Oscar Mann Germany Kurdologist, a Study of his Academic Activities in the East of Kurdistan (1901 – 1903, 1907)
DOI:
https://doi.org/10.21271/zjhs.30.2.6Keywords:
Oscar Mann, Kurdology, Oral History, Kurds, KurdistanAbstract
Oscar Mann (1868-1936) was a German orientalist and linguist who dedicated a significant portion of his career to the study of the Kurdish language. His research primarily focused on the Mukri Kurdish dialect, spoken in the Mukriye region of Iran. Mann's contributions to Kurdish studies are multifaceted, Linguistic Analysis: He conducted in-depth research on the grammar and phonetics of the Mukri dialect, meticulously documenting its unique features and variations. Lexicography: A cornerstone of his work was the compilation of a comprehensive dictionary of the Mukri dialect, a valuable resource for linguists and scholars interested in Kurdish vocabulary and etymology. Ethnographic Observations: Mann's research extended beyond linguistics, encompassing the collection and analysis of Kurdish folklore, including proverbs, riddles, and folktales. This provided valuable insights into the cultural and social context of the Mukri Kurds. Mann's work is considered a foundational contribution to Kurdish studies, offering a detailed and nuanced understanding of a specific Kurdish dialect. His research continues to be an important resource for scholars seeking to understand the linguistic diversity and cultural richness of the Kurdish people.
References
1. بەزمانی کوردی:-
- بەدلیسی، میر شەرەفخان (2006)، شەرەفنامە (مێژووی ماڵە میرانی کوردستان)، و: مامۆستا هەژار، چ3، چاپخانەی دەزگای ئاراس، هەولێر.
- توحفەی موزەفەرییە بەزمانی کوردی موکری (2011)، گرداری: ئۆسکار مان، پێشەکی و ساغکردنەوەو هێنانە سە ڕێنووسی کوردی: هێمن موکریانی، چ3، دەزگای چاپ و بڵاوکردنەوەی ئاراس، هەولێر.
- خەزنەدار، دکتۆر مارف (2001)، مێژووی ئەدەبی کوردی، ب1، دەزگای چاپ و بڵاوکردنەوەی ئاراس، هەولێر.
- فەتاحی قازی، خەلیلی (2009)، کورتە مێژووی بنەماڵەی قازی لەویلایەتی موکردی، و: حەسەنی قازی، دەزگای چاپ و بڵاوکردنەوەی ئاراس، هەولێر.
- نەبەز، جەمال (1974)، پەرتوکێکی خەرمانی کوردناسی لە ئەوروپا، چاپخانەی کۆڕی زانیاری کورد، بەغدا.
- هەژار (1369ش)، هەنبانە بۆرینە (فرهنگ کردی – فارسی)، انتشارات سروش، تهران.
2. بەزمانی عەرەبی:-
- بحري، دکتور لؤی (1967)، سکة حدید بغداد ((دراسة في تطور ودبلوماسیة قضیة سکة حدید برلین – بغداد حتی عام 1914))، شرکة الطبع والنشر الاهلیة، بغداد.
- زکي بک، محمدامین (2005)، خلاصة تاریخ الکرد و کردستان، ت: محمد علي عوني، ج1، ط2، دار الکتب والوثائق، بغداد.
3. بەزمانی فارسی:-
بیرەوەری:-
- قاضی، محمد (1371ش)، خاطرات یک مترجم، انتشارات چشم و چراغ، تهران.
- ------------- (2021)، گنجینە گرانبهای ادبیات کرد، گردآوری: فاروق فرهاد، سوید.
پەڕتوک:-
- افشار سیستانی، ایرج (1366ش)، مقدمە بر شناخت ایلها چادرنشینان وطوایف عشایری ایران، ج1، چاپ هما، تهران.
- اوژن بختیاری، سرهنگ ابوالفتح (1345ش)، تاریخ بختیاری، ج1، انتشارات مجلە وحید، تهران.
- جلالی نائینی، دکتر سید محمدرضا (1375ش)، فرهنگ سنسکریت – فارسی، ج1، انتشارات پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران.
- حکیم زادە، فریدون (1389ش)، ساوجبلاغ مکری (مهاباد) تاریخ تحولات اجتماعی، سیاسی، فرهنگی، اقتصادی مهاباد بە روایت اسناد، انتشارات رهرو، مهاباد.
- صمدی، سیدمحمد (1373ش)، تاریخ مهاباد، انتشارات رهرو، مهاباد.
- علی بابائی، غلامرضا (1375هـ.ش)، تاریخ سیاست خارجی ایران از شاهنشاهی هخامنشی تا بە امروز، انتشارات درسا، تهران.
