دەستەبەرییە تەندروستییەکانی کرێکاری پێکراو لە ڕوانگەی یاساکانی دەستەبەری کۆمەڵایەتی کرێکارانی بەرکار لە عێراق، ئێران و فەلەستین
##semicolon##
https://doi.org/10.21271/zjlp.24.41.11##semicolon##
کرێکاری پێکراو##common.commaListSeparator## پێکانی کار##common.commaListSeparator## دەستەبەرییە تەندروستییەکان##common.commaListSeparator## چاودێری تەندروستی و چارەسەریپوختە
لە سەردەمی ئیستادا، بە هۆی گۆڕانکاری لە جۆر و شێوازەکانی کارکردن و زیادبوونی پڕۆژە و کارگە و کۆمپانیا گەوەرەکان، بە تایبەت ئەوانەی لە بوارەکانی بیناسازی، پیشەسازی سوتەمەنی و پیشەسازییە مەترسیدارەکانی تردا کاردەکەن، زۆرێک لە کرێکاران لە کاتی کار یان بە هۆی کارەکەیانەوە تووشی پێکان دەبن، کە پێویستان بە خزمەتگوزارییە تەندروستییەکان هەیە. لە هەرێمى کوردستاندا یاسای پەیوەندیدار بەم بابەتە، یاسای خانەنشینی و دەستەبەری کۆمەڵایەتی کرێکارانی ژمارە (٣٩)ی ساڵى ١٩٧١ى هەموارکراوی عێراقییە کە رێکخستنی دەستەبەرییە تەندروستییەکانی بۆ کرێکاری پێکراو، لە گەل پێشکەوتنەکانی کەرتی کار لە سەردەمی ئێستادا ناگۆنجێت و بە بەراورد بە ئەزموونی وڵاتانی تر لاوازە. ئامانجی سەرەکی ئەو توێژینەوەیە بەدیارخستن و ڕوونکردنەوەی کەلێنە یاساییەکانی یاسای بەرکار لە هەرێمی کوردستانە سەبارەت بە دەستەبەرییە تەندروستییەکانی کرێکاری پێکراو. ئەم توێژینەوەیە بە بەکارهێنانی میتۆدی شیکاری و مەیدانی و بەراوردکاری یاساکانی بەرکار لەهەرێمی کوردستان و عێراق و ئێران و فەلەستین، خاڵە بەهێز و لاوازەکانی یاساکانی سەبارەت بە رێکخستنی دەستەبەرییە تەندروستییەکان بۆ کرێکاری پێکراو دەستنیشان کردووە و ژمارەیەک پێشنیازی بۆ باشتر رێکخستنی ئەم دەستەبەرییانە لە هەرێمی کوردستان پێشکەش کردووە.
سەرچاوەکان
سەرچاوەکان بە زمانی کوردی
چاوپێکەوتنەکان:
چاوپێکەوتنی توێژەران لەگەڵ تەمەن شوان صابر، بەڕێوەبەری دەستەبەری کۆمەڵایەتی بۆ کرێکاران/ھەولێر، هەولێر، ١٤/٨/٢٠٢٥.
چاوپێکەوتنی توێژەران لەگەڵ دنیا کمال تقی الدین، بەرپرسی بەشی خانەشینی و قەرەبوو لە بەڕێوەبەرایەتی دەستەبەری کۆمەڵایەتی بۆ کرێکاران/سۆران، سۆران، ١٥/٨/٢٠٢٥.
چاوپێکەوتنی توێژەران لەگەڵ شمس الدین نصراللە الیاس، پشکنەر لە بەڕێوەبەرایەتی دەستەبەری کۆمەڵایەتی بۆ کرێکاران/سۆران، سۆران، ١٥/٨/٢٠٢٥.
چاوپێکەوتنی توێژەران لەگەڵ شنۆ طه حمه شریف، بەرپرسی بەشی خانەنشینی و قەرەبوو لە بەڕێوەبەرایەتی دەستەبەری کۆمەڵایەتی بۆ کرێکاران/ھەولێر، هەولێر، ١٣/٨/٢٠٢٥.
