بەرپرسیارێتی شارستانی بانک لە دەرکردن و بەکاربردنی کارتی بانکی
##semicolon##
https://doi.org/10.21271/zjlp.24.42.12##semicolon##
کارتی بانکی، بەرپرسیارێتی شارستانی، سەرچاوەی کارتی بانکی، گرێبەست.پوختە
هەرێمی کوردستان لەم سالانەی دوایی بەرەوپێشچونی بەرچاوی لە مامەلەی ئەلیکترۆنی بەخۆوە بینیوە، کارتی بانکی وەك هەر لایەنێکی تری ئاڵوگۆری ئەلیکترۆنی لە بەرەوپێشچون نەوەستاوە ئێستاش لە کوردستان سەرەتای دروستبوونی ئالوگۆر و دراوی ئەلیکترۆنیە کە وەرگرتنی مووچەی فەرمانبەران بە گشتی بە سیستەمی ئەلیکترۆنی کراوە فەرمانبەران بە کارتی بانکی لە ئامێری راکێشانی تۆماتیکی (ATM) پارەکانیان رادەکێشن . دەرکردنی کارتی بانکی پێویستی بە گرێبەستە بۆ ڕێکخستنی پەیوەندی بانك وەك سەرچاوەی کارت و بەکارهێنەرانی کارت کە پێاندەگوترێ هەڵگری کارت.
ئەم گرێبەست و پەیوەندیە بێگومان بەرپرسیارێتی دەخاتە سەر لایەنەکان هەروەك چۆن مافیش دەدات بە هەموو لایەنەکان ئێمە هەوڵدەدەین لە بەرپرسیارێتی شارستانی بانکەکان وردبینەوە لەکاتی دەرکردنی کارتی بانکی و مامەڵەپێکردنیان لەلایەن هەڵگرانیەوە و چۆن سیستەمێکی کارتی بانکی پێشکەوتو بخەینە بەردەست کە هەمان هەڵەی ئەو ولاتانە دوبارە نەکەینەوە کە لەسەرەتای دروستکردنی کارتی بانکی توشی بوون .
لەکۆتای دا دەگەین بە کۆمەڵێك دەرەنجام لەوانە بەکارهێنانی یاسایی کارتی بانکی بەم مەرجانە دەبێت: پێویستە کارتەکان لەلایەن خاوەن راستەقینەی بەکاربهێنرێت؛ دەبێت ڕەوا بن و ساختە و دەستکاری نەکرێت؛ دەبێت لە ماوەی کارکردنیان و لە سنوورە دیاریکراوەکاندا بەکاربهێنرێن؛ ئەگەر خاوەنەکەی بیەوێت سنورەکە تێپەڕێنێت، ئەوا بازرگانەکە دەبێت مۆڵەت لە دەسەڵاتی دەرهێنەر وەربگرێت؛ و بەکارهێنانیان دەبێت لە چوارچێوەی ئەو مەبەستەدا بێت کە بۆی دروستکراون، واتە ئاسانکاری بۆ کڕین یان پێشکەشکردنی خزمەتگوزارییەک؛ ئەگەر هەریەکێک لەم مەرجانە پێشێل بکرێت، بەکارهێنانیان بەکارهێنانی نایاسایی پێکدەهێنێت.
سەرچاوەکان
یەکەم: کتێبە زمانەوانیەکان:
رضا سهرابی و جعفر سریش ابادی ، فرهنگ گروس، کردی گروسی - کردی سورانی – فارسی ، چاپخانەی ئاراس هەولێر 2011
سەردار عزیز خۆشناو ، فەرهەنگی دادگا – یەکەم فەرهەنگی یاسایی عەرەبی -کوردیە. کوردی عەرەبی لە ئەلفەوە تا یاء لەخۆ دەگرێت ، کتێبخانەی یادگار 2008 .
عبدالرحمن شرفکەند(هەژار موکریانی) ، هەنبانە بۆرینە . فەرهەنگی کوردی – فارسی ، اپی دووەم ، چاپخانەی سروش تهران 1374 .
