Lost in Punslation:A comparative study of AI and Google Translate in handling Humor

Sangar Hassan Najim; Himdad Abdulqahar Muhammad

doi:10.21271/zjhs.29.SpB.39

توێژەران

Sangar Hassan Najim Department of English, College of Basic Education, Salahaddin University-Erbil, Kurdistan Region, Iraq
Himdad Abdulqahar Muhammad Department of English, College of Basic Education, Salahaddin University-Erbil, Kurdistan Region, Iraq

##semicolon##

https://doi.org/10.21271/zjhs.29.SpB.39

##semicolon##

Machine_Translation, Google_Translator, Translating_puns, wordplay, AI_Translating.

پوختە

گومبوون لەنێو پڕۆسەی وەرگێڕانی وشەبازیدا:

توێژینەوەیەكی بەراوردكارییە لەبارەی چۆنیەتی مامەڵەكردن لەگەڵ وەرگێڕانی گاڵتە و گەپ لەنێوان ژیریی دەستكرد و وەرگێڕانی گوگڵ.

ئەم توێژینەویە هەوڵێكە بۆ دۆزینەوە و بەراوردكردنی ئاڵنگارییەكانی بەردەم وەرگێڕانی وشەبازی لەڕێگەی هەریەك لە ژیریی دەستكرد و وەرگێڕانی گوڵ. وشەبازی (پەنز) بە جۆرێك لە جۆرەكانی گاڵتە و گەپ دادەنرێت، و گاڵتە و گەپیش بەشێوەیەكی سەرەكی بەندە لەسەر كەلتوور، كەوابوو؛ وەرگێڕانیان بۆ زمانی دیكە ئاڵنگاری دەوێت و هەروەها پێویستی بە تێگەیشتنی تەواو هەیە لە پاشخانەكەی، و هەروەها هەندێكجاران هەر ناتوانرێت وەربگێڕدرێن بۆ زمانانی دیكە. وا گومان دەبرێت كە وەرگێڕانی وشەبازی لەڕێگەی ژیریی دەستكردەوە چاكترە وەك لەوەی لەڕێگەی گوگڵەوە بێت، ئەمەش بەپێی ئەوەی ئامرازەكانی ژیریی دەستكرد خاوەنی داتای زەبەلاحن و بەشێوەیەكی ڕوون ڕەوانتر وەرگێڕان دەكەن و هەروەها وەرگیڕانەكەشیان پتر سرووشتی دەردەكەوێت. جگە لەوانەش، بوونی توانستی فێربوون لەلایەن ئامرازەكانی ژیریی دەستكردەوە وادەكات لەوەرگێڕان چاكتر بێت. داتای ئەم توێژینەوەیە لە زنجیرەی هاوڕێكان وەرگیراوە، وەرزی یەكەم كە لە 24 ئەڵقە پێكدێت و لە ئەنجامدا 240 نموونە كۆكرایەوە و وەرگیڕانەكەیان بەراوردكرا. نموونەكان سەرەتا پۆلێن كران لەسەر ڕێبازی دێلاباستیتا (1996)، پاشان لەلایەن هەریەك لە ئامرازەكانی ژیریی دەستكرد و گوگڵەوە وەرگێڕانیان بۆ كرا. دواجاریش ستراتیژییەكانی وەرگێڕانیان دیاریكرا بەپێی ستراتیژییەكانی دێلاباستیا (1996) بۆ وەرگێڕانی وشەبازی. لەمیانەی بەراوردكردنی نموونەكانی وەرگێڕان، جیاوازی و لێكچوونەكان دیاریكران و هەروەها ئاماژەش بە ئاڵنگارییەكان فریكوێسنی كرا. بۆ ئەم توێژینەوەیە تەنها زاری ناوەڕاست بەكاربراوە و بەوهۆیەش ئامرازی Deep Seek-v3 بەكارهێنراوە كە زاری ناوەڕاستی گەلێ ڕەوانترە لە ئامرازەكانی تر. لەكۆتاییدا، دەركەوت كە هەردووك (مانا، و گاڵتەئامێزیی) زۆرجاران گوم دەبێت لەكاتی وەرگێڕانیان لەلایەن هەریەك لە گوگڵ و ژیریی دەستكردەوە و بەم پێیەش وەرگێڕانی ئامێریی و ئامرازەكانی ژیریی دەستكرد تاوەكو هەنووكە ڕووبەڕوی ئاڵنگاری زۆر دەبنەوە كاتێك لەڕێگەیانەوە وشەبازی (پەنز) وەرگێڕانی بۆ دەكرێت.

