شیعرییەتی زمانی ڕۆمان لە ئاستی دەلالیدا ڕۆمانی "شاری مۆسیقارە سپییەکان" ی بهختیار عهلی بە نموونە
##semicolon##
https://doi.org/10.21271/zjhs.29.SpB.25##semicolon##
Poetics, Language Poetics, Semantic Level, Artistic Imagery, Novel.پوختە
ئەم توێژینەوەیە له ژێر ناونیشانی (شیعرییەتی زمانی ڕۆمان لە ئاستی دەلالیدا - ڕۆمانی "شاری مۆسیقارە سپییەکان" ی بهختیار عهلی بە نموونە)یه، ههوڵێكه بۆ خستنهڕووی شیعرییهت و بوارهكانی پهیوهست به شیعرییهت و زمان له ڕۆمانی وهرگیراودا، لێکۆڵینەوە لە شیعرییەتی زمانی ڕۆمان دەکات لە ئاستی دەلالیدا، بە وەرگرتنی ڕۆمانی "شاری مۆسیقارە سپییەکان" وەک نموونەیەکی پراکتیکی.
یەکێک لە جیاکەرەوەکانى زمانى دەقى ئەدەبى بریتییە لە بوونى شیعرییەت تێدا، ئاستى شیعرییەتى بەرهەمە ئەدەبییەکان دەبنە ناسنامە و شێوازى تاکەکەسى نووسەرەکە، لەم توێژینەوەیەدا ئاستى شیعرییەت و بنەما هونەرییەکانى شیعرییەتى دەلالى لەو ڕۆمانەدا دەخرێتەڕوو، جیاکارى و شێوازى شیعرییەتى زمانى ڕۆمانەکە نیشاندەدات. توێژینەوەکە هەوڵدەدات ئەو میکانیزمانە دەستنیشان بکات، کە لە ڕێگەیانەوە زمان لە ئاستی ئاساییەوە بەرز دەبێتەوە بۆ ئاستی داهێنانی ئەدەبی و شیعرییەت. تیشک دەخاتە سەر چۆنیەتی بەکارهێنانی هونهر و تەکنیکە زمانەوانییەکان له وێنەی شیعری، ڕەمز، خواستن و لێکچواندن لە دروستکردنی واتای قوڵ و دەلالەتی نوێدا. هەروەها شیکردنەوە لە ڕۆڵی زمان دەکات وەک ئامرازێکی داهێنەرانە بۆ دروستکردنی دهقی هونەری و تایبەت لە ناو ڕۆماندا. لە ئەنجامدا ئاست و بەهاى شيعرييەتى زمانى دەقى ڕۆمانەکەمان بۆ دەردەکەوێت. لە ئەنجامدا ئاست و بەهاى شيعرييەتى زمانى دەقى ڕۆمانەکەمان بۆ دەردەکەوێت.
سەرچاوەکان
یهكهم: بهزمانی كوردی
- ئهرستۆ(2011)، هونهری شیعر (شیعرناسی)، وهرگێڕانی: عهزیز گهردی، چاپی دوهم، چاپخانهی: ڕهنج، سلێمانی.
- خۆشناو، هێمن عومەر (2009)، شیعرییەتی دەقی چیرۆکی کوردی، لێكۆڵینهوهیهكی شێوازگهریی پراكتیكیه، چاپی یەکەم، چاپخانەی: وەزارەتی ڕۆشنبیری، هەولێر.
- دزهیی، عهبدولواحد مشیر (2009)، واتاسازی چهند لێكۆڵینهوهیهكی سیمانتیكی و پراگماتیكییه، چاپی یهكهم، چاپخانهی: خانی، ههولێر.
- ڕهنجدهر، سهباح (2013)، سێ كتێب لهبارهی شیعرهوه، چاپخانهی: بینایی، سلێمانی.
- سهجادی، عهلائهدین (1978)، خۆشخوانی (گوزارهكاری، ڕهوانكاری، جوانكاری)، چاپخانهی: مهعاریف، بهغدا.
