیوی (1999) كوردستان. چاپی یه‌كه‌م، ده‌زگای چاپ و بڵاوكردنه‌وه‌ی ئاراس، هه‌ولێر.

- موكریانی، گیوی (2012) فه‌رهه‌نگی مهاباد كوردی و ئاره‌وه‌ییه‌. چاپی دووه‌م، هه‌ولێر.

- ناهید، محه‌مه‌د (2011) فه‌رهه‌نگی ناهید كوردی كوردی_فارسی. چاپخانه‌ی حاجی هاشم، بڵاوكردنه‌وه‌ی ئه‌كادیمیای كوردی، هه‌ولێر.

- نظام الدين, فاضل (2007) فه‌رهه‌نگی شیرین عه‌ره‌بی_كوردی. ده‌زگای سه‌رده‌م، چاپی چواره‌م، سلێمانی.

- هه‌رشه‌میی، شاسوار (2022) فه‌رهه‌نگی ئیتمیۆلۆژی كوردی. تاران، به‌رگی یەکەم، چاپی یه‌كه‌م، دانشگاه‌ كردستان.

- هه‌ژار (1388) هه‌مبانه‌ بۆرینه، كردی-فارسی. چاپ ششم، چاپخانه‌ سروش، تهران.

گۆڤار:

بە زمانی كوردی:

- ابراهیم، ابراهیم محمد، پیروت، بارزان عه‌لی (2024) ئیكۆفێمنیزم له‌ ده‌قه‌ شیعرییه‌كانی "قوبادی جه‌لیزاده‌"دا. گۆڤاری زانكۆ بۆ زانسته‌ مرۆڤایه‌تییه‌كان، به‌رگ 28، ژ5، (15_41).

- ابراهیم، ابراهیم محمد (2024) خوێندنه‌وه‌ی ده‌قی شیعری (شار)ی سواره‌ی ئیلخانیزاده‌ له‌ ڕوانگه‌ی میتۆدی ڕه‌خنه‌ی ئیكۆلۆژییه‌وه‌. گۆڤاری زانكۆ بۆ زانسته‌ مرۆڤایه‌تییه‌كان، به‌رگی 28، ژ1، (32-55).

- حمد، كارزان قادر، شوانی، دانا لطیف جلال (2022) ده‌روازه‌یه‌كی زانستیانه‌ بۆ چاره‌سه‌ركردنی پرسه‌ ژینگه‌ییه‌كان. گۆڤاری قه‌ڵای زانست، به‌رگی 7، ژماره‌ 2، ل (399_419).

- سۆهرابی، مه‌نسوور (2720) ئیكۆفێمینیزم. گۆڤاری تیشك، ژماره‌ 57، ساڵی 22، (92_95).

- شاماران (2724) شه‌ڕ و لێكه‌وته‌كانی ده‌روونی و توندوتیژییه‌كانی دژی ژنان و منداڵان. گ، ژنان، ژ 69.

- شوانی، هێمن ئه‌مین جه‌لال (2023) ڕۆڵی ڕاگه‌یاندنی ژینگه‌یی له‌ په‌ره‌پێدانی هۆشیاری و ڕه‌فتاری تاك و به‌رانبه‌ر به‌ ژینگه‌. هه‌ولێر، گۆڤاری زانكۆی جیهان، به‌رگی 7، ژماره‌ 2، ل (73_82).

- شوجاعی، مه‌نسووره‌ (2011) پێناسه‌ و مێژوو و سه‌ره‌تایێك بۆ ئیكۆفێمینیزم. و: یونس ڕه‌زایی، گۆڤاری ڕامان، ژ (172)، 5/9/2011.

- كوردستانی، ڕابوون (2070) فێمێنیزمی سروشت بڕوا و سروشتی ژنانه‌ له‌ ئوستووره‌وه‌ بۆ ژیانی مۆدێڕن. گۆڤاری تیشك، ساڵی22، (108_121).

- محه‌مه‌د، پ.ی. د. فوئاد ڕه‌شید (2018) شیعری (وه‌سێتنامه‌ی زه‌وی) (كه‌ژاڵ ئه‌حمه‌د) له‌به‌ر ڕۆشنایی (ڕه‌خنه‌ی ئیكۆلۆژی)دا. گۆڤاری زانكۆی ڕاپه‌ڕین، ساڵی پێنجه‌م، ژماره ‌(15)، (431_444).