د.نوری تاڵەبانی . فەرهەنگی قانونی ، چاپی چوارهەم ، دەزگای چاپ و پەخشی حەمدی / سلێمانی ، 2010
دووەم: کتێبە یاساییەکان:
احمد عبدالحليم العجمي ، نظم الدفع الالكترونيه وانعكاساتها على سلطات البنك المركزي ، دار الجامعه الجديده الاسكندريه 2013.
ایهاب فوزی السقا ، الحمایة الجنائیة والامنیة لبطاقات الائتمان ، دار الجامعة الجدیدة 2007
حسن بادینی ، فلسفە مسئولیت مدنی ج1 – شرکت سهامی انتشار بانک و مؤسسات اعتباری و بررسی رویە قضایی راجع بە خروج غیر قانونی وجە از حساب سپردە، پژوهشهای پولی بانکی .١٣٨٤ -2005.
جلال عاید الشوری ، وسائل الدفع الالکتروني ، دار الثقافة النشر و التیوزیع، چاپی یەکەم - الاردن 2008
جميل عبدالباقي الصغير ، الحمايه الجنائيه والمدنيه لبطاقات الائتمان المغنطه دراسه تطبيقيه في قضاء الفرنسي والمصري الطبعه الثانيه نادي القضاء ، دار النهضة العربیة -مصر 1999.
عبدالمجيد الحكيم. عبدالباقي البكري. محمد طه البشير ، الوجیز فی نظریة الالتزام في القانون المدنی العراقي الجزء الاول. شريكه العاتك للصناعه الكتاب بيروت 2017/2018 .
علي عدنان الفيل ، المسؤوليه الجزائيه عن اساءه بطاقه الائتمان الالكتروني ، المؤسسه الحديثه للكتاب الطبعه الاولى 2011.
کيلاني عبد الراضي محمود ، المسؤوليه عن الاستخدام غير المشروع لبطاقات الوفاء والضمان ، دار النهضه العربيه مصر 1998 .
محمد رضا نامجویان . سعید محمد رضا امام ، مسئولیت بانکها در قبال سوءاستفادهای احتمالی از دستگاههای کارتخوان ، چاپخانەی چتر دانش - تهران ١٣٩٨ – 2019.
محمد عبد الظاهر حسین ، المسؤولیة التقصیریة للمتقاعد ، دراسة فقهیة قضائیة في العلاقة التبادلیة بین نوعي المسؤولیة ، دار النهضة العربیة ساڵی 2012
محمد صادق اشمعی . سعید شیخانی ، کارتهای بانکی وچگونگی کاربرد انها در جمهور اسلامی ایران ، مؤسسە تحقیقات پولی بانکی ١٣٧٧. 2008.
موفق حماد عبد ، الحمايه المدنيه للمستهلك في عقود التجاره الالكترونيه ، منشورات زين الحقوقيه لبنان 2011.
یاسای شارستانی عێراقی ژمارە 40 ی سالی 1951 هەموارکراو
یاسای پول و بانکی کشور مصوب 1351 دەرچوی بانکی مرکزی جمهوری اسلامی ایران
سێیەم: ماستەرنامە و تێزی دکتۆراکان:
رفاف لخضر ، الالتزامات القانونیة لبنك في بطاقات الاتمان ، تێزی دکتۆرای پێشکەشکراو بە کۆلێژی مافی زانکۆی جزائر 2018.
عذبة سامي حمید الجادر ، العلاقات التعاقدیة المنبثقة عن استخدام بطاقة الائتمان ، ماستەرنامەی پێشکەشکراو بە کۆلێژی زانستەکانی یاسا زانکۆی الشرق الاوسط عمان – الاردن 2008.