سەرچاوەکان

- Albin, D. and Paul, C. (2022). Automatic Translation of Wordplay. [Online] Available at: https://ceur-ws.org/Vol-3180/paper-137.pdf [Accessed 2 Apr. 2025].

- Arroubat, H., 2022. Wordplay location and interpretation with deep learning methods. CLEF 2022 – Conference and Labs of the Evaluation Forum, Bologna, Italy. [online] Available at: https://ceur-ws.org/Vol-3180/paper-129.pdf [Accessed 28 March. 2025].

- Attardo, S. (1994). Linguistic theories of humor. Berlin ; New York: Mouton De Gruyter.

- Attardo, S. (2020). The linguistics of humor : an introduction. Oxford: Oxford University Press.

- Balestra, F. (2023/2024). Machine Translation and Artificial Intelligence Applied to the Translation of Puns and Wordplay in “Alice’s Adventures in Wonderland”. Unpublished Master's Thesis, Università degli Studi di Padova, Dipartimento di Studi Linguistici e Letterari. Available at: https://thesis.unipd.it/handle/20.500.12608/78760 (Accessed: 21 March 2025).

- Blake, B.J. (2007). Playing with words : humour in the English language. London ; Oakville, Ct: Equinox Pub.

- Chiaro, D. (1992). The Language of Jokes: Analyzing Verbal Play. London: Routledge.

- Delabastita, D (ed.) 1996, Wordplay and Translation. St Jerome, Manchester.

- Delabastita, D. (2021). There’s a Double Tongue: An investigation into the translation of Shakespeare's wordplay, with special reference to Hamlet. BRILL.

- Ermakova, L., et al. (2022) 'CLEF Workshop JOKER: Automatic Wordplay and Humour Translation', Advances in Information Retrieval, 13186, Springer International Publishing, pp. 355-363. Available at: https://hal.science/hal-03637773/document (Accessed: 21 March 2025).

- Fabio Regattin (2022). Automatic Translation and Wordplay: An Amateur’s (Playful) Thoughts, in Gugliemo Faggioli et al. (eds.), CLEF 2022 Working Notes, 2022, pp. 1834-1841. [online] Academia.edu. Available at: https://www.academia.edu/89890431/Automatic_Translation_and_Wordplay_An_Amateurs_Playful_Thoughts_in_Gugliemo_Faggioli_et_al_eds_CLEF_2022_Working_Notes_2022_pp_1834_1841 [Accessed 3 Apr. 2025].

- Farwell, David. & Helmreich, Stephen. (2006). Pragmatics-based MT and the Translation of Puns. In Proceedings of the 11th Annual Conference of the European Association for Machine Translation, Oslo, Norway. European Association for Machine Translation. Available at: https://aclanthology.org/2006.eamt-1.23/

- Low, P. A. (2010) ‘Translating jokes and puns’, Perspectives, 19(1), pp. 59–70. doi: 10.1080/0907676X.2010.493219.

- Sanderson, John D. (2009). "Strategies for Dubbing Puns with One Visual Semantic Layer." In Díaz-Cintas, J. (Ed.), New Trends in Audiovisual Translation. Multilingual Matters, Bristol, pp. 123-132.