تحديات تعزیز الانتماء الوطني في إقليم كوردستان بعد عام ٢٠٠٥

یەکەم/ سەرچاوە بە زمانی کوردی

- کتێب

١. احسان حمید المفرجی، د.کطران زغیر، د.رعد ناجی، و. هەتوان عمر عبداللە، تیۆری گشتی یاسای دەستوری و سیستەمی دەستوری لە عێراق، چاپی یەکەم 2017، ماددەی 121.

٢. بارزان جەوهەر سادق، متمانەی سیاسی بە سیستەمی سیاسی هەرێمی کوردستان، چاپی یەکەم/ ٢٠٢١.

٣. حەسەن کاکی، و. مەریوان فەتحی کەریم، چۆنیەتی بەڕێوبردنی هەڵمەتەکانی هەڵبژاردن، چاپی یەکەم/٢٠٢٤، چاپخانەی:دانیشفەر.

٤. سۆران عەلی حەسەن، چوارچێوەی یاسایی سەرۆکایەتی هەرێمی کوردستان-عێراق، چاپی یەکەم/ ٢٠٢٤، چاپخانەی قەندیل.

٥. نوری تاڵەبانی، پڕۆژەی دەستوری هەرێمی کوردستان و پێشنیازی چاککردنی کەموکوڕییەکانی، چاپی یەکەم/2013، چاپخانەی حاجی هاشم، ماددە (١).

- گۆڤار

١ . سەروەر محمد عبداللە، چەمک و ڕەهەندەکانی ئاسایشی وزە لە هەرێمی کوردستان، گۆڤاری لێکۆڵینەوەی ستراتیژی، ژمارە (١)ی بەهاری ٢٠٢٥.

- ڕۆژنامە

١ . ڕۆژنامە خەبات، هونەرمەند هەڤاڵ قەرەچووغی: بەهۆی نەبوونی پشتگیری هونەرمەندان بەرهەمی هونەری وەستاوە، بەرواری بڵاوکردنەوە: 11/7/2023.

- توێژینەوە

١ . بەڵێن عیزەت، لێکەوتەی ئابوریی کێشە داراییەکانی نێوان هەرێم و بەغدا، توێژینەوەی بڵاوکراوە لە ناوەندی دەنگی نەتەوە، تەمموزی ٢٠٢٥.

- ئینتەرنێت

١ . فەرهەنگی زانستی سیاسی کوردی، شوناس، bradost – وشەدان.

٢ . ڕووداو، رێژەی بێکاری لە هەرێمی کوردستان بەرزبووەتەوە، بەرواری بڵاوکردنەوە: 14/3/2025.

٣. وەزارەتی کار و کاروباری کۆمەڵایەتی.

٤. روەیدا مستەفا، کەمکردنەوەی نایەکسانی لە کوردستان، بەرواری بڵاوکردنەوە: 10/6/2023.

٥. رابەر تەڵعەت، راپرسییەک: دوای هەڵبژاردن متمانەی هاونیشتمانییانی هەرێمی کوردستان بە حیزبەکان کەمبووەتەوە، rudaw.net، بەرواری بڵاوکردنەوە: 10/4/2025.

٦. کامیل ئەحمەدی، لە سنوورەوە هەتا سنوور توێژینەوەیەکی گشتگیر سەبارەت بە شوناس و ئیتنیکایەتی لە ئێران، kameelahmady0، بەرواری بڵاوکردنەوە: 30/10/2023.

٧. د. کامەران ساڵحی، لاوازیی بەهاكانی ئینتیمای نەتەوەیی و نیشتمانی هۆكار و چارەسەر، گوڵان میدیا،بەرواری بڵاوکردنەوە: 9ی نیسان2023.

٨. د.سەڵاح عەزیز، ناسنامەی نیشتمانیی هەرێمی کوردستان، بەرواری بڵاو کردنەوە: 2023.

٩. سۆران حەمەڕەش، ئێزیدییەکان کوردن ئێمەین مامەڵەی کوردیان لەتەکدا ناکەین، کوردپێدیا، بەرواری بڵاوکردنەوە: 6/8/2024.

١٠.دکتۆر عه‌لی عه‌بدوڵڵا ئه‌حمه‌د، هەژاری کارگێڕی لە هەرێمی کوردستان، 14/1/2025 .

١١.درەو میدیا، (٣١/١/٢٠٢٣ ). راپرسیەك لەسەر بڕیارەكانی دادگای فیدراڵی.

١٢. وەرگیراوە لە سەعید سەیدی، شوناس و شوناسی نەتەوەیی، peyserpress، بەرواری بڵاوکردنەوە: 17/12/2019.

١٣. سەیری ئەو لێدوانەی پەرلەمانتارێک بکە: فەرمانی دەستگیركردن بۆ ئەحمەد حاجی رەشید، دەرچوو، ٢٠٢٥، درەو میدیا.

١٤. کۆباس، کێ شارچێتی دەکات و سیاسییەکان چۆن پەرەی پێ دەدەن؟، بەرواری بڵاوکردنەوە: 21/10/2023.

١٥. .ava.news، نرخی خانووبەرە لە هەرێمی کوردستان بەرز دەبێتەوە، بەرواری بڵاوکردنەوە: 29/7/2025.

