کورد وەک مرۆڤی پیرۆز لە کایەیی پەیوەندییە هەرێمی و نێودەوڵەتییەکاندا: لێکۆڵینەوەیەکی سیاسی- شیکارییە

لیستی سەرچاوەکان:

یەکەم/ سەرچاوە کوردییەکان:

 کتێب:

- ئاگامبێن، جۆرجیۆ (٢٠١٩)، دۆخی ئاوارتە، و: هاوار محەمەد و ئەرسەلان ئەفراسیاو، ناوەندی غەزەلنووس، سلێمانی.

- بارزانی، مەسعود (٢٠٢٢)، بارزانی و بزوتنەوەی ڕزگاریخوازیی کورد، بەرگی پێنجەم، چاپخانەی ڕۆکسانا، هەولێر.

- بێرمان، سیمۆن (٢٠١٩)، هۆمۆ ساکەر و ڕەخنە لە دیموکراسیی بۆرژوازیی، و: پێشڕەو محەممەد، بێ ناوی چاپخانە، کۆڵن.

- بێشکچی، ئیسماعیل (٢٠٠٢)، کوردستان کۆڵۆنییەکی نێودەوڵەتی، و: حەمە ڕەشید، دەزگا و چاپی سەردەم، سلێمانی.

- حەمە، ئازاد (٢٠٢٣)، ڕاڤەکاریی فەلسەفیی، دەزگای ڕۆشنبیریی جەمال عیرفان، سلێمانی.

- حەمەدئەمین، ئەحمەد و عەبدولڕەحمان، دڵشاد مەحمود (2011)، کاریگەری پەیماننامەی زەهاو لەسەر کوردستان، خانەی موکریانی بۆ چاپ و بڵاوکردنەوە، هەولێر.

- العطية، عصام (٢٠١٦)، یاسای نێودەوڵەتیی گشتی، و: هێمن ئەمین شوانی، دەزگای فێربوون، هەولێر.

- فەر، هاشم حیجازی (٢٠٠٢)، شا ئیسماعیلی یەکەم و جەنگی چاڵدێران، و: کەمال ڕەشید، چاپخانەی تیشک، سلێمانی.

- قاسملوو، عەبدولڕەحمان (٢٠١٤)، کوردستان و کورد، و: عەبدوڵڵا حەسەن زادە، چاپخانەی ڕۆژهەڵات، هەولێر.

- کامیسۆ، ئیزەبێل (٢٠١٩)، تیۆری پەیوەندییە نێودەوڵەتییەکان، و: شەوقی حسێن، کتێبخانەی مێخەک، هەولێر.

- کرمانج، شێرکۆ و ڕەفعەت، ئارام و مەلازادە، ئیبراهیم سادق (٢٠٢٢)، دوای سەد ساڵ لە سیڤەر: کورد لە کوێوە بۆ کوێ؟، دەزگای ڕۆشنبیریی جەمال عیرفان، سلێمانی.

- ھەردی، دیلان (٢٠١٩). ڕێژیمی سیاسی ئێران لەنێوان ئۆتۆریتاریزم و تۆتالیتاریزم، ناوەندی ئاوێر، ھەولێر.

 نامەی ماستەر و تێزی دکتۆرا:

- شكری، نوزاد عبداللە ٢٠٠٨، دۆزی کورد لە عێراق و میکانیزمەکانی چارەسەرکردنی دوای 2003، ماستەرنامە، كۆلێژی یاسا و ڕامیاری، زانكۆی سەلاحەدین- هەولێر.

- صدیق، سمیع صابر (٢٠٢٣)، کاریگەریی فاکتەرە ناوخۆییەکان لەسەر پڕۆسەی نەتەوەسازیی لە هەرێمی کوردستان- عێراق لە دوای ٢٠٠٣، ماستەرنامە، كۆلێژی زانستە سیاسییەكان، زانكۆی سەلاحەدین- هەولێر.