- صالح، ئاواره كهمال (2020)، شێواز له ڕۆمانی كوردیدا، چاپی یهكهم، ناوهندی ئاوێر بۆ چاپ و بڵاوكردنهوه، ههولێر.
- عهلی، بهختیار(2005)، شاری مۆسیقاره سپییهكان، چاپی یهكهم، چاپخانهی: ڕهنج، سلێمانی.
- عهلی(د)، تاڵیب حوسێن(2011)، واتاسازی چهند بابهتێكی لێكدانهوهی واتای وشه، چاپی یهكهم، چاپخانهی: ڕۆژههڵات، ههولێر.
- عهبدوڵڵا (د)، ئیدریس (2013)، شێوازگهری لادان، چاپخانهی: لهریا، سلێمانی.
- عهبدوڵڵا، ئیدریس (2016)، فهرههنگی ئهدهب و ڕۆشنبیری، زاراوه و كهسایهتی، نوسینگهی تهفسیر بۆ بڵاوكردنهوه ڕاگهیاندن، ههولێر.
- كهریم، ئازاد عبدالواحد (2017)، شیعرییهتی دهق، چاپی یهكهم، چاپخانهی: كتێبخانهی گشتی بهغدا، كهركوك.
- مستهفا، ئیدریس عهبدوڵڵا (2011)، شێواز و شێوازگهری، له بڵاوكراوهكانی ڕێكخراوی زمانناسی كوردستان، چاپخانهی: ڕۆژههڵات، ههولێر.
- هاڵبێرگ، پیتهر و دانهرانی تر (2010)، تیۆری ئهدهبی و شێوازناسی، ئامادهكردن و وهرگێرانی: ئهنوهر قادر محهمهد، مهڵبهندی كوردۆلۆجی، چاپخانهی: یادگار، سلێمانی.
دووهم: نامهی ماستهر
- حسێن، جهبار ئهحمهد (2005)، ئیستاتیكای دهقی شیعریی كوردی_ كوردستانی عیراق(1950_ 1970)، نامهی ماستهر، زانكۆی سهڵاحهدین.
- حهسهن، ڕێكار عهلی (2023)، شیعریهتی كات له ڕۆمانهكانی میران ئهبراهام دا، نامهی ماستهر، زانكۆی سهڵاحهدین.
- رضا، ئیدریس محهمهد (2021)، وێنهی شیعری له دیوانی (تهمهن)ی (ئهحمهد محهمهد)دا، نامهی ماستهر، زانكۆی سهڵاحهدین.
- مهلا، مههدی محهمهد (2021)، شیعرییهت له ( كارێزه مهرجان) ی موحسین ئاوارهدا، نامهی ماستهر، زانكۆی سهلاحهدین.
سێیهم: بهزمانی عهرهبی
- طودوروف، تزفيطان (1990)، الشعرية, ترجمة: شكري المبخوت و رجاء بن سلامة, الطبعة الثانية, دار توبقال للنشر, المغرب.
- كوهن، جان (1986)، بنیة اللغة الشعریة، ترجمة: محمد الوالی العمری، ط1، دار توبقال للنشر، المغرب.
- كوین، جون (1995)، اللغة العلیا النظریة الشعریة، ت: د. احمد درویش، مجلس الاعلی للثقافة المشروع القومی للترجمة، القاهرة.
- ناظم، حسن (1994)، مفاهیم الشعریة، دراسة مقارنة في الاصول والمنهج و المفاهيم, الطبعة الأولى, المركز الثقاقي العربي, بيروت.
سهرچاوهی ئهلكترۆنی:
حهمه مهنتك، November 28, 2010)، هونهری زمان له ڕۆمانی (سوارهكان به قاچاخ بوكیان گواستهوه) ی كاروان عومهر كاكهسوردا. https://dengekan.ca/archives/13308
##submission.downloads##
بڵاو کرایەوە
چۆنییەتی بەکارهێنانی سەرچاوە
ژمارە
بەش
##submission.license##
##submission.copyrightStatement##
##submission.license.cc.by4.footer##