١٦. چاوی کورد، تۆماس كۆهن و پێكهاته‌ی شۆڕشی زانستی، بەرواری بڵاوکردنەوە: 28/2/2025.

١٧. Zaniary، مەترسیەکانی ژینگەی پیس، بەرواری بلاوکردنەوە: 2020-12-11.

١٨. هەردی ئەحمەد، گەنجان لە نێوان گرفت و کێشە و ‌هەنگاونان بۆ چارەسەر، بەرواری بڵاوکردنەوە: 15/03/2018.

١٩. د.زوبێر رەسول، کێشە هەناوییەکانی حوکمڕانی لە هەرێمی کوردستان، بەرواری بڵاوکردنەوە: 20-05-2020.

٢٠. دیاکۆ مورادی، نەتەوە و ڕەهەندەکانی شوناسی نەتەوەیی،20/4/2020.

٢١. وێستگەنیوز، دیداری یەکڕیزی و یەک وتاری لایەنە کوردستانییەکان لە بەغدا، 21/10/2021.

٢١. عەبدولقەهار هەولێری، چەکەرەکردنی بیری نیشتمانپەوەری لای منداڵی کورد، باس نیوس، بەرواری بڵاوکردنەوە: 5/2/2023.

٢٣. ئاکۆ عەبدولمەجید سەعید، ئاستی گەشەی سیاسی لە هەرێمی کوردستان، بەرواری بڵاوکردنەوە: 28/4/2020.

٢٤. ناوەندی لێكۆڵینەوەی ڕووداو، كاریگەری پلاتفۆرمە دیجیتاڵییەكان لەسەر بارودۆخی سیاسی، ئابووری و كۆمەڵایەتیی هەرێمی كوردستان، 16/1/2023.

٢٥. بۆتان لەتیف عەبدولقادر، زمان و ناسنامە؛ لە نێوان ڕەسەنێتی و نامۆییدا، بەرواری بڵاوکردنەوە: 27/10/2018.

٢٦. سەرکۆ یونس، لە ڕۆژی جیهانی دادپەروەری کۆمەڵایەتیدا، تیشکێک لەسەر کوردستان، بەرواری بڵاوکردنەوە:19/2/2021.

دووەم/ سەرچاوە بە زمانی عەرەبی

- الدوریات العلمیة

١ . عبد الرمحن بن عبيد الرفدي، االنتماء الوطن ضرورة فطرية وحقيقة شرعي، مجلة العلوم الشرعية واللغة العربية، عدد: السابع عشر، 9/5/2024.

٢ . بدر علي العبدالقادر، الانــتماء إلى الــوطن وأثــره في حمايــة الــشباب مــن الانحراف، المجلد الخامس، عدد و التاریخ: 11-12/ ینایر 2018.

٣ . ثائر رحيم كاظم، العولمة والمواطنة والهوية، مجلة القادسية في الأداب والعلوم التربویة، العدد ١، التاریخ (٢٠٠٩).

٤. د. صلاح الدين محمد حسينى، استخدام أسلوب الجودة الشاملة لتفعيل دور الجامعة فى تعزيز الانتماء لدى الطلاب بمصر، كلية التربية النوعية – جامعة بنها.

٥. تقریر رصد حالة سيادة القانون في العراق و اقليم كوردستان العراق 2024، اعداد: شبکە ماف لترسیخ العدالە و تنمیە الدیمقراطية، تاریخ النشر: ٢٠٢٤.

- انترنت

١ . بشار طميزي، بحث عن الانتماء للوطن، (مارس 2020)، موضوع.

٢ . مجید جاسم، مفهوم المواطنة في اللغة والاصطلاح، محاضرة التاریخ القدیم، الناشر: جامعة الانبار، بدون التاریخ.

٣. عبد القادر العلمي، المواطنة مفهومها ومقوماتها، تاریخ النشر: 25/6/2015.

٤. اقتبست من نورا عبه جي، مفهوم المواطنة - The Concept of Citizenship،تاریخ النشر: 2023-06-04.

٥. عبد القادر العلمي، المواطنة مفهومها ومقوماتها، machahid24، يونيو 2015.

٦. د. سامان شالي، تحديات أمام حكومة إقليم كوردستان في عام 2025، تاریخ النشر: 11/1/2025..

٧. سامان شالي، حماية مصالح إقليم كوردستان: التحديات والاستراتيجيات في مواجهة قرارات المحكمة الاتحادية، تاریخ النشر:17/3/2024.

سێیەم/ سەرچاوە بە زمانی ئینگلیزی

- book

Ernest RENAN, “What is a Nation?”, text of a conference delivered at the Sorbonne on March 11th, 1882.

Wendt, Alexander. Social Theory of International Politics. Cambridge University Press, 1999.

Yuval-Davis, Nira. "The politics of belonging: Intersectional contestations." (2011).

- online

Kurdistan Regional Government. Oil and Gas Law of the Kurdistan Region - Iraq, Law No. 22 of 2007. Erbil: KRG Ministry of Natural Resources, 2007.

Reuters, Iraq holds Kurdish government legally responsible for continued oil smuggling, June 5, 2025.

Sbey research, The Impact of delayed salary payments on employees in the Kurdistan Region of Iraq, November 2023.Available At: https://sbresearch.s3.eu-west-amazonaws.com/pdf/uWafvYg56uguFj4TjrDsgAvqve67CJzxw6ckm71W.pdf.