به‌ زمانی عه‌ره‌بی:

- الراوی، جنان شاكر، امال، نرمین، عبیر (2019) الاثار الاجتماعية و الاقتصادية و البيئية الناتجة عن الحروب على العراق اللفترة من (1980-2015). مجلة العلوم البيئية, جامعة عين شمس, المجلد الخامس و الاربعون, الجزء الثانى, ص (367-390).

بە زمانی فارسی:

- احمدی، سیروس (1395) رویكردهای جامعه‌ شناختی در تیبین وقوع خیل. فصلنامه‌ مطالحات تاريخى قبل, سال, شماره دوم, صص19_32.

- افشردی، محمد حسین، توحید قازی پور، داود گلكاریان (1398) تشابهات و تفاوت های اصول جنگ و رهنامه. فصلنامه‌ مطالعات دفاعی استراتژیك، سال هفدهم، ژماره‌ 75، صفحه‌ 5_35.

- پارساپۆر، زه‌هرا (1400) خوانش اكو فمینیستی داستان (ژنان بدون مردان). نشریه‌ علمی جستارهای نوین ادبی، شماره‌ 215، صص (27_44).

- جواری، محمد حسین (1397) نقد معیط زبستی در حوزة ادبیات با رویكرد تطبیقی. فصلنامه‌ علمی-پژوهش های ادبیات تطبیقی، دوره‌ 6، شماره‌ 2، صص (138_143).

- عكار، سید میلاد زار (1401) ادبیات جنگ به‌ مثابه‌ خود جنگ. ضميمه‌ كتاب و داستان، روزنامه‌ جام جم، شماره‌ 164.

نامەی‌ ئه‌كادیمی:

بە زمانی كوردی:

- ابابكر، خدر رسول (2022) جه‌نگ و كاریگه‌رییه‌كانی له‌سه‌ر كۆمه‌ڵگه. توێژینه‌وه‌یه‌كی شیكاری ناوه‌ڕۆكه‌، بۆ ڕۆمانه‌كانی "كه‌وتنی ئاسمانه‌كان" و "سه‌رده‌می گریانی به‌ڵقیس"ی جه‌بار جه‌مال غه‌ریب‌، نامه‌ی ماسته‌ر، زانكۆی سه‌لاحه‌دین، ئاداب-كۆمه‌ڵناسی.

- شوكری، شه‌نگ سامی شاه كه‌ره‌م (2022) پراكتیزه‌كرنا بنه‌مایین ڕه‌خنا ئه‌ده‌بی یا ژینگه‌هی د ڕۆمانێن (ئاترا دووماهی ئاده‌مێ ل سه‌ر ئه‌ردی) و (مرۆڤێ به‌له‌چه‌ك)دا. نامه‌ی ماسته‌ر، زانكۆیا دهوك، كولیژا زمانان_پشكا زمانێ كوردی.

- عه‌بدوڵڵا، سۆران مامند (2022) ڕه‌خنه‌ی ئیكۆلۆژی له‌ شیعری هاوچه‌رخی كوردیدا به‌ نموونه‌ی شیعره‌كانی (شێركۆ بێكه‌س و سه‌باح ڕه‌نجده‌ر). نامه‌ی دكتۆرا، زانكۆی سه‌لاحه‌دین، هه‌ولێر.

- محمود، مهدی احمد (2022) ڕخنه‌ی ژینگه‌یی له‌ شیعری هاوچه‌رخی كوردستان. نامه‌ی ماسته‌ر، زانكۆی ڕاپه‌رین، به‌شی كوردی-كۆلێژی په‌روه‌رده‌، قه‌ڵادزێ.

بە زمانی فارسی:

- فخر، فاطمه‌ بهروز (1397) بررسی تاثیر تجربه‌ فردی در داستان های جنگ (با تكیه‌ بر 10 رمان جنگ ایران و عراق). پایان نامه‌ كارشناسی ارشد، دانشكده‌ ادبیات و علوم انسانی-گروه‌ زبان و ادبیات فارسی، تهران.

ماڵپه‌ر:

- ڕزگار، محه‌مه‌د (2021) جیاوازی نێوان شه‌ڕو جه‌نگ، ماڵپه‌ری زانیاری (.www.zaniary.com)، ڕۆژی سه‌ردانیكردنم له‌ ماڵپه‌ڕ، 28/5/2025.

Published

2026-04-15

How to Cite

Yasin Braim Qadir, & Pakhshan Sabir Hamad. (2026). The Consequences of War in (The Curse of Newbaharan) from the Perspective of Ecofeminism Criticism. Zanco Journal of Human Sciences, 30(SpB), 366–391. https://doi.org/10.21271/zjhs.30.SpB.18

Issue

Section

Extracted from PhD dissertation/MA thesis