Cultural Features of Oriental Literature in the Structure of Kurdish Classical Poetry

Authors

  • Rebwar Muhammed Ismael College of education /Salahadin University-Erbil - Department of Kurdish Language

DOI:

https://doi.org/10.21271/zjhs.24.3.10

Keywords:

Literary condition, nature of poetry, identity of text, literary influence, Oriental literature.

Abstract

This study is entitled “Cultural Features of Oriental Literature In The Structure of Kurdish Classical Poetry”. It presents the emergence and nature of Kurdish classical poetry- particularly Central Kurdish Poetry- which is under the influence of artistic features of oriental literature.  The study explains how, under the light of cultural features of oriental literature, Kurdish classical poetry developed and then proved its textual identity.

Based on the general literary condition created by oriental literature, a theoretical, historical and critical analysis of Kurdish classical poetry is given. The study refers to the impact of criteria, special and general principles of poetry of oriental literature on Kurdish classical poetry. The reason of that impact is highlighted. Artistic implicatures of the mentioned influence can be reached through historical information, analysis of Kurdish classical poetry and comparative study.

References

یەکەم. نامه‌ و تێزه‌ زانستییه‌كان:

- سعید، نوزادوقاص. (1991) شیعری نیشتیمانی سالم (1805 ـ 1869). نامەی ماجستەر، بەشی كوردی. كۆلێژی ئاداب. زانكۆی سەلاحەددین.

دووەم. كتێبەكان:

١.به‌ زمانی كوردی:

- ئەحمەد وەند، محەمەد عەلی. (2009) ناسینی بیری مرۆڤ میكانیزمی پارێزگاری دەروونی. وەرگێڕانی: حەمە ڕەشید حەسەن. چاپی یەكەم. خانەی چاپ و پەخشی سایە. سلیمانی.

- پیرباڵ، د. فەرهاد. (2004) ڕێبازە ئەدەبییەكان. چاپی یەكەم. هەولێر: دەزگای چاپ و بڵاوكراوەی ئاراس.

- تۆفیق، د. ئاڤان عەلی میرزا (2013) فەرهەنگی شیعرەكانی سالم لەبەر ڕۆشنایی ئەدەبی فارسیدا. چاپخانەی كەمال. سلیمانی.

- حاجی قادری كۆیی. (1986) دیوان. لێكۆڵینەوە: سەردار میران ــ كەریم مستەفا شارەزا. چاپخانەی ئەمینداریتی گشتی و ڕۆشنبیری لاوانی ناوچەی كوردستان، بەغداد.

- حاجی قادری كۆیی. (1986) دیوان. لێكۆڵینەوە: سەردار میران ــ كەریم مستەفا شارەزا. چاپخانەی ئەمینداریتی گشتی و ڕۆشنبیری لاوانی ناوچەی كوردستان، بەغداد.

- حوسێن، پ.ی.د. هیمداد. (2007) دەروازەیەك بۆ ڕەخنەی ئەدەبیی كوردی. چاپی یەكەم. چاپخانەی خانی. هەولێر.

- حوسێن، پ.ی.د. هیمداد. (2007) ڕێبازە ئەدەبییەكان. چاپی یەكەم. چاپخانەی دەزگای ئاراس. هەوڵێر.

- حەمەكریم، حەمەسەعید. (1986) دیداری شیعری كلاسیكی كوردی. چاپخانەی وەزارەتی ڕۆشنبیری. بەغداد.

- خەزنەدار، د. مارف. (2010) مێژووی ئەدەبی كوردی. بەرگی شەشەم. چاپی دووەم. هەولێر: دەزگای چاپ و بڵاوكراوەی ئاراس.

- خەزنەدار، د. مارف. (2010) مێژووی ئەدەبی كوردی، بەرگی یەكەم، چاپی دووەم. هەولێر: دەزگای چاپ و بڵاوكراوەی ئاراس.

- سالم (2015) دیوان. ساغكردنەوەو لێكدانەوەی: مەلا عبدالكریمی مدرس ـ فاتح عبدالكریم ـ محمدی مەلای كەریم. بەرگی یەكەم، دووەم. چاپخانەی بنكەی ژین، سلیمانی.

- شوان، د. ئیبراهیم ئەحمەد. (2014) بەراوردی ئەدەبی(تیۆری و پراكتیكی). چاپی یەكەم. هەولێر: چاپخانەی زانكۆی سەلاحەددین.