چاوپێکەوتنی توێژەران لەگەڵ فەرمان فرحان حمد علی، پشکنەر لە بەڕێوەبەرایەتی دەستەبەری کۆمەڵایەتی بۆ کرێکاران/ھەولێر، هەولێر، ١٣/٨/٢٠٢٥.
چاوپێکەوتنی توێژەران لەگەڵ گۆران احمد رشید، پشکنەر لە بەڕێوەبەرایەتی دەستەبەری کۆمەڵایەتی بۆ کرێکاران/ھەولێر، هەولێر، ١٣/٨/٢٠٢٥.
چاوپێکەوتنی توێژەران لەگەڵ نزمی موسی عثمان، جێگری بەڕێوەبەری گشتی کار و دەستەبەری کۆمەڵایەتی، هەولێر، ١٢/٨/٢٠٢٥.
چاوپێکەوتنی توێژەران لەگەڵ ھەژار یونس علی، بەڕێوەبەری دەستەبەری کۆمەڵایەتی بۆ کرێکاران/سۆران، سۆران، ١٥/٨/٢٠٢٥.
چاوپێکەوتنی توێژەران لەگەڵ ئەردەلان محی الدین محمد، بەرپرسی بەشی پشکنین و بەشدارییەکان لە بەڕێوەبەرایەتی گشتی کار و دەستەبەری کۆمەڵایەتی، هەولێر، ١٤/٨/٢٠٢٥.
المصادر باللغة العربية
أولا: البحوث في المجلات العلمیة
علي شذان، آليات الوقاية من إصابات العمل في التشريع اليمني، بحوث جامعة الجزائر ، ٩ (١)، ٢٠١٦، ٦٤-٨٨.
ثانيا: الرسائل و الأطاریح الجامعیة
دحماني منال، الحماية القانونية من حوادث العمل والأمراض المهنية في القانون الجزائري، أطروحة دكتوراه، جامعة مولود معمري، ٢٠١٩.
علاء محمد عبدالله، أحكام التعويض عن أصابات العمل بين قانون العمل وقانون الضمان الأجتماعي، رسالة ماجستير، جامعة الإسراء، ٢٠٢٢.
علي محسن شذان، أحكام التعويض عن إصابات العمل دراسة مقارنة، أطروحة دكتوراه، جامعة الجزائر، ٢٠١٦.
منار حلمي عبدالله، أحكام تعويض إصابات العمل في ظل قانون العمل الفلسطيني رقم (٧) لسنة ٢٠٠٠ دراسة مقارنة، رسالة ماجستير، جامعة النجاح الوطنیة، ٢٠٠٨.
یاسا و ڕێنماییەکان
یاسای خانەنشینی و دەستەبەری کۆمەڵایەتی کرێکارانی عێراقی ژمارە (٣٩) ی ساڵی ١٩٧١ی هەموار و پیادەکراو بە یاسای ژمارە (٤) ی سالی ٢٠١٢ی بەرکار لە هەرێمی کوردستان.
قانون تأمین اجتماعی ایرانی مصوب ٣/٤/١٣٥٤ (١٩٧٥) با اصلاحات.
قانون العمل الفلسطيني رقم (٧) لسنة ٢٠٠٠.
قانون عمل العراقي رقم (٣٧) لسنة ٢٠١٥ نافذ.
قرار بقانون الضمان الاجتماعي الفلسطيني رقم (١٩) لسنة ٢٠١٦ المعدل (موقوف النفاذ).
قرار بقانون الضمان الاجتماعي الفلسطيني رقم (٤) لسنة ٢٠١٩.
قانون التقاعد و الضمان الاجتماعي للعمال العراقي رقم (١٨) لسنة ٢٠٢٣ نافذ.
تعليمات رقم (١٠) لسنة ٢٠١٨م بآليات تطبيق منافع العناية الطبية، الوقائع الفلسطينية، العدد (١٤٨) ، ٢٣/١٠/٢٠١٨.
القرارات القضائیة:
قرار محكمة العمل في أربيل رقم (١٧٩/ک.م/٢٠٢٣) في تاريخ ٢٨/١/٢٠٢٤ (غير منشور).