مریم جساس و سهام صالدي ، المسؤولیة المدنیة لاطراف بطاقة الدفع الالکتروني ، ماستەرنامەی پێشکەشکراو بە کۆلێژی ماف و زانستە سیاسیەکانی زانکۆی محمد البشیر الابراهیمي – برج بوعریریج – الجزائر ، 2023
محمد ابراهیم عبدالله التمیمي ،الاشکالیات القانونیة من العمل المصرفي الالکتروني ،ماستەر نامەی پێشکەشکراو بە کۆلێژی یاسای زانکۆی فلوجة ، 2018
هشام زرقان ،النظام القانوني لبطاقات الدفع الاکتروني ، ماستەرنامەی پێشکەشکراو بە کۆلێژی ماف و زانستە سیاسیەکانی زانکۆی محمد خیضر بسکرة – الجزائر 2016
چوارەم: توێژینەوەکان:
امیر علي خلیل و زینب عبدالحسین قاسم ، صرفة الظل واثرها في حجم بطاقات الدفع الالکتروني 'دراسة تحلیلیة في القطاع المصرفي العراقي لمدة من 2017-2021 ، توێژینەوەی بلاوکراوە لە گۆڤاری Warith Scientific Journal - 2023
بێخاڵ هادی عبدالرحمن ، نظام بطاقة الاتمان ، تێزی دکتۆرای پێشکەشکراو بە کۆلێژییاسای زانکۆی سەلاحەددین-هەولێر ، 2019
براق عبدالله مطر ، النظام القانوني لبطاقات الدفع الالکتروني ، توێژینەوەی بلاوکراوە لە گۆڤاری زانکۆی الانبار بۆ زانستە یاسایی و سیاسیەکان ژمارە حەوت 2013
حسام عبداللطیف محي خمیس ، الحمایة القانونیة للمعاملات المصرفیة الالکترونیة ، توێژینەوەی بلاوکراوە لە گۆڤاری کۆلێژی یاسا زانکۆی دیالی 2022
سلام منعم مشعل ، وسائل الدفع الالکترونیة ، توێژینەوەی بلاوکراوە لە گۆڤاری کۆلێژی ماف لە زانکۆی ذي قار 2017
فرهاد سعید سعدی و خیری ابراهیم مراد ، موائمة التشریعات العراقیة للمتطلبات النظام المالي الدولي في تمویل التجارة / دراسة عن واقع تحدیات نظم الدفع و وسیلة الالکترونیة ، توێژینەوەی بلاوکراوە لە گۆڤاری کۆلێژی یاسا لە زانکۆی بغداد بەرگی 38 ژمارەی دووەم 2023
محمد علي سلیم و عباس طالب رزوقي ،مفهوم البطاقة الائتمان ، توێژینەوەی بلاوکراوە لە گۆڤاری المحقق الحلي للعلوم القانونیة و السیاسیة – ژمارە دوو ساڵی حەوتەم 2015
نبآ کاظم رحیم طالب ، بطاقات الدفع الالکتروني لاستخدام العوائق ، توێژینەوەی بلاوکراوە لە گۆڤاری کۆلێژی یاسا زانکۆی کوفة ژمارە 59 ی ساڵی 2016.
پێنجەم: سەرچاوە ئەلیکترۆنیەکان
ئەپلیکەیشن و مالپەری تایبەت بە کتێبەکانی ئێران – طاقچە ، خرید کتاب الکترونیکی و صوتی با طاقچه (آنلاین و بهصرفه) https://taaghche.com
راپۆرتی شفیق القاسمي، لە تۆری الالوکە www.alukah.net کۆتا سەردان 18/6/2025
کتێبخانەی ، المکتبة الشاملة https://shamela.ws/
کتێبخانەی گشتی Scribd: Home to the world’s documents.
گۆڤاری زانکۆی ئەنبار https://www.uoanbar.edu.iq/CMS.php?ID=32
گۆڤار و کتێباخانەی زانکۆی بابل https://repository.uobabylon.edu.iq/
ماڵپەری فەرمی پرۆژەی هەژماری من ، https://myaccount.gov.krd/
ماڵپەڕی بانکی ناوەندی عێراقی ، البنك المركزي العراقي | البنك المركزي يعزز استخدام اجهزة الدفع (POS) وفق قرار مجلس الوزراء .
وتارێکی بڵاوکراوە لە کۆماری ئیسلامی ئێران لە لاپەرەی ماڵپەری - صفحە اقتصاد کارت بانکی چیست ؟ | کارت چه کاربردی دارد؟ | جزئیات کارت بانکی | هر آنچه که باید در مورد کارت بانکی بدانید https://safheeghtesad.ir/