- مارتن، براد فورد. جي. (1368هـ.ش)، تاريخ روابط ايران و المانيا، ت: پيمان آزاد و علي اميد، نشر پيك، تهران.
- میرنیا، سیدعلی (1368ش)، ایلها وطایفەهای عشایری کرد ایران، چ2، مؤسسە آموزشی و انتشارات نسل دانش، تهران.
- هوشنگ مهدوی، غلامرضا (2535)، تاریخ روابط خارجی ایران، چ2، انتشارات امیر کبیر، تهران.
4. بەزمانی ئینگلیزی
- Chyet, Michael Lewisohn (1991), And a thornbush sprang up between them": Studies on "Mem û Zin", a Kurdish romance, University of California, Berkeley.
- Strauli, Barbara (2021), Our Steppe is Vast Kurdish epics and tribal stories from Urfa, 1906 Collected by Oskar Mann, Harrassowitz Verlag · Wiesbaden.
- Theilhaber, Amir (2020), Friedrich Rosen Orientalist Scholarship and International Politics, Walter de Gruyter GmbH, Berlin/Boston.
5. بەزمانی ئەڵمانی
- Kolivand, Mojtaba (2014), Persische und kurdische Reiseberichte Die Briefe des Berliner Orientalisten Oskar Mann während seiner beiden Expeditionen in den Vorderen Orient 1901–1907, Otto Harrassowitz GmbH & Co. KG, Wiesbaden.
- Mann, Oscar (1873), Quid Censuerit Socrates de Amicitia, Crostochii, Boston.
- --------------- (1906), Kurdisch - Persische forschungen, Druk Unid Verlag von Georg Reimer, Berlin.
6. گەشتنامە بە زمانی ئینگلیزی:-
- Schiltberge, Johann (1859), The Bondage and Travels, Johann Schiltberge, A Native of Bavaria, In Europe, Asia, And Africa. 1396-1427, Translated by Proffesor Karl Friedrich Neumann, Printed for the Hakluyt Society, London.
7. گۆڤار و ڕۆژنامەکان:-
گۆڤار بەزمانی کوردی:-
- جەوادی قازی، محەمەد ''سابڵاغی'' (2009)، نامیلکەی دەسنیشانکردنی خێڵاتی دانیشتووی دەوروبەری سابڵاغی موکری، و: حەسەن عەبدولکەریم، گۆڤاری ژین، ژ1، س1.
- مان، ئۆسکار (2014)، نامەکانی ئۆسکار مان، و: جەعفەر حوسێنپور (هێدی)، گۆڤاری ژین، ژ6، س6.
- هێدی، جەعفەر حوسێنپور (2011)، کورتەی ڕێزمانی زاراوەی موکری (نوسینی ئۆسکار مان)، و: جەعفەر حوسێنپور (هێدی)، گۆڤاری ژین، ژ3، س3.
ڕۆژنامەکان بەزمانی فارسی:-
- کاوە (1384ش)، بەاهتمام: عبدالکریم جربزادە، انتشارات اساطیر، تهران.
- کاوە (18/ 1/ 1918)، س2، ش24.
8. توێژینەوەکان:-
نامەی ماستەری بڵاو نەکراوە بەزمانی کوردی:-
- صادق، دلزار صالح (2016)، ژیانی پەرلەمانی لەئێران لەنێوان ساڵانی (1906 – 1925)، ماستەرنامە، زانکۆی سەلاحەددین – هەولێر.
بەزاراوەی کوردی لاتینی:-
- Beltekin, Nurettin (2023), Çimeyanê Almankî De Kurdê Zaza, International Journal of Kurdiname, Issue: 9.
بەزمانی فارسی:-
- شهریار افشار، بیژن (1345ش)، هنر و مردم (مجلە)، انتشارات ادارە فرهنگ عامە، ش44.
بەزمانی تورکی:-
- Avci, Remzi, Oryantalist Oskar Mann’in (1867–1917) Osmanli Seyahati Mektuplarinda Zazacanin Tasnifi, Nüsha, 21(52).
بەزمانی ئینگلیزی:-
- Mann, Oscar (Nov 1900), Mohammedanism in the Nineteenth Century, The North American Review, Vol. 171, No. 528.
بەزمانی ئەڵمانی:-
- Avci, Remzi, Mit der Peitsche in den dreckigen Orient: Die Darstellung des Orients in Oskar Manns Reisebriefen, Istanbul University Press, Issue 46.
9. پێگەی ئەلیکترۆنی:-
- بڕوانە بنەماڵەی (مان/ Mann): https://ahnengeschichte.de/familienlinie-mann
- مصطلحات-طبیة/الامراض-المعدیة/ التیفوس/ https://altibbi.com
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 Delzar Salih Sadiq

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.