- شێخ ڕەزای تاڵەبانی. (2013) دیوان. كۆكردنەوە و ساغكردنەوەی: شێخ محەمەدی خاڵ ـ ئومێد ئاشنا. كوردستان.

- كاكی، حەمە نوری عومەر. (2008) شێواز لە شیعری كلاسیكی كوردیدا. چاپی یەكەم. چاپخانەی تیشك. سلێمانی.

- كەلهور، نەوزاد. (2008) ڕەهەندی ئایین لە شیعری كلاسیكی كوردی كرمانجی خواروو. چاپی یەكەم. تەفسیر بۆ بڵاو كردنەوەو ڕاگەیاندن. هەولێر

- مەلا زادە، ڕێبوار محمد. (2016) نالی و سایكۆلۆژیای شیعر. چاپی یەكەم. ناوەندی ئاوێر بۆ چاپ و بڵاوكردنەوە. هەولێر.

- نالى (1976) دیوان. لێكۆڵینەوەو لێكدانەوەی : مەلا عبدالكریمی مدرس ــ فاتح عبدالكریم. پێداچوونەوەی محمدی مەلای كەریم. چاپخانەی كۆڕی زانیاری كورد. بەغداد.

- هەورامی، حەمە كەریم. (2008) مێژووی پەروەردە و خوێندن لە حوجرەكانی كوردستاندا. بەرگی یەكەم. چاپی یەكەم. چاپخانەی وەزارەتی ڕۆشنبیری. هەولێر.

- وەند، د. محەمەد عەلی ئەحمەد. (2009) ناسینی بیری مرۆڤ میكانیزمی بەرگری دەروونی. وەرگێرانی: حەمە رەشید حەسەن. چاپی یەكەم.

٢. به‌ زمانی عه‌ره‌بی:

- إبراهيم، عبدالفتاح. (1950) دراسات في الاجتماع. طبعة الاول. بغداد: مطبعة الرابطة.

- ديورانت، ويل وايرل. (2001) قصة الحضارة. ت: د. محى الدين صابر ـ د.زكي نجيب محمود، مجلد ألاول. طبعة الثانية، القاهرة: مكتبة الاسرة.

- غنيمى هلال، د. محمد. (1956) دور الادب المقارن في توجيه دراسات الادب عربى المعاصر. القاهرة: نهضة مصر.

- غنيمى هلال، د. محمد. (1973) الادب المقارن. طبعة الاول. القاهرة: نهضة للطباعة والنشر.

٣. بەزمانی فارسی:

- شوكینگ، لوین. (1373) جامعە شناسی ژوق ادبی. فریدون بدرەای. چاپ اول. تهران: انتشارات توس.

- ورد، دكتر خسرو فرشید(1373) دربارەء‌ ادبیات ونقدادبی، جلد دوم. تهران: چاپخانە‌و سپهر.

- شمیسا، د. سیروس (١٣٧٦) سیر غزل در شیعر فارسی. چاپ پینج. تهران: انتشارات فردوس.

- زرین كوب، عبدالحسین(١٣٧٢)شیعر بی دروغ، شعر بی نقاب. چاپ حفت. تهران: انتشارات علمی.

سێیەم. گۆڤارو ڕۆژنامەكان:

- گۆران. ( ساڵی4، 1961). كۆن و تازەیی لە هەڵبەستا، گۆڤاری هیوا، ژمارە31.

- قەرەداخی، ئەكرەم. (2000) قوتابخانەی دەروونشیكردنەوە لە ڕەخنەی ئەدەبیدا. سەردەم. ژمارە 9.

- نەجیب، ڕەشید. (ساڵی 8، 1933) ئەدەبیاتی كوردی. ڕۆژنامەی ژیان. ژمارەكانی"381، 383، 385، 389".

- نەجیب، ڕەشید. (ساڵی 8، 1934) ئەدەبیاتی كوردی. ڕۆژنامەی ژیان. ژمارەكانی"381، 389"398، 397".

- ماركیۆز، هێڕبێرت. (2000) ئامادەیی فرۆید لە دەقە فەلسەفییەكاندا. وەگێڕانی: سەردەم. گۆڤاری سەردەم. ژمارە9.

Published

2020-10-28

How to Cite

Rebwar Muhammed Ismael. (2020). Cultural Features of Oriental Literature in the Structure of Kurdish Classical Poetry. Zanco Journal of Human Sciences, 24(3), 157–175. https://doi.org/10.21271/zjhs.24.3.10

Issue

Section

Original Articles