- عبداللە، بەناز رفیق (٢٠٢٣)، سروشت و پێگەی دیفاكتۆی ڕۆژئاوای كوردستان لە هاوكێشە هەرێمایەتییەكاندا: دەرفەت و ئالنگارییەكان، ماستەرنامە، كۆلێژی زانستە سیاسییەكان، زانكۆی سەلاحەدین- هەولێر.

- مستەفا، ئیدریس عومەر (٢٠٢٣)، ئیشکالیەتی چەمکیی "سیاسەت" و "لەسیاسەتخستن": توێژینەوەیەک لەسەر بیری سیاسی (هانا ئارێنت) و (سڵاڤۆی ژیژەک)، دکتۆرانامە، كۆلێژی زانستە سیاسییەكان، زانكۆی سەلاحەدین- هەولێر.

 گۆڤار و ڕۆژنامە:

- ئەردەڵان، سارۆ (٢٠١٩) أ، کۆڵۆنیالیزم و شۆڕش: توندوتیژیی پێویست بۆ ڕزگاربوون لە دۆخی هەمیشەیی کۆڵۆنیالیزم، گۆڤاری تیشک، ژمارە (٥٣)، ساڵی بیست و یەکەم.

- ئەردەڵان، سارۆ (٢٠١٩) ب، کوردایەتی دژ بە کۆڵۆنیالیزمی نێوخۆییە، گۆڤاری تیشک، ژمارە (٥١)، ساڵی بیست و یەکەم.

- حه‌مه، هاوڕێ حه‌سه‌ن (٢٠١٩)، پرسی كـورد و قوتابخانەى ئینگلیزی له پەیوەندییه نێودەوڵەتییەكاندا، گۆڤاری جۆرناڵ، ناوەندی کوردستان بۆ توێژینەوە لە ململانێ و قەیرانەکان، سلێمانی، ژمارە (43)، کانوونی یەکەم.

- عیسا، صالح عمر و صدیق، شڤان حمە (2024)، بەئاساییشکردنی پرسی کورد لە لایەن دەوڵەتانی دراوسێوە، گۆڤاری زانکۆی کۆیە بۆ زانستە مرۆڤایەتی و کۆمەڵایەتییەکان، بەرگی (٧)، ژمارە (١).

- عەبدوڵڵا، تەحسین وسو (٢٠٢٤)، سیاسەتی ئێران بەرامبەر هەرێمی کوردستان: ستراتیجی– هەژموون، وەرزنامەی ئێرانناسی، سەنتەری لێکۆڵینەوەی ئایندەیی، سلێمانی، ژمارە (١١)، ساڵی سێیەم، ئایار.

- هه‌ردی، دیلان (٢٠٢٢)، مافی نەتەوەیی کورد لە سیستەمی سیاسی ئێراندا، وەرزنامەی ئێرانناسی، سەنتەری لێکۆڵینەوەی ئایندەیی، سلێمانی، ژمارە (٢)، ساڵی یەکەم، كانونی دووه‌م.

 ماڵپەڕەکان:

- بەنگیۆ، ئۆفرا (٢٠١٧)، خوێندنەوەیەک بۆ کورد لە ڕۆژهەڵاتێکى ناڤینى پەڕپووت و هەلا هەلادا، و: ئاسۆ کەریم، پێنووس، لەم لینەکەوە بەردەستە: (https://www.penus.krd/archive/index.php/ckb/2018-04-02-19-13-55/item/672-2018-09-02-18-56-38)، ڕێکەوتی سەردانی کردن: ١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥.

- حەمە، سەروەر (٢٠١٧)، دەوڵەت لە دیدگه‌یەكی هزرییەوە، پێنووس، لەم لینەکەوە بەردەستە: (https://n9.cl/i79hy)، ڕێکەوتی سەردانی کردن: 12ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤.

- درەو (٢٠٢٤)، لەشكركێشی نوێی توركیا لەناو هەرێمی كوردستان، دامەزراوەی میدیایی درەو، لەم لینەکەوە بەردەستە: (https://drawmedia.net/page_detail?smart-id=15344)، ڕێکەوتی سەردانی کردن: ٣ی شوباتی ٢٠٢٥.

