السياسة اللغوية في قوانين وزارة التعليم العالي والبحث العلمي في حكومة إقليم كوردستان
DOI:
https://doi.org/10.21271/zjlp.23.40.8الكلمات المفتاحية:
السياسة اللغوية، وزارة التعليم العالي والبحث العلمي، تحليل القوانين، التعدد اللغوي، الهيمنة.الملخص
يحمل هذا البحث عنوان "السياسة اللغوية في قوانين وزارة التعليم العالي والبحث العلمي في حكومة إقليم كردستان". يهدف هذا البحث إلى تحليل وتحديد منهج السياسة اللغوية في القوانين الصادرة عن برلمان كردستان. تسمح الحكومات الاتحادية باستخدام لغات المجتمعات المحلية، لكنها عمليًا غالبًا ما تفشل في تعزيز هذه الحقوق بفعالية. ويهدف بحثنا إلى وضع استراتيجية واضحة وفعّالة لتطوير اللغة الكردية ولغات المجتمعات الأخرى في إطار القوانين والمبادئ التوجيهية المعمول بها.
المراجع
یەکەم – کتێب:
１- ئەمیر حەسەنپوور، زمان و ناسنامەی کوردی، چاپی یەکەم، دەزگای چاپ و بڵاوکردنەوەی ئاراس- هەولێر، 1992.
２- تارق جامباز، بوونی نەتەوە و سیاسەتی زمان، چاپخانەی حاجی هاشم، هەولێر، چاپی یەکەم، 2014.
３- ڕەفیق سابیر، بەستانداردکردنی ئەلف و بیی کوردی، چاپی دووەم، چاپخانەی تاران، ناوەندی بلاوکراوەی غەزەلنوس بۆ چاپ و بلاوکردنەوە، 2014.
４- سالح کریم، شێوەزارەکانی زمانی کوردی و ستانداردکردنیان، چاپی یەکەم، چاپخانەی زانکۆی دهۆک، دهۆک، 2015.
５- سەلام ناوخۆش، ستانداربوونی زمانی کوردی لەنێوان سیاسەت و سیاسەتی زمانی، چاپی یەکەم، چاپخانەی منارە، هەولێر, 2010.
６- محمد معروف فتاح، لێکۆلینەوە زمانەوانیەکان، چاپی یەکەم، دەزگای توێژینەوە و بلاوکردنەوەی موکریان، هەولێر, 2010.
دووەم – تێزی ماستەر و دکتۆرا:
- ئازاد عزیز سلێمان، سیاسەت و پلانی زمان لە ڕاگەیاندندا، نامەی دکتۆرا، زانکۆی سەلاحەدین – هەولێر، کۆلێژی زمان، بەشی زمانی کوردی، 2022.
- سعد عبدالرزاق قازی، سیاسەت و پلانداڕێژی زمانی لە سیستەمی پەروەردەی هەرێمی کوردستان، نامەی دکتۆرا، زانکۆی سەڵاحەددین- هەولێر، کۆلێژی زمان، بەشی زمانی کوردی، 2020.
- شاڵاو صالح حمەغریب، پێگە و پایەی زمانی کوردی لە چوارچێوەی سیاسەتی زمانیدا، زانکۆی سەلاحەدین – هەولێر، کۆلێژی زمان، بەشی زمانی کوردی، 2024.
- یوسف حسن حسین، کاریگەری بەجیهانبوون لەسەر کولتور، نامەی ماستەر، زانکۆی سەلاحەدین – هەولێر، کۆلێژی ئاداب، بەشی کۆمەلناسی، هەولێر, 2014.
سێیەم- توێژینەوەکان:
- ئازاد عزیز سلێمان، ناسنامە و زمانی فێرکردن لە هەرێمی کوردستاندا، گۆڤاری زانکۆی ڕاپەڕین، ژمارە 5، 2022، ل498-517.
- سوداد رسوڵ، سیاسەت و پلانی زمان بۆ هەرێمی کوردستان، گۆڤاری ئەکادیمیای کوردی، ژمارە2. 2023. ل1-70.
- خۆشناو عەزیز حەمەئەمین و عومەر مەحموود کەریم، کورد و پلانسازی زمان، کۆڤاری زانکۆی کۆیە، ژمارە(42)، 2017، ل5-52.
- محمد قادر سعید، زمانی کوردی لە کوردستانی عێراقدا لەژێر هەڕەشەی بەردەوامی پەراوێزخستن و دابەزاندندا، گۆڤاری ئەکادیمیایی کوردی، ژمارە(7)، 2023، ل 3- 23.
چوارەم- یاساکان
- دەستووری هەمیشەیی عێراق، ساڵی ٢٠٠٥.
- یاسای ژمارە(٤)ی وەزارەتی پەروەردە، ساڵی ١٩٩٢.
- یاسای خوێندنی باڵا و ڵێکۆلینەوەی زانستیی هەرێمی کوردستانی عێراق، ١٩٩٣.
- یاسای وەزارەتی فێرکردنی باڵا و لێکۆلینەوەی زانستیی بۆ هەرێمی کوردستانی عێراق، ساڵی ٢٠٠٤.
- یاسای وەزارەتی خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستیی هەرێمی کوردستان – عێراق، ساڵی ٢٠٠٨.
- یاسای زانکۆ تایبەتەکان لە هەرێمی کوردستان – عێراق، ساڵی ٢٠١٣.
- یاسای زمانە فەرمیەکانی کوردستان، ساڵی ٢٠١٤.
سەرچاوەکان بەزمانی ئینگلیزی
- Annamalai, Political and linguistic manifestations. New Delhi: SAGE Publications. Managing Multilingualism in India - Google Books, 2001.
- Spolsky. Bernard, Language Policy. Cambridge University Press - Google Books, 2004.
- Crystal. David, English as a global language. Cambridge: Cambridge University Press. - Google Books, 2003.
- Grin. Francois, Language Policy Evaluation and the European Charter for Regional or Minority Languages. Palgrave Macmillan - Google Books, 1999.
- Schiffman, Harold F. , Linguistic culture and language policy. London: Routledge. 1996.
- Arkawazi. Hazhar, The Situation of the Use of Kurdish Language in Law Studies in Kurdistan Regional Universities, journal of language studies, no.2, 2024
- Fishman. Joshua A., Theoretical and empirical foundations of assistance to threatened languages. Clevedon: Multilingual Matters. Reversing Language Shift - Google Books, 1991.
- Kaplan. Robert B., Richard B. Baldauf, Language Planning from Practice to Theory, Multilingual Matters, Google Books, 1997.
- Phillipson. Robert, Linguistic imperialism. Oxford: Oxford University Press, - Google Books, 1992.
- UNESCO, Language vitality and endangerment. Paris: P.2003.
