تەکنیک و پێڕفۆرمەنسی ئامێری کەمانچە لەموزیکی کوردیدا

توێژەران

  • Naif Muhamad Ahmad Ministry of Culture and Youth
  • Seerwan Mohammed Mustafa Department of Music, College of Fine arts, Salahaddin University-Erbil, Kurdistan Region, Iraq

##semicolon##

https://doi.org/10.21271/zjhs.29.SpB.12

##semicolon##

تەکنیک، پێڕفۆڕمەنس، کەمانچە، موزیکی کوردی.

پوختە

پوخته

لەم توێژینەوەیەدا هەوڵدراوە شیکارییەکی ورد بۆ تەکنیک و پێرفۆرمەنسی ئامێری کەمانچە بکەین لەموزیکی کوردیدا. بەپشت بەستن بەکۆمەڵێک سەرچاوەی جیاواز بەوردی لەسەر مێژووی ئامێری کەمانچە وەستاوین لەلایەن ئەو نەتەوانەی کە ئەم ئامێرە بەکاردێنن، هەوڵدراوە زانیاری ورد و دروست سەبارەت بە مێژووی دێرینی ئەو ئامێرە بخەینەروو، بەسوود وەرگرتن لەسەرچاوەکان و دیدارو چاوپێکەوتن لەگەڵ وەستا دەستڕەنگینەکان، بەوردی ئاماژە بەئەندازە و بەشەکانی ئامێری کەمانچە کراوە. توێژەران لەڕێگەی هەڵبژاردن وشیکردنەوەی نموونەیەک هەوڵیانداوە  شێوازی تەکنیک و پێڕفۆڕمەنسی وردی  ژەنینی کەمانچە بخەنەروو، بەتایبەت تەکنیکە کانی کەوان و پەنجە، میلۆدی و ڕیتمەکان، داینەمیک و جوانکارییەکان، کە تەنیا لەڕێگەی ئەو هەنگاوە زانستیانەوە بەسەرەداوی تێگەیشتن و خستنە رووی ئەو جیاوازیانەوە دەگەین  لەشێوازی پێڕفۆڕمەنسی کردن و تواناکانی ئامێری کەمانچە لەناو کایەی موزیکی کوردیدا. هەموو ئەمانەش بەیەکەوە کاریگەریان دەبێت بۆ فۆرم وستراکچەری موزیکی کوردی  و پاراستن و گەشەپێدانی میراتی موزیکی کوردی. بەگشتی ئامانج لەم توێژینەوەیە: نیشاندان و خستنەرووی تایبەتمەندیی و توانا تەکنیکییەکانی ئامێری کەمانچە و پێشکەشکردنی زانیاری پڕبایەخە لەسەر یەکێک لە گرنگترین ئامێرەکانی موزیکی کوردی، بە شێوەیەک  ببێتە سەرچاوەیەکی گرنگ بۆ موزیکژەنان، توێژەران و ئەوانەی خولیاو ئارەزوی زانست و زانیارین لەسەر ئامێرەکانی موزیکی کوردی بەگشتی.دواجار ئەو هەولەمان ببێتە دەستپێکێکی زانستی لەپێناو پاراستنی ئەم میراتە هونەرییە وگەشەپێدانی لەچوار چێوەیەکی زانستی هاوچەرخدا.

سەرچاوەکان

سەرچاوە بە زمانی کوردی

- أياكو، تاتسومورا، (١٩٨٩): موزیک و رۆشنبیری کوردی، جەلال زەنكابادي، گۆڤاری کاروان ژمارە(٧٦).

- ئازید، جەلیل، (٢٠١٦): تیۆری موزیک، چاپخانەی ڕۆژهەڵات، هەولێر.

- ئازید، سالار،(٢٠١٤): رۆلی تەکنیک و پێرفۆڕمەنس ئامێری ڤیۆلین لەموزیکی کوردی، ماستەرنامەی بڵاونەکراوە.

- رەئوف، سەلاح، (١٩٨٩): تیۆره‌كانی مۆسیقا ، چاپخانه‌ی سومر ، بغداد.

- سەگرمە، ع چ، (٢٠٠٣): لاپەڕەیەک لەبنەماکانی موزیکی کوردی، ئینستوتی کەلەپوری کورد.

- عومەر، ئەحمەد موحسین، (٢٠١٢): لێکۆڵینەوە کوردییەکان، ئەکادیمیای کوردی، هەولێر.

- غازی ئامانج، عەزیز محەمەد، عەبدوڵلا محەمەد، ( ٢٠٢٢): تایبەتمەندییە هونەرییەکانی گۆرانیی وموزیکی کەلەپووری ومیللیی کوردی، گۆڤاری زانکۆی بۆ زانستە کۆمەڵایەتییەکان، ژمارە (٥).

- فەقیەزادە، کاوە، (٢٠٢٠): چۆلە چرا، ڵاپەڕە( ٨) چاپی یەکەم، سەقز.

- قەرەداغی، ئەسعەد، (٢٠١٠): فەرهەنگی مۆزیک، چاپخانەی موکریانی هەولێر.

- یاسین، بارزان، ( ٢٠٢٤): بیروباوەری ئایین و موزیک لەکوردستان، چاپخانەی کارۆ سلێمانی.