- سەعید، ئاراس (٢٠٢٤)، دەوڵەتی مۆدێرن و هۆمۆ ساکەر، چاوی کورد، لەم لینەکەوە بەردەستە: (https://n9.cl/p51ux)، ڕێکەوتی سەردانی کردن: ٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥.

- قانع، مەریوان وریا (٢٠٢٠)، ڕەخنە لە کورد یان نەفرەت لە کورد، دامەزراوەی میدیایی درەو، لەم لینەکەوە بەردەستە: (https://drawmedia.net/page_detail?smart-id=6282)، ڕێکەوتی سەردانی کردن: ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٤.

دووەم/ سەرچاوە عەرەبییەکان:

 الدساتیر:

- دﺳﺘﻮر إﻳﺮان اﻟﺼﺎدر ﻋﺎم 1979 ﺷﺎﻣﻼ ﺗﻌﺪﻳﻼﺗﻪ ﻟﻐﺎﻳﺔ ﻋﺎم 1989.

- دستور تركيا الصادر عام 1982 شاملا تعديلاته لغاية عام 2017.

 الكتب:

- أغامبن، جيورجيو (2017)، المنبوذ: السلطة السيادية والحياة العارية، ت: عبد العزيز العيادي، منشورات الجمل، بيروت.

- أغامبین، چورچو (2015)، حالة الاستثناء: الانسان الحرام، ت: ناصر إسماعیل، مدارات للأبحاث والنشر، القاهرة.

- إلياس، جوانيتا و ستش، بيترس (٢٠١٦)، أساسيات العلاقات الدولية، ت: محي الدين حميدي، دار الفرقد، دمشق.

- زناتي، محمود سلام (١٩٦٦)، نظم القانون الروماني، دار النهضة العربية، القاهرة.

- كرامش، كلير (٢٠١٠)، اللغة والثقافة، ت: أحمد الشيمي، منشورات وزارة الثقافة والفنون والتراث، الدوحة.

- كلاستر، بيار (1991)، مجتمع اللادولة، ت: محمّد حسين دكروب، المؤسّسة الجامعيّة للدّراسات والنّشر والتّوزيع، بيروت.

- كون، تـوماس س. (2007)، بنية الثورات العلمية، ت: حيدر حاج إسماعيل، المنظمة العربيـة للترجمة، بيروت.

- محفل، محمد (1974)، تاريخ الرومان، دار الطليعة، بيروت.

- هلال، محمد طلب (١٩٦٣)، دراسة عن محافظة الجزيرة من النواحي القومية والاجتماعية والسياسية، مطبعة ومكان النشر غير معروف.

سێیەم: سەرچاوە ئینگلیزییەکان:

 Books:

- Benton, Lauren & Straumann, Benjamin (2010), Acquiring Empire by Law: From Roman Doctrine to Early Modern European Practice, Cambridge University Press.

- Buchanan, Ian (2010), A dictionary of critical theory, Oxford: Oxford University Press.

- Fowler, W. Warde (1920), Roman essays and interpretations, Clarendon Press, Oxford.

- Johnson, Allan Chester & Coleman, Paul Robinson & Bourne, Frank Card (1961), Ancient Roman Statutes, University of Texas Press.

- Jonsson, Stefan (2008), A Brief History of the Masses: Three Revolutions, Columbia University Press.

- Ward, Steven R. (2009), Immortal: A Military History of Iran and Its Armed Forces, Georgetown University Press, Washington, D.C.

- Waver, Ole (1995), Securitization and De-Securitization, In: On Security, Edited by Ronnie D. Lipschutz, Columbia University Pres, New York.

 Researches:

- Bennett, Harold (1930), Sacer Esto, Transactions and Proceedings of the American Philological Association, Vol. 61, Published by The Johns Hopkins University Press

- Little, Richard (2000), The English School’s Contribution to the study of International Relations, European Journal of International Relations, Volume 6, Issue 3, September.

 Website:

- Knights, Michael (2022), Turkey’s War in Northern Iraq: By the Numbers, Available at the link: (https://www.washingtoninstitute.org/policy-analysis/turkeys-war-northern-iraq-numbers), Accessed: January 20, 2025.