- یاسین، بارزان، (٢٠١٨): لە ناو میوزیکی کوردیدا سەمبۆلۆژی موزیک بنچەکانی مەقام، پرۆژەی قەفتان، سلێمانی.

سەرچاوە بە زمانی فارەسی:

- اذرسينا، مهدی، (٢٠٠٧): شیوە کمانچە نوازی،بەشی یەکەم، تهران .

- على، نياز صحرا روشن، (٢٠١٨): ابعاد واندازەهای کمانچە شمال خراسان، چاپی پێنجەم، ئیران.

- ⁠عەلی، ناجی عەطار، (٢٠١٠): فەرهەنگی گشت گر.

سەرچاوە بە زمانی عربی:

- بیومي، احمد، (١٩٩٢): القاموس الموسيقى، دار الاوبرا المصرية.

- حسن، نادرة السيد محمد، (١٩٩٧): الطريق الي عزف البيانو، دار الوفاء للنشر والطباعة، القاهرة، مطبعة حلوان.

- الحلو، سلیم، (١٩٧٤): تأريخ الموسیقی الشرقية، منشورات دار مكتبة الحیاة، بیروت، لبنان.

- حنانا، محمد، (٢٠٠٩): ما الذي نستمع اليه في الموسيقا، تر، دار المدى للثقافة والنشر.

- الدارس، نبيل، (٢٠٢١): قضايا أسلوب الأداء على آلات الموسيقى العربية، مؤتمر الموسيقى العربية الثلاثون .

- رشيد، أنور صبحي، (١٩٧٥): الآلات الموسيقية في العصور الإسلامية، بغداد.

- زاكس، كورت، (٢٠١٤): تراث الموسيقى العالمية، تر سمحة الخولي، حسين فوزي، حسام الدين ذكريا، القاهرة.

- الشوان، عزيز، (١٩٧٩): الموسيقى للجميع، مطابع الهيئة المصرية العامة للكتاب القاهرة.

- عبدون، المصطفى، (٢٠٢٢): الأداء الموسيقي، مجلة نقد وتنوير، العدد الثالث عشر، السنة الرابعة أيلول، سبتمبر.

- علوان، رائدة احمد عبد الجواد، (٢٠١٣): تطور استخدام آلة القانون في الاردن، بحث منشور، كلية التربية الموسيقية، جامعة حلوان، القاهرة، مصر، مجلة الارنية للفنون، مجلد ٦عدد ٣.

- نبيل، شفيق شادي، (٢٠٢٣): دور آلة الفيولينة في الموسيقى التصويرية عند حسن ابو السعود مجلة علوم وفنون الموسيقى - كلية التربية الموسيقية - المجلد الخمسون.

سەرچاوە بە زمانی ئینگلیزی

- Houssay, Anne, (2007): VIOLIN STRINGS, SET UP, BOWS AND PERFORMANCE TECHNIQUES , 221 avenue Jean Jaurès Paris

- Hudson, Ray, (2006). Regions and place: music, identity and place.

- John Stainer and William Barrett: A Dictionary of Musical Terms, Published in the United States of America by Cambridge University Press, New York. 2009, pp 348.

- Jones, C. S. (2022). Understanding basic music theory.

- Levy, B. R., & Emmery, L. (2021). Archival research in music: new materials, methods, and arguments. Music Theory Online (MTO): A Journal of The Society for Music Theory, 27(3).

- MADILIAN Gerard (2022). TRADITIONAL ARMENIAN INSTRUMENTAL MUSIC ,P,20,86,87

- Müller-Simonis, P. (1897). Vom Kaukasus zum Persischen Meerbusen: durch Armenien, Kurdistan und Mesopotamien. Kirchheim.‏

- Schechner, R. (2017). Performance studies: An introduction.

- Schechner, R. (2017). Performance studies: An introduction. Routledge.‏

- STAINER, JOHN, (1889). ADICTIONARY MUSICAL TERMS-EDITED ,p448, LONDON &- NEW YORK.

- Swinkin, Jeffrey, (2016). Performative Analysis, University of Rochester Pres -668 Mt. Hope Avenue, Rochester, NY 14620, USA.

- TATSUMURA AyAKO 1980. Music and Culture of the Kurds p.90.91. SENRI ETHNoLOGIcAL STuDIEs 5 1980.

سەرچاوە ئێلکترۆنیەکان:

- https://bradost.net/ferheng/index.php?detail=&nam: تۆڕی وشە پارێزی زاراوە دانان 202/10/15 . .

- https://meadowlarkviolin.com/violinblog 2024/12/5

- https://study.com/academy/lesson/arpeggio - ٦/١٢/٢٠٢٤

- https://violinspiration.com/spiccato 2024/12/6

- ئەکبەر، عەلی مورادی، Kurdish Music, Ancient Heritage of Iranian Music https://www.iranchamber.com/music/articles/kurdish_music_iranian_heritage.php

- رەحیمی، مانی، (٢٠٢٤): سایکۆلۆژیای موزیکی کوردیhttps://www.kurdishtalent.academy/post . ١٥/١٢/٢٠٢٤

##submission.downloads##

بڵاو کرایەوە

2025-10-15

ژمارە

بەش

وەرگیراوە لە تێزی دکتۆرا/لە نامەی ماستەر